Tasodifan halok bölgan. Hamas rahbari ölimi tafsilotlari haqida yana nimalar ma’lum?

Kugel öz xulosasida jasadni tekşirişga asoslangan tahlilga tayanganini aytdi. «Bu men jasadda topganlarimga asoslanadi», dedi Kugel. «Uning boşqa jarohatlari ham bor, masalan, snaryad bölagidan yelka jarohati, çap oyoğiga toş tuşişi oqibatidagi jarohat, kökragiga qadalgan köplab mayda bölaklar. Ular jiddiy zarar yetkazgan, ammo ölim sababi — boşga öqotar quroldan yetkazilgan jarohat», — deya qayd etgan mutaxassis.

Voqea joyida olingan kadrlarda ham Sinvarning boşida katta jarohat paydo bölganini köriş mumkin.

Sinvar ölimining taxminiy vaqti haqida söralganda, Kugel 16 oktyabr kuni keçqurun, ehtimol, jasad tekşiruvga keltirilganidan 24 soat oldin bölganini aytdi.

CNN xabariga köra, Sinvarning jasadi Isroilda maxfiy joyda saqlanmoqda va rasmiylar uni garovdagi isroilliklarga almaşişni ma’qul körmoqda.

Barmoği eskpertizaga yuborilgan

Bu uruş doirasidagi odatiy otişma edi va falastinliklarning barçasi halok bölganiga işonç hosil qilgaç, harbiylar töqnaşuv joyini tark etadi va bu yerga faqat keyingi kuni qaytib keladi.

Aynan öşanda qurbonlarning jasadlarini közdan keçiriş çoğida ulardan biri Hamas yetakçisiga juda öxşaş ekanini sezib qolişadi.

Harbiylar qopqon-mina xavfi tufayli uning jasadiga teginişmaydi, ammo uning barmoğining bir qismini ekspertiza uçin Isroilga yuborişadi.

Keyinroq, xavfsizlik böyiça barça normalar bajarilgaç, uning jasadi Isroilga olib ketiladi.

Uning şaxsini tasdiqlaş uçun bir neça soat vaqt ketadi, bu vaqt mobaynida tişlar, barmoq izlari va DNK tahlillari ötkaziladi.

Isroillik harbiylar Hamas rahbari öldirilgan bölişi mumkinligi haqida birinçi marta payşanba kuni kunduzi xabar qilişadi, keçga borib esa TsAHAL «Yahyo Sinvar yöq qilingani»ni rasman e’lon qiladi.

Isroillik harbiylarga köra, uning yonidan avtomat va 10 ming dollar qiymatidagi Isroil şekellari çiqqan.

Sinvarning ölimi yuzasidan izohida Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu «yovuzlikka zarba berilgani»ni aytadi, ammo Ğazodagi uruş hali yakunlanmaganidan ogohlantiradi.

«Sinvar qoçib yurgan vaqtida ov qilindi. U qömondon sifatida emas, faqat özi haqida qayğuradigan odam sifatida halok böldi. Bu barça duşmanlarimizga aniq signal degan», — Isroil mudofaa vaziri Yoav Galant.

Halqa torayib borgan

Isroil mudofaa armiyasi rasmiy vakili Daniel Hagari öz bayonotida isroilliklar patruli bilan töqnaşuv vaqtida Sinvarning yonida deyarli qöriqçilari bölmaganiga e’tibor qaratgan.

Isroil qömondonligi fikriça, bu guruh yoki sezdirmasdan harakat qilgani yoki Sinvarning atrofidagilar katta yöqotişga uçragani bilan izohlanişi mumkin.

Sinvar jonli qalqon sifatida foydalanib kelgani aytilgan garovdagilar otişma joyida bölmagan.

Şu bilan birga, Sinvar maqsadli amaliyot davomida yöq qilinmagan, TsAHAL esa razvedka ma’lumotlari u bir neça hafta davomida mazkur hududda bölganini körsatgani va harbiylar aynan şu hududda harakatlangani bejiz emasligini iddao qilgan.

Aytilişiça, Isroil kuçlari Sinvarni qidiriş radiusini Rafahning janubiy hududlariga qadar toraytirgan va asta-sekinlik bilan uning joylaşuv manzili tomon yaqinlaşgan.

Sinvar bir yildan ortiq vaqt davomida qidirilayotgandi. Şubhasiz, uning özi ham Isroil bosimi ortayotganini his qilgan. Bungaça bir neça oy içida Isroil Hamasning Muhammad Deyf va Ismoil Haniya kabi yetakçilarini topib yöq qilgandi.

Bundan taşqari, Isroil izçillik bilan harakat vakillari boşpana uçun foydalanişi mumkin bölgan infratuzilmalarni vayron qildi.

TsAHAL bayonotida sönggi haftalarda sektor janubida ötkazilgan amaliyotlar «Yahyo Sinvarning operativ harakatlarini çeklagani» aytilgan.

Ğarbdagilar Sinvarning ölimi sulh tuziş uçun yangi imkoniyat, deb hisoblamoqda

Sinvar yöq qilinişi Isroilning 7 oktyabr voqealaridan keyingi asosiy maqsadlaridan biri edi. Ammo uning ölimi Ğazodagi uruş yakunini anglatmaydi.

Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu 17 oktyabr kuni millatga murojaatida amaliyot hamon Hamas qölida qolayotgan garovdagilar töliq ozod etilguniça davom ettirilişini ma’lum qilgan.

«Men garovdagilarning oila a’zolariga aytaman: bu uruşdagi muhim palla. Sizning yaqinlaringiz uyga qaytmaguniça, biz töliq kuç bilan davom etamiz»,— degan Netanyahu. U agar terrorçilar qurollarni taşlab, garovdagilarni qöyib yuborsa, «uruş ertagayoq tugaşi mumkinligi»ni ta’kidlagan.

Garovdagilarning qarindoşlari esa Sinvarning ölimidan keyin Netanyahu, nihoyat asirlar qaytarilişi evaziga öt oçişni töxtatişga rozi bölişiga umid qilmoqda.

AQŞ va Yevropadagilar ham öt öçişni töxtatiş böyiça kelişuv imkoniyati haqida aytişmoqda. «Oldinga [sulh tomon] harakatlaniş vaqti keldi», — degan AQŞ prezidenti Jo Bayden Berlinga taşrifi vaqtida. Germaniya kansleri Olaf Şols ham şunga öxşaş bayonot bergan: «Umid qilamanki [Sinvarning ölimi bilan], öt oçişni töxtatiş va Ğazodagi garovdagilarni ozod etiş böyiça kelişuv uçun aniq istiqbollar oçildi».

Financial Times amerikalik anonim diplomatga tayanib xabar qilişiça, AQŞda Sinvarning ölimidan keyin yangi taşabbusni muhokama qiliş boşlangan, uning doirasida garovdagilar ozod etilişi evaziga Isroil ularni qöyib yuboradigan Hamas jangçilari xavfsizligiga kafolat berib,  öz hujumlarida «pauza» qilişga rozi bölişi közda tutilgan.

Hamas ham 18 oktyabr, juma kuni Sinvarning ölimini tasdiqladi va taşkilot yetakçilari ölimi Falastin xalqining qarşilik harakatiga yakun yasamasligiga işontirdi. Unda aytilişiça, guruhning butun tarixi davomida uning yetakçi arboblariga har bir suiqasddan keyin guruh faqat kuçayib borgan.

«Ha, sevimli insonlarimizni, ayniqsa, yetakçilarimizni yöqotiş oğriqli va qayğuli, ammo biz şunga aminmizki, oxir-oqibat ğolib bölamiz — öz ozodligi uçun kuraşuvçilarning barçasi uçun yakun şunday bölişi lozim», — deyilgan bayonotda.

Ğazo sektorida Sinvarning ölimi böyiça fikrlar qarama-qarşiligi kuzatilmoqda, deya yozadi mahalliy aholi vakillari bilan gaplaşgan The New York Times jurnalistlari. Köplar uni şahid deb hisoblayotgan bir mahalda, uruş boşlanişiga Isroilga qilingan hujum sabab bölganini keltirib, uning ölimini olqişlayotganlar ham topiladi. «U uruş boşlab bizni tahqirladi, endi biz uysiz, suvsiz, yeguliksiz va pulsiz qoldik», — degan NY Times bilan suhbatda ğazoliklardan biri va Sinvarning ölimini «hayotidagi eng yaxşi kun» deb atagan.

Ayrim ekspertlar Sinvarning ölimi Hamas uçun «falokat» bölişi mumkinligini aytmoqda

Hamas rahbarligida Sinvar örniga kim kelişi mumkinligi hozirça noma’lum. «Al-Jazira» ehtimoliy nomzodlar nomini keltirgan, ular orasida guruhning siyosiy qanotiga 1996 yildan 2007 yilgaça rahbarlik qilgan Xolid Maşal, Hamas asosçilaridan biri va 1992 yildan 1996 yilgaça unga rahbarlik qilgan Muso Abu Marzuq, şuningdek, Yahyoning ukasi, guruh harbiy qanoti rahbari Muhammad Sinvar bor.

Köplab tahlilçilar Sinvar öldirilişi guruh faoliyatida markazsizlaşuv va parçalanişga olib kelişi mumkin deb hisoblaydi. Bu holda Qatardagi Hamas siyosiy rahbariyati hamda Ğazodagi harbiy qömondonlik bir-biridan mustaqil bölib qoladi.

«[Yangi rahbarlar] Sinvar tutgan liniya böyiça öz şartlarini yumşatişga tayyor bölişi mumkin, ammo bu faqat ma’lum darajagaça — aks holda ular Hamasning haqiqiy rahbari böla olmaydi», — degan Financial Times naşriga Ramallohdagi tahlil markazlaridan birining rahbari Ibrohim Dalalşa.

«Buni vaqt körsatadi, ammo men öylaymanki, bu Hamasga halokatli zarba böldi, — deydi Politico naşriga terrorizmga qarşi kuraş böyiça amerikalik ekspert Neytan Seyls. — Har safar terrorçilik taşkiloti boşliğini yöq qilişga muvaffaq bölganingizda, xoh u bin Lodin, xoh Bağdodiy bölsin, bu uning imkoniyatlari va rejalarini sezilarli darajada özgartiradi». Uning fikriça, Hamas misolida bu effekt katta ehtimol bilan kuçliroq böladi, çunki Sinvar guruhdagi barça rejalaştiriş va qaror qabul qiliş vakolatlarini öz qölida jamlagandi.