Yirik xalqaro iqlim konferensiyasi bu yil 11-22 noyabr kunlari Ozarboyjonning Boku shahrida o‘tadi. COP29’da “Yangi hamkorlik miqdoriy maqsadlari” qabul qilinishi rejalashtirilyapti. U rivojlanayotgan davlatlarga moliyaviy paketlarni qanday taqsimlash haqida bo‘ladi.
COP29 haqida
Bundan 29 yil oldin davlatlar yig‘ilib iqlim o‘zgarishining yomon ta’sirini kamaytirish uchun ilk xalqaro konferensiyani o‘tkazishgan. Shundan beri bu an’ana davom etib kelyapti. Bu yilgi Xalqaro konferensiya 11-22 noyabr kunlari Ozarboyjonning Boku shahrida o‘tkaziladi. 2023 yil Dubayda o‘tgan COP28’da “BAA kelishuvi” tuzilgandi. Unda rivojlanayotgan davlatlarga qancha moliyaviy yordam berish muhokama qilingan. COP29’da esa shu kelishuvning moliyaviy taqsimoti bo‘lishi kerak.
COP29 muhokama rejalari
COP29’da ham rivojlanayotgan davlatlar iqlim rejalari qayta ko‘rib chiqiladi va ularga moliyaviy qanday yordam berish bo‘yicha aniq rejalar muhokama qilinadi. Shuningdek, “Yangi hamkorlik miqdoriy maqsadlari” kelishuvi qabul qilinishi kutilyapti. Unda iqlim o‘zgarishidan aziyat chekayotgan rivojlanayotgan davlatlarga milliardlab emas, trillionlab yordam ko‘rsatilishi belgilanishi mumkin.
Shu bilan birga kim qancha yordam berishi kerakligi, moliyalashtirishning qanday shakllari (qarzlar yoki grantlar) va mablag‘lardan qanday foydalanish borasida kelishuvlar kutiladi.
COP28ʼda nimalar muhokama qilingan edi?
COP28 sammiti 2024 yilning 30 noyabrdan 12 dekabrgacha Dubay shahrida bo‘lib o‘tgandi. Sammitda iqlim o‘zgarishidan qiynalayotgan davlatlar uchun 420 million dollar ajratish masalasi kun tartibiga chiqib, ularning qarzidan voz kechish so‘ralgandi. 100 ga yaqin davlat tiklanadigan energiya manbalarini 3 barobar oshirishga va’da bergandi. 50 ta neft va gaz kompaniyalari esa 2050 yilgacha sayyorani isituvchi gazlar chiqarishni to‘xtatishga rozi bo‘lishgan.
AQSh vitse-prezidenti Kamala Harris rivojlanayotgan mamlakatlarga global isishga qarshi kurashda yordam beradigan Yashil iqlim jamg‘armasiga 3 milliard dollar ajratishni e’lon qilgan.
