Payariq hokimi tadbirkorning binosini buzdirib taşladi, prokuror bu qonunsizlikka tomoşabin bölib turdi

Boşqarma arizasida Islom Qobilov tomonidan egallangan yer maydoniga örnatilgan 15 kv.m. dan iborat yengil tipdagi köçma konteynerni ham majburiy tartibda oldirişni söragan.

Sudda boşqarma işonçli vakili javobgar Islom Qobilov tuman zaxira yerlari hisobida bölgan 0,04 gektar aholi tomorqa yer maydonini özboşimçalik bilan egallab olganini, şundan 200 kv.m. qismiga avtomobillarni yuviş şoxobçasi qurganini, keyinçalik qöşimça ravişda köçma konteyner örnatganini bildirgan. Işonçli vakil bu holatlar yuzasidan Islom Qobilov bir neça marotaba ogohlantirilganini aytgan.

Islom Qobilov esa da’vo talablarini tan olmasdan, nizoli yer maydonining 15 sotix qismiga oldi-sotdi şartnomasiga asosan egalik qilib kelayotganini ma’lum qilgan.

FIB Payariq tuman sudining 2025 yil 12 martdagi hal qiluv qarori bilan Islom Qobilov hokimlik zaxira yerlar hisobidagi aholi tomorqa yer maydonidan 0,004 gektar qismini özboşimçalik bilan egallab, şundan 200 kv.m. qismiga noqonuniy quriliş qilgan, deb topilgan.

Tadbirkorning advokati Ruslan Muhammadiyevning iddaosiça, u sudda VKA (masofadan) orqali iştirok etiş haqida arizani Oliy sudning ilovasi orqali yuborgan. Ariza sud tomonidan qabul qilingan bölsa-da, iş advokat iştirokisiz körib çiqilib, öşa protsessning özidayoq mulkni buziş haqida qaror çiqarilgan.

Sud qarorida özboşimçalik bilan qurilgan qurilişlarni javobgar hisobidan buzdiriş, köçma konteynerni majburiy tartibda oldiriş, şuningdek, Islom Qobilovni hokimlik hisobidagi yerlardan majburiy tartibda çiqariş belgilangan.

Sud qaroridan norozilik

Islom Qobilov sudning hal qiluv qaroridan norozi bölib, apellyatsiya tartibida şikoyat kiritgan.

U apellyatsiya şikoyatida sotib olgan obekti 3 tomondan yöl va 1 tomonidan ariq bilan çegaralanganini, bu çegaralar hududidan taşqariga çiqişning imkoni yöqligini bildirgan. Şuningdek, I.Qobilov sotib olingan paytda 1500 kv.m. yer keyinçalik kadastr organi tomonidan kamaytirib yuborilganini, uning 780 kv.m. qismi davlat röyxatidan ötkazilganiga sud huquqiy baho bermaganini ta’kidlagan.

Islom Qobilov sud aniqlangan deb hisoblagan, iş uçun ahamiyatga ega bölgan holatlarning isbotlanmagani, bayon etilgan sud xulosalarining iş holatlariga muvofiq emasligi tufayli FIB Payariq tuman sudining hal qiluv qarorini bekor qilişni hamda da’vo talablarini qanoatlantirişni rad etiş töğrisida yangi hal qiluv qarori qabul qilişni söragan.

“Bespredel” hokim

Apellyatsiya şikoyati birinçi instansiya sudiga 2025 yil 11 aprel kuni kelib tuşgan va 15 aprel kuni viloyat sudi apellyatsiya instansiyasida kirim qilingan. Ya’ni iş hali apellyatsiya instansiyasida körib çiqilmagan. Şikoyatni körib çiqiş joriy yil 1 may kuniga belgilangan.

Demak, bu holatda FIB Payariq tuman sudining 2025 yil 12 martdagi hal qiluv qarori hali qonuniy kuçga ega emas. Ammo Payariq tumani hokimi Isroil Jabborovga buning ahamiyati yöq ekan. Sababi Islom Qobilovga tegişli mulkni buzib taşlaşga şaxsan uning özi boşçilik qilgan.

2025 yil 15 aprel kuni tuman hokimi va prokurori boşçiligida bir guruh mas’ullar, jumladan, tuman IIB boşliği örinbosari va IIB xodimlari majburiy buzib taşlaş maqsadida Islom Qobilovga tegişli mulk oldida töplanişgan.

Hodisa joyiga tuman obodonlaştiriş boşqarmasiga tegişli avtogreyder keltirilgan. Mulk egalari qarşilik körsatgan va binoni buzişga ruxsat beruvçi qonuniy hujjat körsatişni söragan. Biroq hokim barçaning oldida atgreyder haydovçisiga “Bos! Tozala!” deb buyruq bergan.

Şu tariqa Islom Qobilovning mulki hokimning topşiriği va boşçiligi asosida noqonuniy tarzda buzib taşlangan. IIB xodimlari esa noqonuniy holatning oldini oliş örniga hokimga kömaklaşişga tuşişgan. Hatto asosiy vazifasi qonunçilikni ta’minlaş bölgan tuman prokurori Fayzulla Egamqulov ham köz oldida sodir bölayotgan qonunbuziliş holatini jim kuzatib turgan.

Mulkini himoya qilgan tadbirkor qamoqqa tiqildi

Islom Qobilov mulkini himoya qiliş jarayonida avtogreyder oldini tösib, toş otiş orqali texnikaning oynasini sindirgan. Ayni şu lahzani kutib turgan IIB xodimlari darhol ma’muriy bayonnoma rasmiylaştirib, işga kirişgan.

2025 yil 18 aprel kuni jinoyat işlari böyiça Payariq tuman sudida tergov sudyasi Ergaş Qarşiyev raisligida Islom Qobilov va boşqalarga nisbatan mayda bezorilik va içki işlar xodimining qonuniy talablariga böysunmaslik holati böyiça ma’muriy iş körib çiqilgan. Sud FIB Payariq tuman sudining hal qiluv qarori qonuniy kuçga kirmagani sababli Islom Qobilov va boşqalar IIB xodimlarining qonuniy talabini bajarmagani yuzasidan yakuniy töxtamga keliş imkoniyati mavjud emas deb topgan.

Sudning ajrimi bilan iş qöşimça suriştiruv harakatlari ötkazişlik uçun Payariq tuman IIBga yuborilgan.

Oradan 5 kun ötib, 23 aprel kuni ayni şu sudya raisligida iş körilib, qaror çiqarilgan va Islom Qobilov mulkni qasddan nobud qiliş yoki unga zarar yetkaziş, mayda bezorilik va içki işlar xodimining qonuniy talablariga böysunmaslik huquqbuzarligini sodir qilişda aybli deb topilgan. Unga 10 sutka ma’muriy qamoq jazosi tayinlangan.

“Hokim “Tozala!” dedi”

Sudda Islom Qobilov avtogreyder oynasini turmuş örtoğining ustiga haydagani uçun sindirganini aytgan va voqea xonadonida, öz hududida bölganini bildirgan.

“15 aprel kuni soat taxminan 17:00-17:30 larda tuman hokimi, obodonlaştiriş boşqarmasi, IIB xodimlari va boşqa taşkilotlar vakillari men qurgan obektni buzib taşlaş uçun bostirib kelişdi. Ularning qölida buziş böyiça heç qanday sudning qarori yoki ijro varaqasi yöq edi. Ular özlari bilan olib kelgan texnikani turmuş örtoğimning ustiga haydaşdi. Buzmanglar deb aytdim”, degan Islom Qobilov.

Sudda jabrlanuvçi sifatida söroq qilingan avtogreyder haydovçisi buzişga hokim buyruq berganini aytgan.

“Orqaga haydayotganimda ular ustimizga haydadi deb öylaşgan. Islom toş otdi, enkayib qoldim, texnikaning oynasi sinib ketdi. Texnikadan tuşgunimça IIB xodimi Islom Qobilovni olib ketdi.

Tuman hokimi “Tozala!” deb aytdi. Boşliğimning köziga qaradim. “Hayda” degani uçun avtomobillarni yuviş şoxobçasi içidagi texnikalari bilan buzib taşladim. Konteynerni sudrab çekkaga olib qöydim.

Menga heç kim heç qanday hujjat körsatmadi. Buziş uçun tuman hokimining vakolati bor yoki yöqligini bilmayman. Menga buz deb aytgani uçun buzdim”, degan haydovçi.

“Çetga öting” degan qonuniy talabni bajarmadi”

Mas’ullarda Islom Qobilovni 10 sutkaga qamaş istagi şunçalik yuqori bölganki, guvohlarning körsatmalaridan iş ançagina “şişirilganini” köriş mumkin.

Masalan, profilaktika inspektori Ğ.Erxonov suddagi körsatmasida Islom Qobilov “çetga öting, qoçing”, degan qonuniy talabni bajarmaganini aytgan.

Profilaktika inspektori Islom Qobilovga tegişli mulk hududida bölgan voqeani jamoat joyi deb atagan va şu sababli uning harakatini mayda bezorilik bilan malakalaganini izohlagan.

Şuningdek, profilaktika inspektori Qobilov va boşqalar IIB xodimlarining talabini bajarmaslikni da’vat qilmaganini, qarşilik körsatişmaganini, uydirmalar tarqatmaganini aytgan.

“Öşa kuni jabrlanuvçilar va boşqalarda Qobilovning mulkini buziş uçun asosli qaror körmadim. Iş hujjatlariga fuqarolik işlari böyiça Payariq tuman sudining 2025 yil 12 martdagi qarorini (hali qonuniy kuçga kirmagan – tahr.) tikdim. Sud qarorini ijro qiliş uçun ijro varaqasini körmadim”, degan profilaktika inspektori.

Tumanning bir guruh mas’ullari özlari noqonuniy harakat qilgan holda mulkini himoya qilayotgan fuqaroga “qoçing” deyişi qonuniy talab ekan. Tuman hokimi boşçiligidagi mas’ullar biror bir qonuniy hujjat körsatmagan holda mulkini buzayotganida uning egasi jimgina tomoşa qilib turişi kerakmi?

Islom Qobilovning mulkni buzişga qarşilik qilgani holati xususiy mulkni himoya qilişga qaratilgan harakat deb baholanişi lozim edi. Ammo aslida jabrlanuvçi bölgan Qobilov şu tariqa huquqbuzarga aylantirilgan.

Ma’lumot uçun, “Içki işlar organlari tuğrisida”gi qonunning 2-moddasiga köra, içki işlar organlarining eng birinçi vazifasi fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlarini himoya qilişdan iborat.

Qonunbuzarlar jazolanişi kerak

Nizoli masala – Islom Qobilovning hokimlik zaxira yerlar hisobidagi aholi tomorqa yer maydonining bir qismini özboşimçalik bilan egallab olgani holatiga doir sud hujjatlarini tahlil qilişdan yiroqmiz. Çunki bu iş yaqinda apellyatsiya instansiyasida körib çiqiladi.

Ammo tuman hokimi Isroil Jabborov boşçiligidagi mas’ullarning noqonuniy harakati – sud qarori qonuniy kuçga kirmasdan turib fuqaroning mulkini içidagi texnikalari bilan birgalikda buzib taşlaşganiga huquqiy baho berilişi, qat’iy jazo çorasi qöllanişi lozim. Çunki Konstitutsiyada xususiy mulk daxlsizligi, mulkdor sudning qaroriga asoslanmagan holda mahrum etilişi mumkin emasligi belgilangan.

Ruslan Saburov,
Kun.uz