Ushbu maqolada tejashni eskicha “pul kamligi” yoki “o‘zingni siqib yashash” deb emas, balki zamonaviy, oqilona, erkin yashash vositasi sifatida ko‘rib chiqamiz.
Tejash – o‘zingga emas, keraksiz narsalarga “yo‘q” deyishdir.
“Tejamkorlik” – ko‘pchilik uchun “kambag‘allik bilan kelishib yashash”dek tuyuladi. Lekin aslida bu shunchaki moliyaviy ixtiyorni qo‘lga olishdir. Ya’ni har bir so‘mni o‘ylab ishlatish, har bir sarfda sabr, ong va maqsad bo‘lishidir.
“Boy odam har doim ko‘p daromad qilgan emas, balki har doim o‘z harajatlarini bilgan odamdir”, – deydi Robert Kiyosaki.
Xarajat qilishdan oldin bir daqiqa to‘xtab, o‘zingizga savol bering: “Bu narsa menga xizmat qiladimi yoki men unga xizmat qilamanmi?”
Ko‘p hollarda, pul sarflagach ham hayotingiz o‘zgarmaydi. Lekin shu pulni jamg‘arsangiz, bir yil ichida hayotingizni ozmi-ko‘pmi o‘zgartiradigan sarmoyaga aylanadi.
Haqiqiy erkinlik degani – istagan joyga borish, istagan kursda o‘qish, bolangga yoki oilangga ortiqcha “hisob-kitob”siz narsa olib berish emasmi? Shunday hayot uchun esa daromaddan ko‘ra muhimroq narsa bor – bu tartibli xarajat.
Yapon yozuvchisi Masaru Ibuka yozadi: “Odamlar bilimni bolaligidan o‘rganadi, pul bilan muomala qilishni esa hayot o‘rgatadi”. Biz ham puldan qo‘rqib emas, pulni boshqarib yashashga o‘rganishimiz kerak. Tejamkorlik – bu yo‘ldagi birinchi qadam. Undan uyalmaylik.
Pul tejash uchun samarali qoidalar
1. “Avval o‘zimga” qoidasi – 10 foiz qoidasini joriy qiling. Oylik tushgan kuni birinchi qilinadigan ish – xarajat qilish emas, o‘zingga jamg‘arma ajratish bo‘lsin.
“Birinchi bo‘lib o‘zingga to‘la” tamoyili quyidagicha: har oy oylikdan kamida 10 foizini alohida hisobga (yoki konvert, yoki bank kartasiga) solish kerak. Tez orada bu pulga boshqacha ko‘z bilan qaray boshlaysiz – bu sizning kelajagingiz, xavfsizlik zaxirangiz, xotirjamligingiz garovi.
2. Hech bo‘lmasa, 1 oy davomida barcha xarajatlaringni yozib boring. Bu oddiy tuyuladi, lekin juda yaxshi usul: 1 oy davomida nima sotib oldingiz, qancha sarfladingiz, qachon – barchasini yozing. Yozganda shunchalik ko‘p “bekorchi xarajatlar” borligini ko‘rib, o‘zingiz hayron qolasiz.
