Ko‘cha o‘rtasiga panjara: bu qanchalik to‘g‘ri?

“Bunaqa to‘siqlar avval ham qilingandi, lekin samara bermagani uchun olib tashlangan. Bu yechim bo‘la olmaydi”, – deydi boshqa bir hamshahar.

Bir nechta respondent aynan tugmali svetoforlar bilan jihozlangan piyodalar o‘tish joylarini ko‘paytirishga chaqirdi. So‘rovda, shuningdek, haydovchilar va piyodalarning yo‘lda harakatlanish madaniyatini oshirishga chaqirganlar ham bo‘ldi.

Piyodalarning belgilanmagan joylardan o‘tishini cheklash uchun yo‘llar o‘rtasiga to‘siq o‘rnatish bo‘yicha avvalgi tajribalarni Kun.uz bilan suhbatda shaharsoz Temur Ahmedov ham esga oldi.

“Panjara qo‘yildi, buzildi. Xalq puli isrof bo‘lgandi, desak ham bo‘ladi, u paytda shaharning bosh rejasi yo‘q edi.

Odamlarga har kuni ko‘rinadigan narsa qilganda, odamlar tushunishi kerak: nima uchun bu qilinyapti? Agar bu kattaroq rejaning bir qismi, 25-30 yilga o‘ylangan reja bo‘lsa, shuni odamlarga to‘g‘ri yetkazib berish kerak”, – deydi u.

Shaharsozga ko‘ra, faqat cheklash bilan muammo hal bo‘lib qolmaydi.

“Odam bekordan bekorga ko‘chaning narigi tomoniga o‘tmaydi. Do‘konga borishi yoki bekatga o‘tishi kerak. Demak, unga o‘tishga imkoniyatlar yaratib berish kerak, qulay bo‘lishi kerak. Odamlar doim qulaylik qidiradi.

Shaharshunoslikda dizaynning markazida inson turishi kerak, degan yondashuv bor. Masalan, Oqtepa chorrahasida piyodalar yer usti ko‘prigi qilingan, lekin odamlar uning tagidan yugurib o‘tadi. Bugun mana, bitta odam qoqildi, vaqtida turdi, ulgurdi, chunki mashina uzoqda edi. Odamlarga eng qulayi – asfalt yuzasidan o‘tish, chunki 3-qavatga chiqish, pastga tushish noqulay. U yerda lift yoki eskalator yo‘q. Oddiygina “zebra” tashkil qilib, svetofor qo‘yib bersangiz bas, odamlar o‘taverdi.

Panjaraning asosiy vazifasi – odamlarga noqulaylik yaratish. Noto‘g‘ri ishni qilishga noqulaylik yaratish bilan birga, to‘g‘ri yo‘l tutishga qulaylik yaratishingiz ham kerak. Faqat bitta tomonini qilsangiz, u yechim bo‘lmaydi. Masalan, O‘rikzor bozori qarshisida odamlar hatto qo‘lida yuki bilan ham ko‘chadan yugurib o‘tishga harakat qiladi. U yerga panjara qo‘yishdi, olib tashlashdi, yana qo‘yishdi; odamlar panjarada teshiklar ham qilib oldi. Chunki u yerda faqat bitta yerosti o‘tish joyi bor. U o‘tish joyi qulay bo‘lgani bilan, u bitta, shuning uchun uzoqlik qiladi.

Yoki “Riviera” savdo markazining qarshisidagi yo‘l. Ko‘chaning narigi tomonida juda ko‘p aholi yashaydi. Ular yo‘ldan o‘tish uchun svetoforgacha yurib borib, aylanib kelishi kerak. Odamlarning ko‘pi belgilanmagan joydan, savdo markazining ro‘parasidan shunchaki yugurib o‘tadi. Men ham yugurib o‘tganman. Chunki noqulay, siz 400 metr nariga borishingiz kerak”, – deydi Temur Ahmedov.

O‘zbekiston Yo‘l harakati xavfsizligi jamiyati raisi Sharofiddin Hamzayevning so‘zlariga ko‘ra, temir panjaralar o‘rganishlar asosida faqat ayrim uchastkalarda qo‘llanilsa, foydali bo‘lishi mumkin.

“Ayrim ko‘chalarga kerak, lekin ayrimlariga kerak emas. Qarorda esa panjaralar qayerlarga o‘rnatilishi, o‘zi qanaqa panjara bo‘lishi keltirilmagan. Bu narsalar ham ochiqlansa, maqsadga muvofiq bo‘lardi”, – deydi Hamzayev.

Mutaxassis Beruniy va Nurafshon ko‘chalarini misol qilib keltirib, aholi gavjumligiga qaramay, bu ko‘chalarda piyodalar o‘tish joylari bir-biridan haddan tashqari uzoqligini aytdi.

“Nurafshon ko‘chasida yo‘l o‘rtasiga to‘siq o‘rnatilgan. Undan oldin baxtsiz hodisalar ko‘p bo‘lgan. Lekin bunday olib qarasak, piyodalar o‘tish joyi bir-biridan uzoq”, – deydi Sharofiddin Hamzayev.

Eslatib o‘tamiz, yo‘l harakati xavfsizligi sohasida aholi murojaatlarini qabul qilish uchun elektron portal ishga tushirilishi kutilmoqda. Bu portalda aholi qayerga belgi, chiziq, piyoda yo‘lagi va svetofor kerakligi borasida taklif kiritishi, kiritilgan takliflarga ovoz berishi, qilingan ishlarning foto-videolarini ko‘rib, baho berishi ko‘zda tutilgan.