Korzinka'dan OLX'gaça: sönggi oylardagi eng yirik biznes bitimlari
|00:37 / 24.08.202511 6497 min
Oxirgi 5 oy içida Özbekistondagi xususiy biznes olami bir qator yirik investitsiya va oldi-sotdi bitimlariga guvoh böldi. Korzinka xorijdan 110 mln dollar, Uzum esa qariyb 70 mln dollar investitsiya jalb qildi. Click aksiyadorlari 247 mln dollarlik bitimlar asosida Tengebank bilan kuçlarni birlaştirdi. Gruziyaning TBC ekotizimi öz tarkibiga OLX Uzbekistan va BILLZ'ni qöşib oldi.
Nyu-York fond birjasi Korzinka'ni 110 mln dollarlik investitsiya bilan tabriklamoqda.
Korzinka'ning 110 mln dollarlik investitsiya bitimi
1 aprel kuni Özbekistondagi eng yirik çakana savdo kompaniyasi – Korzinka supermarketlar tarmoği 110 mln dollar töğridan töğri xorijiy investitsiya jalb qilayotganini e’lon qildi. Xususiy kompaniyaning bunday kölamdagi sarmoya kelişuvi – Özbekiston uçun noyob holat. 10 iyun kuni investitsiya kiritiş jarayoni muvaffaqiyatli yakunlangani ma’lum qilindi.
Sarmoya kiritgan investorlar – Abu Dhabi Uzbek Investment va UzOman moliyaviy taşkilotlari. Bu Korzinka tarixida Yevropa tiklaniş va taraqqiyot banki 2020 yilda kiritgan investitsiyadan keyingi ikkinçi yirik sarmoyadir.
Kompaniya reliziga köra, investitsiya köp kanalli çakana savdo modelining tezkor ösişiga yönaltiriladi. Xususan, supermarket formatidagi mavjud yetakçilik mavqeyini mustahkamlaş, Korzina Mahalla kiçik formatli dökonlar tarmoğini kengaytiriş va Korzina Go elektron tijorat loyihasini rivojlantirişga e’tibor qaratiladi.
Bundan taşqari, mablağ 2025 yilning ikkinçi yarmida işga tuşirilişi rejalaştirilgan 49 ming kvadrat metr maydonga ega yangi taqsimot markazini quriş uçun ham sarflanişi reja qilingan. Logistika markazini quriş uçun 2024 yilning oktyabr oyida Germaniya investitsiya va rivojlaniş jamiyatidan ham 25 mln dollar mablağ jalb qilingandi.
Yangi sarmoyalar tufayli Korzinka örta muddatli istiqbolda dökonlari sonini mingtadan oşirişni rejalaştiryapti. Hozirda tarmoq dökonlari soni 150 tadan ortiqni taşkil etadi.
Click va Tengebank kuçlarni birlaştiradi
Mavzuga oid
Click asosçilaridan biri va boş direktori Uluğbek Rustamov hamda Halyk Bank raisi Umut Şayaxmetova
Iyul oyining oxirida raqamli tölovlar bozori yetakçilaridan biri Click kompaniyasi va Qozoğistonning eng yirik banki Halyk Bank örtasida kelişuv imzolandi.
Bitim şartlariga köra, Qozoğiston kompaniyasi Click'ning 49 foiz uluşini 176,4 mln dollarga sotib oladi. Öz navbatida, Click aksiyadorlari Halyk Bank'ning Özbekistondagi şu’basi bölmiş Tengebank'ning 49 foiz uluşini 60,76 mln dollarga xarid qiladi. Özaro uluş almaşinuvi doirasidagi bitimning umumiy qiymati 237 million dollarga teng.
Bu hamkorlik natijasida Özbekiston va Qozoğistonda işlaydigan yagona raqamli ekotizim paydo bölişi kutilyapti. Bitim doirasida Click tölov kompaniyasi 360 mln dollarga, Tengebank esa 124 mln dollarga baholandi.
Ma’lumot uçun, Click öz faoliyatini 2011 yilda boşlagan va Özbekiston bozoriga telefon orqali (avvaliga USSD-sörov şaklida) tölovlarni amalga oşiriş imkoniyatini yaratiş orqali kirib kelgan. 2025 yilning birinçi yarmida tölov taşkilotining sof foydasi 154,7 mlrd sömni taşkil etib, ötgan yilning mos davriga nisbatan 32,2 foizga oşdi.
TBC'ning xaridlari: OLX Uzbekistan va BILLZ
Gruziyaning TBC guruhi Özbekistonda 2020 yilda bank oçgan, keyinçalik Payme tölov tizimini ikki bosqiçda sotib olgandi. 2025 yilda TBC'ning Özbekistondagi portfeliga BILLZ va OLX Uzbekistan ham qöşildi.
Iyun oyi oxirida TBC Bank Group Özbekistondagi çakana savdoni avtomatlaştiriş böyiça eng yirik SaaS platformalardan biri – BILLZ'ning nazorat paketini sotib oldi.
Bitim qiymati 12 mln dollargaça bölib, birinçi bosqiçda 53 foiz aksiya 9 mln dollarga xarid qilindi. Ikki yil içida bankning uluşi 60 foizgaça oşadi. Şu tariqa, BILLZ'ning qiymati 20 mln dollarga baholandi. Startap öz brendi ostida faoliyatini davom ettiradi, biroq TBC Uzbekistan ekotizimiga qöşiladi.
BILLZ 2017 yilda paydo bölgan va 2020 yilda Özbekistonda birinçilardan bölib Sturgeon Capital fondidan 150 ming dollar miqdorida institutsional investitsiya jalb qilişga erişgan. Öşa paytda umumiy qiymati 800 ming dollar atrofida baholangan kompaniya bahosi 5 yil içida 25 barobarga qimmatlaşdi.
TBC Uzbekistan boş direktori Nika Kurdiani hamda BILLZ asosçilaridan biri va boş direktori Rustam Hamdamov
BILLZ bilan kelişuv TBC uçun ham strategik ahamiyatga ega. Özbekiston Markaziy banki mikrokreditlarga nisbatan talablarni kuçaytirmoqda. Unga köra, banklar portfelida mikroqarzlar uluşi 25 foizdan oşmasligi kerak. Şu paytgaça asosan çakana kreditlaş bilan şuğullanib kelgan TBC esa endilikda BILLZ mijozlar bazasidan foydalanib, kiçik va örta biznes segmentidagi öz mavqeyini mustahkamlaş va kredit portfelini diversifikatsiya qiliş imkoniyatiga ega.
21 avgust kuni Gruziya banki mamlakatdagi eng yirik onlayn e’lonlar platformasi – OLX Uzbekistan uluşlarining nazorat paketini ham sotib olayotganini e’lon qildi. TBC bitim uçun Titan Investmens xalqaro investitsiya holding kompaniyasi bilan qöşma korxona tuzgan. OLX Uzbekistan aksiyalarining 100 foizi qöşma korxonaga ötadi. TBC undagi nazorat paketiga (50 foiz + 1 aksiya), Titan Investmens esa qolgan uluşga egalik qiladi.
Sotuvçi tomon – Niderlandiyaning Prosus guruhiga kiruvçi OLX Group. Bitim qiymati oçiqlanmadi, ammo TBC'ning rasmiy relizida Özbekistonning oxirgi 30 yillik tarixidagi eng yirik konsentratsiya bitimlaridan biri haqida gap ketayotgani aytiladi.
Bank ma’lumotlariga köra, olx.uz – Özbekistondagi saytlar orasida eng köp odam kirişi böyiça oltinçi örinda turadi – oyiga 5,4 mln faol foydalanuvçi va 2,2 millionta aktual e’lon bor. Savdo xizmatlari, tovarlar, avtomobillar va köçmas mulk platformasi mamlakat faol internet auditoriyasining 20 foizdan ortiğini qamrab oladi. OLX öz brendi ostida işlaşda davom etadi, biroq kelajakda u TBC Uzbekistan ekotizimiga integratsiya qilinadi.
Uzum – 1,5 mlrd dollarlik kompaniya
Avgust oyi boşida Özbekistondagi yirik raqamli ekotizim – Uzum Xitoyning IT giganti Tencent hamda VR Capital xalqaro investitsion fondidan qariyb 70 mln dollar jalb qildi.
Kelişuvlarda 2024 yil mart oyida yakunlangan birinçi raundning lid-investori bölmiş FinSight Ventures ham iştirok etdi. Bu sarmoya natijasida Uzum'ning bozordagi bahosi taxminan 1,5 mlrd dollarga yetdi.
Jalb qilingan mablağlar ekotizimning öz fintex-infratuzilmasini rivojlantiriş, mahsulotlar qatorini kengaytiriş, elektron tijorat yeçimlarini takomillaştirişga yönaltiriladi.
Ma’lumot uçun, Uzum ekotizimi – Özbekistondagi eng yirik marketpleysdan taşqari, raqamli bank, bölib tölaş va taom yetkaziş servislari, şuningdek, avtomobil oldi-sotdi platformasini öz içiga oladi.
