Agar yaqin kunlarda siz biror mulk, deylik avtomobil, uy sotiş niyatida bölsangiz yoki naqd şakldagi boşqa yirik hisob-kitoblarni rejalaştirayotgan bölsangiz, dollarning haqiqiyligini qanday tekşiriş kerakligini bilişingiz muhim va biz bu borada bilganlarimizni siz bilan bölişamiz.

Haqiqiymi, soxta emasmi?

Ayirboşlaş yoki savdoda köp guvohi bölganimiz 50 yoki eski namunadagi 100 nominaldagi AQŞ dollari bilan muomala qilinganda aksar hollarda “Soxta emasmi?” deb xazil aralaş savol söraladi. Buning sababi Özbekistonga xorijdan kirgan soxta valutalar qatorida mamlakatimizda ham pulni qalbakilaştiriş bilan boğliq jinoyatlar sonining köpligi.

Soxta pullar asosan ranglar politrasi kam işlatilgan kupyuralarda köproq uçraydi, lekin jahon amaliyoti şuni körsatadiki, valuta birliklari nominali qança kattalaşgan sari, himoya elementlari soni köpayib boraveradi.

Soxta xorijiy valutalar köpinça davlatlarga kontrabanda yöllari bilan, qöl bagaji hisoblangan “poçta”lar yordamida yoki qalbakisini haqiqiysiga sotiş orqali muomalaga kiritiladi. Bunday noqonuniy faoliyatning aksar sababi – oson pul topiş ilinjidagi nafs hisoblanadi.

Dollarni tekşiriş usullari

Bankda. Dollarlarning haqiqiyligini bankda tekşiriş – eng oddiy va qulay usul. Dollarni tekşiriş xizmati aslida mutlaqo bepul va çeklovlarsiz, lekin har bir tijorat banki – bu borada qanday siyosat yuritişni mustaqil hal qiladi. Biz bir neça banklar bilan boğlanganimizda ma’lum böldiki, xizmat köp banklarda xavfsizlik va boşqa mijozlarni kuttirib qöymaslik maqsadida yölga qöyilmagan.

Maxsus kompaniyalar. Dollarning haqiqiyligini tekşiriş uçun nafaqat banklar, balki ixtisoslaşgan xizmat kompaniyalari ham mavjud. Ularda mijoz söroviga binoan mulk sotuvi jarayonida notarius binosiga boriş xizmati ham mavjud bölib, xizmat köpinça umumiy summaning 0,1% evaziga taqdim etiladi.

Apparat ijarasi. Dollarning haqiqiyligini tekşiriş uçun uskunani sotib olişga katta summa sarflaşni xohlamaganlar uçun ijaraga oliş imkoniyati mavjud. Toşkentdagi “Malika” bozorida bunday uskunalarni kuniga 100-150 ming sömga ijaraga oliş ham mumkin. Bu, masalan, kvartira yoki avtomobil sotib olişda bir martalik tekşirişlar uçun qulay variant bölişi mumkin.