“Narkozdagi o‘limlar – tizimli muammo oqibati” - anesteziolog

Ijtimoiy tarmoqlarda xususiy klinikalar rinoplastika amaliyotini xavfsiz deya talqin qilishadi. Lekin bu operatsiya bilan bog‘liq o‘lim holatlarining ko‘pligi buni inkor etmoqda. Rinoplastika operatsiyasida yuz bergan va ommaga ayon bo‘lgan o‘lim holatlarini o‘rganib ko‘rganimizda aksariyatiga anesteziya bilan bog‘liq omillar sabab bo‘lgani aytilgan.

Anesteziologiya sohasi islohga muhtoj

Masalaga oydinlik kiritishni Kuvaytdagi o‘zbek shifokori Jahongir Jo‘rayevdan so‘radik.

— Bloger Farhod Mannopov ishidayam anesteziolog tomonidan xatoliklar borligini tasdiqlovchi hukm chiqarilganidan xabarim bor. Tan olish kerak, O‘zbekistonda tibbiyot rivojlanyapti, keng miqyosdagi operatsiyalar yo‘lga qo‘yildi. Lekin ming afsuski, anesteziologiya va reanimatologiya rivojlanishdan orqada qolyapti. Bunga klinikalardagi to‘satdan o‘lim holatlarini misol qilish mumkin. O‘lim holati ko‘proq anesteziologik va reanimatologik muammolarga bog‘liq bo‘ladi. Xirurgik sabablarniyam inkor qilib bo‘lmaydi.

Buning uchun men hech qachon o‘sha holatda turgan anesteziologni ayblamasdim. Uni yetishtirib chiqargan tizimni aybdor deb hisoblayman. U shu tizimda o‘rgangan bilimi bo‘yicha chora-tadbirlarni ko‘radi. Butun dunyoda anesteziologik risklar xavfli ekanligi uchun, o‘lim holatlari nisbatan ko‘proq kuzatilgani uchun xavflilik darajasi juda yuqori holatga olib kelib qo‘yilgan, lekin afsuski, O‘zbekistonda bu xavf hali ham yuqori darajada saqlanib turibdi.

Ochiq aytaman, O‘zbekiston sharoitida xususiy klinikalar ko‘payib boryapti va bu shu holatdagi o‘limlar foizi oshishiga sabab bo‘ladi. Bunga sabab – anesteziologik sistemaning bunga hali to‘liq tayyor emasligi. Anesteziologiya sohasida yetarli reforma ketmayapti va kadr ishlab chiqarish o‘z yo‘lida emas. Bizdagi beriladigan bilim, tajriba, fikrlash doiramiz jahon miqyosidagi anesteziologik yondashuvdan ancha uzoqda. O‘zbekistonda har bir bemor anesteziologik xavfli darajada narkozga kirib boradi. Shu xavf darajalari maksimumga chiqarilmagani sababli, hali ham anesteziologik yondashuvlar noto‘g‘ri bo‘lgani uchun shunaqa o‘lim holatlari kuzatilishi hali davom etadi. Bu narsani kutinglar...

Anesteziolog vaziyatdan chiqishi uchun unda yetarlicha alternativ dorilar bo‘lishi kerak. Kerakli dorilar olib kirilmaydi, ta’minlanmaydi. Agar shu dorilarni ta’minlab bermagan bo‘lsa aybni anesteziologdan emas, tashkilotchilardan qidirish kerak, deydi mutaxassis.

Katta yoki kichik bo‘lishidan qat’i nazar, har bir operatsiya ortida inson hayoti turadi. Bemor ham, klinika ham, shifokorlar va sog‘liqni saqlash tizimi mas’ullari o‘z zimmasidagi mas’uliyatni to‘liq ado etsagina, bunday fojialarning oldi olinishi mumkin.

Gulmira Toshniyozova,
Kun.uz