Rossiyada universitetlardagi 45 ming pulli o‘rin qisqartiradi

Rossiya universitetlarida 2026-27 o‘quv yili uchun to‘lovli o‘rinlar sonini taxminan 45 mingtaga kamaytirish rejalashtirilmoqda — bu barcha pulli o‘rinlar umumiy sonining 13 foiziga teng. Bu haqda Rossiya oliy ta’lim va fan vaziri Vitaliy Falkov dushanba kuni, 22 dekabrda, “Rossiya 24” telekanaliga bergan intervyusida aytdi.

Bundan tashqari, nodavlat (xususiy) OTMda to‘lovli o‘rinlarni deyarli 20 foizga qisqartirish rejalashtirilmoqda. Xususan, to‘lovli o‘rinlar “Iqtisod”, “Menejment”, “Davlat va munitsipal boshqaruv”, “Yurisprudensiya”, “Reklama va jamoatchilik bilan aloqalar” yo‘nalishlari bo‘yicha kamaytiradi. “Biz mehnat bozoriga buncha mutaxassis kerak emasligini tushungan edik”, — deya Falkov so‘zlarini keltiradi “Interfaks” agentligi.

O‘zgarishlar 1 sentabrdan kuchga kirgan, universitetlarda to‘lovli qabulni davlat tomonidan tartibga solish haqidagi qonun bilan bog‘liq. Unga ko‘ra, Rossiya hukumati OTM uchun avvalgidek faqat budjet o‘rinlari bo‘yicha emas, balki tijoriy (pulli) o‘rinlar bo‘yicha ham maksimal chegarani belgilash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Hokimiyatlar bu orqali to‘lovli ta’lim sifati oshishi va uni mehnat bozori ehtiyojlariga yaqinlashtirishni istamoqda.

“Ayrim universitetlar, ularning ko‘pchiligi xususiy, agar ulardan sifatsiz ta’lim segmenti olib tashlansa, ular umuman mavjud bo‘lmay qola boshlaydi — bu, umuman olganda, yaqin vaqt ichida sodir bo‘ladi”, — deb qo‘shimcha qildi Falkov.

Uning aytishicha, oliy ta’lim o‘zgarishlarni talab qiladi, chunki “universitetlar har doim ancha erkin (xotirjam) yashab kelgan”. “Ular (talabalarni — tahr.) mehnat bozoriga kim kerakligi haqida o‘z tasavvurlaridan kelib chiqqan holda tayyorlar edi. Va odatda shunga tayanardi: agar ularning dasturlariga talab bo‘lsa, demak dastur ochish, budjet o‘rin so‘rash, to‘lovli o‘rinlarga qabul qilish uchun shuning o‘zi yetarli”, — dedi Falkov.

Shuningdek, noyabr oyida RBK agentligi xabar berishicha, hukumat OTMda to‘lovli o‘rinlarning eng ko‘p sonini aniqlash qoidalari va bunday o‘rinlar soni cheklanadigan yo‘nalishlar ro‘yxatini tasdiqlagan. Bu masala bilan hukumat huzuridagi ilmiy-texnologik rivojlanish komissiyasi shug‘ullanadi.

17 dekabr kuni Moskva shahar pedagogika universiteti (MGPU) — u poytaxt hukumati tomonidan tashkil etilgan — talabalarga 2026 yil 1 sentabrdan pedagogik bo‘lmagan yo‘nalishlar yopilishi haqida xabar bergan. Gap “Sotsiologiya”, “Reklama va jamoatchilik bilan aloqalar” hamda “Dizayn” yo‘nalishlari haqida ketmoqda. Universitet bu qarorni asosiy vazifa — “Moskva maktablari uchun yuqori malakali pedagoglar tayyorlash”ga e’tiborni jamlash istagi bilan izohlagan.

MGPUda mazkur yo‘nalishlarda o‘qiyotgan talabalar “yetakchi OTM-hamkorlar”ga o‘tkaziladi, ular qatorida RGGU, RANXiGS va boshqalar bor. Rossiya OAV ma’lumotlariga ko‘ra, o‘zgarishlar bir necha ming talabaga ta’sir qiladi.