YeIda yangi avtomobillar bozori gibrid va elektromobillar hisobiga o‘sdi

Yevropa Ittifoqida o‘tgan yili yangi avtomobillar bozori gibrid va elektr modellar savdosining oshishi hisobiga o‘sdi. 2025 yil yanvardan dekabrgacha YeIda 10,8 milliondan sal ko‘proq yangi avto ro‘yxatdan o‘tkazilgan - bu o‘tgan yilga nisbatan 1,8 foizga ko‘p, deb xabar qildi 27 yanvar, seshanba kuni ACEA uyushmasi. Biroq umumiy savdo hajmi hali ham kovid pandemiyasidan oldingi darajadan ancha past.

Foto: picture-alliance/dpa/I. Wagner

Yangi ro‘yxatdan o‘tkazishlardagi eng katta ulush — bozorning 34,5 foizi (ya’ni sotuvlarning uchdan biridan ham ko‘prog‘i) gibrid avtomobillar hissasiga to‘g‘ri keldi. O‘sish asosan Ispaniya hisobiga ta’minlangan (sotuvlar 23,1 foizga oshgan), shuningdek Fransiyada ham o‘sish 21,6 foiz bo‘lgan.

Bozor ulushi bo‘yicha ikkinchi o‘rinda benzin dvigatelli avtomobillar — 26,6 foiz. Ammo YeIning barcha asosiy mamlakatlarida ular savdosi pasayishda davom etgan. Fransiyada benzinli avtomobillar ro‘yxatdan o‘tkazilishi o‘tgan yilga nisbatan 32 foizga kamaygan, Germaniyada esa bunday mashinalar soni o‘tgan yilga qaraganda taxminan 22 foizga kam bo‘lgan.

Bozorda uchinchi o‘rinni ulushi 17,4 foiz bo‘lgan to‘liq elektr avtomobillar egalladi. Jami taxminan 1,9 mln akkumulyatorli elektromobil ro‘yxatdan o‘tkazilgan — bu 2024 yilga nisbatan qariyb 30 foizga ko‘p. Germaniyada o‘sish 43,2 foizni tashkil etgan.

Keyingi o‘rinda ulushi 9,4 foiz bo‘lgan va yangi ro‘yxatdan o‘tkazishlar 33,4 foizga o‘sgan gibridlar (plug-in hybrid) turadi. Dizel avtomobillar savdosi yana bir bor pasayganidan keyin bozorning 8,9 foiziga teng bo‘lgan. Qolgan dvigatel turlari ulushiga 3,3 foiz to‘g‘ri kelgan.

Ro‘yxatdan o‘tkazishlar soni o‘sganiga qaramay, avtosanoat bosim ostida qolmoqda. EY konsalting kompaniyasi eslatishicha, pandemiyadan oldingi 2019 yilda YeIda taxminan 13 mln yangi avto sotilgan. Demak, o‘tgan yilgi yengil avtomobillar savdosi inqirozdan oldingi darajadan taxminan 17 foizga past bo‘lgan.

“O‘sish faqat toshbaqadek sur’atda ketyapti”, — dedi EY'ning avto bozori bo‘yicha eksperti Konstantin Gall. Uning fikricha, kelajakda ham faqat ozgina tiklanishni kutsa bo‘ladi, chunki iqtisodiy sharoitlar noqulay, ham xususiy xaridorlar, ham kompaniyalar qaror qabul qilishda ehtiyotkorlik qilmoqda. Gall avtosanoat “murakkab 2026 yilga tayyorlanishi kerak”ligini aytdi.

Elektromobillar savdosi haqida gapirib, u qo‘shimcha qildi: ular o‘sishi bir necha yil oldin kutilgan va prognoz qilinganidan ancha sekin ketmoqda. Germaniyada elektromobil xaridorlari uchun yangi subsidiya sotuvlarni yana oshirishi mumkin, ammo asosan past narx segmentida nemis avtogigantlari hozircha yetarlicha kuchli emas, deb hisoblaydi EY eksperti.