Germaniya 20 nafar Afg‘oniston fuqarosini deportatsiya qildi

Germaniya Leypsigdan Kobulga charter reys bilan jinoyat sodir etgan 20 nafar Afg‘oniston fuqarosini deportatsiya qildi. Bu haqda 26 fevral, payshanba kuni Germaniya Ichki ishlar vazirligi xabar berdi.

Vazirlik bildirishicha, uchinchi davlatlar ko‘magisiz Afg‘onistonga to‘g‘ridan to‘g‘ri deportatsiyani yo‘lga qo‘yish uchun uzoq vaqtdan beri jadal ish olib borilgan. Ilgari bunday reyslarda vositachi sifatida Qatar qatnashgan. Endi esa Germaniya IIV «Tolibon» harakati bilan kelishuv tuzganini dpa agentligi eslatdi.

«Biz tuzgan kelishuv Afg‘onistonga to‘g‘ridan to‘g‘ri va doimiy deportatsiyalar uchun ishonchli asos yaratadi», — dedi Germaniya ichki ishlar vaziri Aleksander Dobrindt. «Jamiyatimiz jinoyatchilar mamlakatimizni tark etishidan manfaatdor. Shuning uchun biz izchil harakat qilyapmiz va qadamma-qadam deportatsiyalarni kengaytiramiz», — deya qo‘shimcha qildi u. Vazirlik ma’lumotiga ko‘ra, deportatsiya qilinganlar orasida jinsiy jinoyat sodir etganlar, tan jarohati yetkazganlar hamda narkotiklar bilan bog‘liq jinoyatlarda aybdorlar bor.

Dpa qayd etishicha, «Tolibon» bilan tuzilgan kelishuv bahslarga sabab bo‘lmoqda. Chunki rasman Germaniya federal hukumati 2021 yil avgustidan beri Afg‘onistonda qayta hokimiyatga kelgan bu harakat bilan diplomatik munosabatlarni qo‘llab-quvvatlamaydi. Inson huquqlari, xususan ayollar huquqlarining poymol qilinishi sabab harakat xalqaro maydonda yakkalangan holda qolmoqda.

Avvalroq, 7 fevral kuni AFP agentligi YeI rasmiylari Afg‘onistonga ikki marta «texnik missiya» bilan borganini, ulardan biri yanvar oyida bo‘lib o‘tganini va Afg‘onistonga deportatsiya imkoniyatlarini o‘rganganini xabar qilgan. Agentlikka ko‘ra, bu missiyalar davomida «qayta qabul qilish sohasida hamkorlik» tuzilmasi va «qaytarish operatsiyalarini tashkil etish» ehtimoli muhokama qilingan.

Yevropa Ittifoqi migratsiya siyosatini qat’iylashtirayotgan bir paytda, YeIga a’zo 27 davlat hukumatlarining ko‘pchiligi bunday deportatsiyalarni qo‘llab-quvvatlamoqda.

Shu bilan birga, Human Righs Watch huquq himoya tashkiloti 2025 yilda toliblar repressiyalarni kuchaytirgani haqida ogohlantirgan. Gap OAV erkinligini cheklovchi yangi qoidalar, shuningdek ayollar va qizlar uchun qo‘shimcha cheklovlar haqida bormoqda.

BMTning Qochqinlar ishlari bo‘yicha oliy komissari boshqarmasi vakili Arafat Jamal ko‘p hollarda qochqinlar «ularni qabul qilishga tayyor bo‘lmagan» vatanga qaytarilayotganini aytgan. Uning baholashicha, Yevropadagi yangi kurs «aql-idrok»dan ko‘ra ko‘proq «his-tuyg‘ular»ga asoslanmoqda.

2021 yil yozida Afg‘onistonda «Tolibon» harakati hokimiyatga kelganidan so‘ng Germaniya afg‘on fuqarolarini deportatsiya qilishni to‘xtatgan edi. Deportatsiyalar 2024 yil avgust oyida qayta tiklandi: o‘shanda sudlar jinoiy ishlarda aybdor deb topgan 28 nafar afg‘on fuqarosi Germaniyadan Kobulga olib kelingan. Parvozdan oldin har biriga 1000 yevro berilgan.

«Tolibon» vakili o‘sha paytda Germaniyadan deportatsiya qilingan jinoyatchilar oilalari ular boshqa jinoyat sodir etmasligi haqida yozma kafolat berganidan keyin ozod qilinganini aytgan. O‘sha vaqtda Germaniya ichki ishlar vaziri bo‘lgan Nensi Fezer deportatsiyalar amaliyotini davom ettirishga va’da bergan, ammo oldingi koalitsiya hukumati vakolati tugaguncha Germaniyadan Afg‘onistonga boshqa deportatsiya reysi uchmagan.

Keyingi deportatsiya reysi 2025 yil iyul oyi o‘rtasida amalga oshirildi. Samolyot bortida 81 nafar Afg‘oniston fuqarosi bo‘lgan. Germaniya ichki ishlar vaziri Aleksander Dobrindt aytishicha, ular jinoiy qilmishlarda aybdor deb topilgan va majburiy deportatsiya qilinishi kerak. 2025 yil sentabr oyida Dobrindt Germaniyada panoh so‘rovi rad etilgan afg‘onlarni Afg‘onistonga deportatsiya qilishni yanada muntazam qilish niyati borligini bildirgan.