Italiya boş vaziri Jorja Meloni ilgari surgan sud-tergov tizimi islohoti referendumda ovoz berganlarning 53,6 foizi tomonidan qöllab-quvvatlanmadi. Islohot tarafdorlari esa 46,4 foizni taşkil qildi. Bu haqda 23 mart, duşanba kuni ANSA agentligi dastlabki ma’lumotlarga tayanib xabar berdi.
Dpa ta’kidlaşiça, bunday farq bilan mağlubiyatni deyarli heç kim kutmagan edi. Italiya parlamentining har ikki palatasi mazkur qonun loyihasini avvalroq ma’qullagan. Biroq islohotni amalga oşiriş uçun konstitutsiyaga özgartiriş kiritiş talab etilgani bois, ikki kunlik referendum ötkazişga qaror qilingan.
Ovoz berişda qatnaşiş darajasi qariyb 59 foizni taşkil qildi. Reuters hisob-kitobiga köra, qatnaşiş körsatkiçi 58,9–59 foiz atrofida bölgan. Referendum 2027 yilda bölib ötadigan Italiya parlamenti saylovlari oldidan jamoat kayfiyatining sinovi sifatida ham baholandi.
Referendum oldidan Meloni bu natija uning siyosiy faoliyatiga ta’sir qilmasligini aytgan edi. U bundan avval sud tizimini “noqonuniy ommaviy migratsiyaga qarşi kuraş”ga putur yetkazayotganlikda ayblagan. “Italiya birodarlari” partiyasi esa sörovnomalarda raqobatçilaridan ança oldinda ekani qayd etilgan.
Italiyada yagona imtihondan ötgan mutaxassislar prokuror lavozimidan sudya lavozimiga va aksinça ötişi mumkin. Islohot esa uşbu ikki kasb yölini ajratişni nazarda tutar edi: sudyalar faqat sudyalik, prokurorlar esa faqat prokurorlik vazifasini bajaradi.
Sud hokimiyatining özini özi boşqarişi va uning qonun çiqaruvçi hamda ijro etuvçi hokimiyatdan mustaqilligini ta’minlab beruvçi Oliy magistratura kengaşi (CSM)ni ikki tuzilmaga — sudyalar va prokurorlar uçun alohida organlarga — böliş ham taklif qilingan edi.
Şuningdek, 15 a’zodan iborat Oliy intizomiy sud tuziş rejalaştirilgan. Yangi özini özi boşqariş organlariga saylovlarni qisman qur’a taşlaş — nomzodlarni tasodifiy tanlab oliş bilan almaştiriş ham közda tutilgan edi. Bundan taşqari, bu organlarni şakllantirişda parlament ham iştirok etişi kerak bölardi, natijada siyosatçilar kadrlar böyiça qarorlarga köproq ta’sir ötkaziş imkoniga ega bölardi.
Neapol prokurori Nikola Gratteri bu holatda Italiya samarasiz eski tizim örniga yanada siyosiylaşgan modelni olişi mumkinligini ta’kidlagan edi. Bu fikrni xalqaro OAV ham islohotga nisbatan tanqidiy baholar qatorida keltirgan.
Şu bilan birga, tanqidlarga qaramay, fuqarolarning köpçiligi Italiya sud tizimi umuman olganda islohotga muhtoj, degan fikrga qöşilgan. Dpa ma’lum qilişiça, mamlakatda hukm çiqariş jarayoni köpinça boşqa davlatlarga nisbatan ança uzoq davom etadi. Sörovnomalarga köra, italiyaliklarning atigi ön kişidan tört nafari sud tizimiga işonadi. Bu islohot zarurligi haqida umumiy fikr borligini, ammo taklif etilgan şakl hammaga ma’qul kelmaganini anglatadi.
