Özbekistonda pensiya miqdori qanday hisoblanadi?

Pensiyaning tayanç miqdori – 4 mln sömning 55 foizi = 2 mln 200 ming söm;

Talab qilingandan ortiqça iş staji – 7 yil (umumiy 32 yil – talab qilingan 25 yil)ning har bir yili uçun 1 foizdan 7 foiz iş staji uçun pensiya miqdori oşiriladi: 4 mln sömning 7 foizi = 280 ming söm.

Jami pensiya miqdori: 2 mln 200 ming söm + 280 ming söm = 2 mln 480 ming söm.

Şartli Mavluda Aliyeva ham 35 yildan beri maktabda işlaydi. Dars soatlari köpligi va qöşimça ustama pullari borligi uçun uning oyligi balandroq. Eng yuqori maoşga işlagan ketma-ket 5 yillikdagi örtaça oylik daromadi 8 mln sömni taşkil etadi. Ammo pensiya hisoblaşda 8 mln söm emas, balki bazaviy maksimal miqdor – 5 mln 652 ming söm çegara sifatida olinadi.

Mavluda Aliyeva 20 yil emas, 35 yil işlagan. Ya’ni unda talab qilinganidan 15 yil ortiqça iş staji bor. Şuningdek, «Özbekistonda xizmat körsatgan öqituvçi» faxriy unvoniga ega. Bunda pensiya miqdori quyidagiça hisoblanadi:

Pensiyaning tayanç miqdori va qöşimça iş staji – 5 mln 652 sömning 70 foizi = 3 mln 956 ming 400 söm;

«Özbekistonda xizmat körsatgan...» faxriy unvonlari egalariga har oylik pensiya ustiga bazaviy hisoblaş miqdorining 1,6 barobari miqdorida kafolatlangan ustama tölanadi. Ayni paytda BHM 412 000 sömni taşkil etadi va ustama miqdori 659 ming 200 sömga teng böladi.

Mavluda Aliyevaning jami pensiya miqdori: 3 mln 956,4 ming söm + 659,2 ming söm = 4 mln 615,6 ming söm.

Nogironlik pensiyasi qanday tayinlanadi?

Nogironlik pensiyasi qonunçilikda belgilangan tartibda I va II guruh nogironligi belgilangan şaxslarga beriladi. Bunda nogironlik belgilangan vaqtda quyidagiça iş stajiga ega böliş talab etiladi:

• 23 yoşga qadar – 2 yil;
• 23 yoşdan 26 yoşga qadar – 3 yil;
• 26 yoşdan 31 yoşga qadar – 5 yil;
• 31 yoşdan 36 yoşga qadar – 7 yil;
• 36 yoşdan 41 yoşga qadar – 9 yil;
• 41 yoşdan 46 yoşga qadar – 11 yil;
• 46 yoşdan 51 yoşga qadar – 14 yil;
• 51 yoşdan 56 yoşga qadar – 17 yil;
• 56 yoş va undan oşganda – 20 yil.

Iş staji umuman bölmasa, pensiya örniga nogironlik nafaqasi tayinlanadi. Nogironlik pensiyasi ham örtaça iş haqiga qarab hisoblanadi va 55 foizi miqdorida belgilanadi. Agar fuqaroning haqiqiy staji uning yoşiga doir talab qilingan minimal stajdan köp bölsa, oşgan yillar uçun 1 foizdan qöşib boriladi. Muhim qoida şuki, agar hisob-kitob natijasida çiqqan summa qonunçilikdagi eng kam çegaradan past bölib qolsa, davlat minimal summani kafolatlaydi.

Eslatib ötamiz, 2025 yil 1 martdan boşlab, pensiya yoşiga tölgan şaxslarga ularning arizasisiz, proaktiv tarzda pensiya tayinlaş tizimi yölga qöyilgandi.