Qurilişda ekotalablar, “Içan qal’a”da elektrokar taqiqi va ustamasi oşadigan soliqçilar: 1 iyundan nimalar özgaradi?

• daryo havzasi va uning irmoqlari doirasida gidrotexnik, gidromeliorativ işlar, bino va inşootlar, gidroenergetika, suvni tartibga soliş va derivatsiya inşootlarini quriş töliq taqiqlanadi (faoliyat yuritayotgan gidroenergetika obektlarini rekonstruksiya qiliş bundan mustasno);
• daryoning davlat gidrologik tabiat yodgorligi hududida quriliş işlari uçun yer uçastkalari ajratilişiga yöl qöyilmaydi.

Ugom daryosining sohil böyi mintaqalari va suvni muhofaza qiliş zonalarida joylaşgan obektlarning atrof-muhitga salbiy ta’siri va ekologik talablarga muvofiqligini örganiş yuzasidan Hukumat komissiyasi tarkibi tasdiqlandi hamda uning asosiy vazifalari belgilandi.

Quruvçilarga yangi ekologik majburiyatlar yuklandi

“Toza havo” umummilliy loyihasi doirasida quriliş obektlarida ekologik talablar kuçaytirilmoqda. Bu prezidentning tegişli farmonida nazarda tutilgan.

Hujjatga asosan, 2026 yil 1 iyundan boşlab quriliş obektlarida (yakka tartibdagi uy-joylar bundan mustasno):

• fon monitoring stansiyalari bilan jihozlaş va Ekologiya qömitasining yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga integratsiya qiliş;
• onlayn nazorat qiliş uçun quriliş maydoni böylab va çiqiş nuqtalarida onlayn kameralar örnatiş hamda bu kameralarni Ekologiya qömitasining yagona geoaxborot ma’lumotlar bazasiga integratsiya qiliş.
• huquqbuzarlik sodir etgan quriliş taşkilotlarining “Şaffof quriliş” milliy axborot tizimidagi reyting ballarini kamaytiriş;
• loyiha-smeta va şaharsozlik hujjatlarini ekspertizadan ötkazişda majburiy ravişda ekologik ekspertiza xulosasini taqdim etiş;
• yangi quriladigan, balandligi yer yuzasidan 12 metrdan va (yoki) umumiy maydoni 500 metr kvadratdan ortiq bölgan bino va inşootlarni (yakka tartibdagi uy-joylar bundan mustasno) loyihalaştirişda ularga tutaş hududlarning kökalamzorlaştiriş (daraxtlar, butalar, boşqa ösimliklar va nihollarni ekiş) maydonlari loyiha uçun ajratiladigan yer uçastkalari umumiy maydonining 30 foizidan kam bölişiga yöl qöymaslik tartibi joriy etiladi.

Farmonga asosan, bundan buyon ekologik va quriliş ekspertiza xulosalari olinişida “şamol guli” koridorlari harakatlanişini inobatga oliş majburiy hisoblanadi. Hududlarning boş rejalari loyihalarida “şamol guli” koridorlari harakatlanişini inobatga olgan holda “şamol yölaklari” tasdiqlanadi.

Hujjatga binoan, jismoniy va yuridik şaxslar tomonidan daryo va soylar özanini tozalaş jarayonida yoki noqonuniy ravişda qum-şağal qazib oliş natijasida buzilgan suv fondi yerlarini tiklaş (reabilitatsiya, rekultivatsiya va kökalamzorlaştiriş işlari) qonunbuzarlik sodir etgan şaxslarning mablağlari hisobidan amalga oşiriladi.

Elektr va tabiiy gazning yangi tariflari joriy etiladi

Hukumatning tegişli qarori bilan 2026 yil 1 iyundan elektr energiyasi va tabiiy gazning yangi tariflari tasdiqlandi.

Hujjatga muvofiq, I va II guruh iste’molçilari uçun elektr energiyasining 1 kVt soati 1 ming 100 söm etib belgilandi. IV guruh iste’molçilari uçun ham elektr energiyasining 1 kVt soati 1 ming 100 sömni taşkil etadi.

III guruh, şu jumladan aholi uçun tabaqalaştirilgan tariflar saqlab qolindi.

Xususan, ovqat tayyorlaş uçun markazlaşgan holda elektr plitalar bilan jihozlangan köp kvartirali uylar va yotoqxonalarda yaşovçi aholi uçun:

• oyiga 200 kVt soatgaça — 325 söm;
• 201 kVt soatdan 500 kVt soatgaça — 450 söm;
• 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgaça — 550 söm etib belgilandi.

Qolgan maişiy iste’molçilar uçun esa:

• oyiga 200 kVt soatgaça — 650 söm;
• 201 kVt soatdan 500 kVt soatgaça — 900 söm;
• 501 kVt soatdan 1 000 kVt soatgaça — 1 ming 100 söm böladi.

Yuqori hajmdagi iste’mol uçun oşirilgan koeffitsiyentli tariflar saqlanib qoladi.

Tabiiy gaz böyiça barça iste’molçilar uçun (alohida toifalardan taşqari) 1 kub metr gaz narxi 2 ming söm etib belgilandi. Avtomobillarga gaz töldiriş kompressor şoxobçalari uçun tarif 1 kub metr uçun 2 ming 750 sömni taşkil etadi.

Aholi uçun tabiiy gaz tariflari ham tabaqalaştirilgan tartibda saqlanib, isitiş mavsumida oyiga 500 kub metrgaça, boşqa mavsumlarda esa 100 kub metrgaça iste’mol uçun 1 kub metr gaz 1 ming 100 sömdan hisoblanadi.

Şuningdek, yangi tariflar joriy etilişi munosabati bilan ehtiyojmand oilalar uçun ajratiladigan kompensatsiya miqdorlari ham oşiriladi.

Yangi tartibga muvofiq, elektr energiyasi uçun bazaviy me’yordan oşgan 150 kVt·soatgaça beriladigan kompensatsiya 30 ming sömdan 37,5 ming sömga hamda tabiiy gaz uçun isitiş mavsumida bazaviy me’yordan oşgan 250 kub metrgaça kompensatsiya 200 ming sömdan 225 ming sömga köpaytiriladi.

Boşqa mavsumlarda bazaviy me’yordan oşgan 150 kub metrga kompensatsiya 120 ming sömdan 135 ming sömga oşiriladi.

“Içan qal’a”da elektrokarlar taqiqlanadi

Xorazmdagi “Içan qal’a” davlat muzey-qöriqxonasida tarixiy muhitni saqlagan holda faoliyatini takomillaştiriş, unda xavfsizlik va raqamli nazoratni taşkil etiş hamda çipta tizimini modernizatsiya qiliş çoralari köriladi. Bu 2026 yil 30 aprelda qabul qilingan “Hududlarda turizm infratuzilmasini jadal rivojlantiriş va sohada loyiha boşqaruvi tizimini joriy etiş çora-tadbirlari töğrisida”gi prezident qarorida keltirib ötilgan.

Hujjatga muvofiq, 2026 yil 1 iyundan Turizm qömitasi tomonidan Turizmni qöllab-quvvatlaş jamğarmasi mablağlari hisobidan bosqiçma-bosqiç turistlar taşrif buyuruvçi ziyoratgohlar hududlarining funksional jihatdan ajratilgan çegaralarini belgilaş va mumkin bölgan hollarda köp qavatli binolarni joylaştiriş orqali ularning hududlarini kengaytiriş hamda ulardan foydalaniş uçun alohida dizayn-kod joriy etiladi.

Qaror bilan “2026-2027 yillarda Xorazm viloyatida turizmni rivojlantiriş böyiça çora-tadbirlar rejasi” tasdiqlangan. Unga köra, 2026 yil 1 iyundan “Içan qal’a” davlat muzey-qöriqxonasining törtta asosiy kiriş-çiqiş darvozalari orqali nazorat-ötkaziş tizimini ta’minlaş, şu jumladan, çipta nazorati hamda jamoat tartibini saqlaş IIV huzuridagi Qöriqlaş xizmatining safdor xodimlari bilan şartnoma asosida taşkil qilinadi. Şu munosabat bilan muzey-qöriqxonaning ştatlar jadvali qayta körib çiqiladi hamda uşbu maqsadlar uçun davlat budjetidan qöşimça mablağ ajratiladi.

Şuningdek, 1 iyundan boşlab “Içan qal’a” davlat muzey-qöriqxonasi hududida tijorat maqsadida foydalaniladigan elektrokarlar (baggilar) harakati taqiqlanadi.

Boşqa özgarişlar

2026 yil 1 iyundan:

• qizilmiya ösimligi genofondini saqlaş va uni köpaytiriş maqsadida tabiiy areallaridagi zaxirasi yetarli bölgan örmon xöjaliklari hududlarida kamida 2 gektardan onalik plantatsiyalari taşkil etiladi;
• 2029 yil 1 yanvarga qadar xorijiy davlatlardan nasldor qoramol, qöy va eçkilarni Özbekiston hududiga olib kiriş qöşilgan qiymat soliğidan ozod etiladi;
• avtomototransport vositalarini jarima maydonçasidan olib çiqiş yuzasidan IIV Jamoat xavfsizligi departamenti Yöl harakati xavfsizligi xizmatiga Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki YHXXning mobil ilovasi yoxud davlat xizmatlari markazlari orqali elektron murojaat qiliş imkoniyati yaratiladi;
• ruhiy holati buzilgan şaxslarga vasiy yoki homiy sifatida tayinlangan şaxslarning vasiylik yoki homiylikdagi şaxslar oldidagi majburiyatlarining bajarilişi «Inson» markazi tomonidan monitoring qilib boriladi;
• jismoniy şaxslarni maişiy gaz ballonlari bilan ta’minlaş xizmati faqat davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali körsatiladi;
• Toşkent şahri hamda Toşkent viloyatining Yuqori Çirçiq, Qibray, Yangiyöl, Zangiota va Toşkent tumanlarida kömir, mazut va atmosferaga zararli yoqilğilaridan foydalanişni nazarda tutuvçi yangi issiqxona xöjaliklarini taşkil etiş va davlat röyxatidan ötkazişga ruxsat berilmaydi;
• Toşkent, Navoiy va Qaşqadaryo viloyatlaridagi jazoni ijro etiş muassasalarida ozodlikdan mahrum qiliş tariqasidagi jazoni ötayotgan yoşlarni zamonaviy raqamli kasblarga öqitiş tizimi yölga qöyiladi;
• avtomobilda yuk va yölovçilarni xalqaro taşişga xorijiy yoki köp tomonlama ruxsatnomalarni çegara bojxona postlarida çiqiş yönalişida harakatlanayotgan avtotransport vositasiga xalqaro taşiş yönalişi böyiça beriş amaliyoti yölga qöyiladi;
• farmatsevtika va boşqa işlab çiqaruvçi korxonalarga, istisno tariqasida, Soliq qömitasi axborot dasturi orqali operatorlarga taqdim etiladigan ma’lumotga köra soliqlar va yiğimlarni tölaş böyiça bazaviy hisoblaş miqdorining ikki baravari miqdoridan köp bölmagan miqdorda qarzdorlik mavjud bölganda, qarzdorlik summasi uşbu miqdordan yuqori bölgan holatlarda esa qarzdorlik şakllangan kundan boşlab ön kun muddatda davlat xaridlarida iştirok etişga ruxsat beriladi;
• davlat taşqi qarzi mablağlari hisobidan amalga oşiriladigan investitsiya loyihalarining şakllantirilişidan boşlab yakuniy natijaga erişilguniga qadar barça bosqiçlari Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligining «Investitsiya loyihalarini amalga oşirişni nazorat va monitoring qiliş» avtomatlaştirilgan axborot tizimida yuritiladi;
• tadbirkorlik sub’yektlariga bojxona bojini 120 kunga qadar keçiktirib yoki bölib-bölib tölaş imkoniyati yaratiladi;
• quriliş çiqindilarini takroriy foydalaniş, qayta işlaş yoki utilizatsiya qilişga yönaltiriş tartibi joriy etiladi;
• arxiv xizmatlarini raqamlaştirişda qöllanadigan amaldagi arxiv axborot tizimlari negizida Yagona milliy arxiv axborot tizimi joriy etiladi. Bunda barça raqamlaştirilgan va kelgusida raqamlaştiriladigan arxiv hujjatlari Arxiv axborot tizimiga kiritiladi va tizimda saqlanadi.