Eron va Isroil zarbalar almashdi

AQSh prezidenti Donald Tramp Eron bilan keng ko‘lamli urushni yakunlash bo‘yicha kelishuvga yo‘l ochish maqsadida Isroildan Livandagi hujumlarini to‘xtatishni talab qilib kelmoqda. Hatto o‘tgan haftadagi telefon muloqoti chog‘ida u bosh vazir Binyamin Netanyahuni haqoratli so‘zlar bilan qattiq koyigan. Shunga qaramay, Isroil yakshanba kuni erta tongda — Livanda sulh rejasi e’lon qilinganidan beri ilk bor Bayrut hududiga zarbalar berdi.

7 iyun kuni Eron bunga javoban Isroildagi obektlarga qarata bir guruh raketalar uchirdi. Eron Islom inqilobi muhofizlari korpusi Nazaret yaqinidagi Ramat-David aviabazasini nishonga olganini ma’lum qildi. Isroil harbiylari esa Erondan uchirilgan raketalar aniqlangani va ularni havo mudofaa tizimlari urib tushirganini bildirdi.

Ammo, tarmoqlarda Eronning bir necha raketasi Isroil hududiga tushgani, uni Temir gumbaz tutib qololmagani aks etgan videolar tarqaldi.

https://twitter.com/i/status/2063820812163973401

Eronning tinchlik muzokaralaridagi bosh vakili, parlament spikeri Muhammad Boqir G‘olibofning ta’kidlashicha, AQSh bazalari va Isroil aktivlari – dushmanlik harakatlari, jumladan, «Livan bo‘yicha kelishuvlarning buzilishi» sababli qonuniy nishonlar hisoblanadi.

Yakshanba kuniga qadar, aprel oyida keng ko‘lamli urushda o‘t ochishni to‘xtatish rejimi boshlanganidan beri Eron Isroilga hujum qilmagan edi, garchi «Xizbulloh» buni amalga oshirgan bo‘lsa ham.

Bir necha soat o‘tgach, Isroil mudofaa kuchlari Eron harbiy obektlariga zarba berganini ma’lum qildi. Muhofizlar korpusiga ko‘ra, Isroil Eron ichkarisidagi obektlarga havoda uchiriladigan ballistik raketalar yordamida hujum uyushtirgan.

Tramp: «Hammasi joyida»

Axios nashriga ko‘ra, Tramp va Netanyahu yakshanba kuni telefonda yarim soatga yaqin gaplashgan. Nashr iqtibos keltirgan AQSh rasmiysining so‘zlariga ko‘ra, Tramp muloqot chog‘ida Netanyahuga navbatdagi zarbalardan tiyilishni aytgan, chunki «biz kelishuv borasida yaxshi bir natijaga erishishga yaqinmiz».

Keyinroq, Tramp Eron va Isroil zarbalar almashganiga qaramay keng ko‘lamli urushni tugatish to‘g‘risidagi kelishuvga erishish imkoniyati hali ham juda yuqori ekanligini ta’kidladi.

«Bu kelishuvga hech qanday ta’sir ko‘rsatmaydi», — dedi Tramp Financial Times nashriga. «Qarorlarni men qabul qilaman. Barcha qarorlar meniki. U (Netanyahu) hech narsani hal qilmaydi».

Urushni to‘xtatishga qaratilgan AQSh-Eron muzokaralari boshlanganidan beri Isroil Livanda «Xizbulloh» bilan urushni davom ettirmoqda. Isroil rasmiylari bu masala Eron bilan har qanday o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvidan alohida ko‘rib chiqilishi kerakligini ta’kidlamoqda.

Tehron esa har qanday tinchlik shartnomasi Livanda ham otashkesimga rioya qilinishiga bog‘liq bo‘lishini aytib keladi.

Isroil Livandagi harbiy kampaniyasini hech qachon to‘xtatgani yo‘q, bu urush oqibatida minglab odamlar halok bo‘ldi va yuz minglab kishi o‘z uylarini tashlab ketishga majbur bo‘ldi. Sulh muzokaralarida qatnashmagan «Xizbulloh» ham o‘z hujumlarini davom ettirmoqda va Isroil Livandan chiqib ketmaguncha qurollarini topshirmasligini aytmoqda.

Vashington va Tehron bo‘g‘ozni qayta ochadigan dastlabki kelishuvga yaqin ekanliklarini aytishgan bo‘lsa-da, ular o‘zaro zarbalar almashishni davom ettirmoqda. So‘nggi kunlardagi keskinlashuv AQSh bazalari joylashgan yaqin atrofdagi arab davlatlariga qilingan hujumlarni ham o‘z ichiga oldi.