O‘zbekiston | 13:00
3167
5 daqiqa o‘qiladi

Alvido “E”! Perfectum Markaziy Osiyoda birinchi bo‘lib 5G Standalone mobil tarmog‘ini ishga tushirdi

Bugungi kunda telekommunikatsiya sohasidagi eng zamonaviy mobil aloqa arxitekturasi hisoblangan 5G Standalone tarmog‘i AQSh, Xitoy, Janubiy Koreya, Yaponiya, Germaniya, BAA kabi rivojlangan davlatlarda faoliyat yuritib kelmoqda. Endi ushbu texnologiya O‘zbekistonda ham yo‘lga qo‘yildi.

2026 yil 15 iyun kuni Perfectum operatori Markaziy Osiyoda ilk bor 5G Standalone (SA) tarmog‘ini ishga tushirganini e’lon qildi. Yangi avlod mobil tarmog‘i dastlab Toshkent shahri va Toshkent viloyatida foydalanishga topshirildi.

Nima uchun bu muhim? Endi “E” belgisi o‘tmishda qoladi

Deyarli ko‘pchilik ushbu holatga duch kelgan: qahvaxona yoki gavjum savdo markazida o‘tirganda internet birdan sekinlashadi yoki telefon ekranida ko‘ngilsiz “E” belgisi paydo bo‘ladi. Buning asosiy sababi — gavjum joylarda LTE va hatto odatiy 5G tarmoqlarining ortiqcha yuklama ostida qolishidir.

5G Standalone esa mutlaqo boshqacha tamoyil asosida ishlaydi. Ushbu tarmoq avvalgi 4G, 3G va 2G texnologiyalariga tayanmagan holda, to‘liq yangi avlod arxitekturasi asosida qurilgan. Natijada quyidagi qulayliklar paydo bo‘ladi:

— eng tig‘iz vaqtlarda ham aloqa barqaror saqlanadi;

— signal kechikishi kamayadi;

— internet tezligi sezilarli darajada oshadi;

— 4K formatdagi filmlarni uzoq kutmasdan yuklab olish va tomosha qilish mumkin bo‘ladi;

— videomuloqotlar eng tig‘iz paytlarda ham uzilishlarsiz amalga oshiriladi;

— Telegram orqali katta hajmdagi fayllarni tezroq yuborish imkoniyati paydo bo‘ladi.

Bundan tashqari, ovozli qo‘ng‘iroq vaqtida internetdan foydalanishni davom ettirish mumkin, aloqa sifati esa suhbatdoshingiz yoningizda turganday taassurot uyg‘otadi. Onlayn o‘yin ishqibozlari esa tezkorlik va minimal kechikishni, albatta, qadrlashadi.

Tarmoqni kim barpo etdi? Nokia va yuqori Yevropa sifatidagi uskunalar

Perfectum’ning yangi 5G tarmog‘i dunyodagi yetakchi telekommunikatsiya uskunalari ishlab chiqaruvchilaridan biri bo‘lgan Finlandiyaning Nokia kompaniyasi uskunalari asosida qurildi. Hamkorlik boshlangani haqida ilk bor 2024 yil fevral oyida Barselonada o‘tkazilgan Mobile World Congress ko‘rgazmasida ma’lum qilingan edi.

Nokia Perfectum’ga to‘liq kompleks yechim taqdim etdi: baza stansiyalari, transport infratuzilmasi va bulutli tarmoq yadrosi. Barcha uskunalar yuqori Yevropa sifat standartlariga javob beradi. Billing tizimi esa Finlandiyaning yana bir kompaniyasi — Qvantel tomonidan taqdim etildi.

Biroz texnik jihat: 5G SA qanday ishlaydi?

So‘nggi yillarda dunyo bo‘ylab joriy etilgan ko‘plab 5G tarmoqlari aslida 5G NSA (Non-Standalone) arxitekturasi asosida ishlaydi. Bunday holatda yangi 5G antennalari mavjud 4G yadrosiga ulangan holda ishlaydi. Bu tezlikni oshiradi, biroq haqiqiy 5G imkoniyatlarini to‘liq namoyon etmaydi.

5G Standalone esa mutlaqo mustaqil tarmoq hisoblanadi. U yangi bulutli yadro (Cloud Native Core), yangi baza stansiyalari va yangi imkoniyatlarga ega. Jumladan, tarmoqni turli vazifalar uchun virtual ravishda taqsimlash (Network Slicing), signal kechikishini minimallashtirish va ma’lumot uzatish tezligini oshirish imkonini beradi. Bu — telekommunikatsiyaning mutlaqo yangi bosqichi, ya’ni haqiqiy 5G hisoblanadi.

Perfectum tarmog‘i ikki chastotali diapazonda ishlaydi va abonentlarga yuqori sifatli aloqa hamda maksimal yuklab olish tezligini taqdim etadi.

Telefonim 5G tarmog‘ini qo‘llab-quvvatlaydi, undan darhol foydalana olamanmi?

Bu yerda muhim jihat mavjud. 5G Standalone texnologiyasi hali juda yangi bo‘lgani sababli, smartfon ishlab chiqaruvchilari barcha qurilmalar uchun mos dasturiy ta’minot yangilanishlarini hali to‘liq taqdim etib ulgurishmagan.

Bu tarmoqda muammo borligini anglatmaydi. Aksincha, bu butun dunyo uchun xos holat. AQSh, Xitoy, Janubiy Koreya va boshqa davlatlarda ham 5G SA ilk bor joriy etilganida aynan shunday vaziyat kuzatilgan.

Hozirda 5G Standalone tarmog‘ini qo‘llab-quvvatlaydigan smartfonlar ro‘yxati muntazam yangilanib boradi.

Mos keluvchi qurilmalar ro‘yxatini maxsus havola orqali tekshirish mumkin.

5G xizmatini qo‘llab-quvvatlaydigan qurilmalar ro‘yxati

Reklama huquqi asosida

Мунира Тошниёзова
Tayyorlagan Мунира Тошниёзова
Kun.uz yangiliklarini Google News'da kuzating
+ Obuna bo'lish

Mavzuga oid