O‘zbekistonda 425 ta tashkilot jamoat ahamiyatiga molik deb topildi

O‘zbekistonda ilk marta Jamoat ahamiyatiga molik tashkilotlar (Public interest entities) reyestri e’lon qilindi.

Reyestr bo‘yicha maxsus vakolatli organ – Iqtisodiyot va moliya vazirligi xabariga ko‘ra, 425 ta tashkilot jamoat ahamiyatiga molik deb topilgan.

Qonunchilikka ko‘ra, “jamoat ahamiyatiga molik tashkilot” deganda – qimmatli qog‘ozlari ommaviy savdoga chiqarilgan kompaniyalar, banklar va qator moliya tashkilotlari, shuningdek, ketma-ket ikki yil davomida aktivlarining balans qiymati va yillik sof tushumi BHMning 1 mln baravari (412 mlrd so‘m) yoki undan ortiqni tashkil etgan hamda xodimlarining o‘rtacha yillik soni kamida 500 nafar bo‘lgan tashkilotlar tushuniladi.

E’lon qilingan reyestrda Korzinka, Uzum, Click, Payme, Paynet, Artel, Akfa, Alutex, Hydrolife kabi brendlarga egalik qiluvchi yirik xususiy kompaniyalarni ko‘rish mumkin.

Sanoat korxonalaridan Coca Cola va Pepsi ishlab chiqaruvchilari, avtosanoatdagi ADM Jizzakh va Samarqand avtomobil zavodi, farmatsevtikada Meros Pharm, Grand Pharm va Nika Farm, transport sohasidan My Freighter, yoqilg‘i-energetika sohasidan Sanoat Energetika Guruhi va UNG Petro, qurilish sektoridan Discover Invest Global, Koc Construction va To‘palang HPD Holding kabilar ro‘yxatga kiritilgan.

Shuningdek, Agromir, Indorama, Global Textile, Fergana Global va Biryuza Group kabi qishloq xo‘jaligi va to‘qimachilik korxonalari reyestrdan joy olgan.

Toshkentda yirik savdo obektlariga egalik qiluvchi Tashkent Trade Center hamda Darvoza Savdo ham jamoat ahamiyatiga molik kompaniyalar deya e’tirof etilgan.

Joriy yilda reyestrga kiritilgan jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar 2027 yil 1 yanvardan boshlab moliyaviy hisobotning xalqaro standarti (MHXS) asosida buxgalteriya hisobi yuritishi, 2028 yil yakuniga ko‘ra moliyaviy hisobotlarni MHXSga muvofiq tuzishi va auditorlik xulosalari bilan birga e’lon qilishi kerak. Qonunchilikda MHXSga o‘tishining ertaroq muddatlari nazarda tutilgan yuridik shaxslar bundan mustasno.

Jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar reyestriga kirgan tashkilotlar umumiy soni joriy yilning iyun oyida jami 425 tani tashkil etib, mezonlar bo‘yicha quyidagilarni tashkil etadi:

• listingga kiritilgan va ommaviy savdolardagi (Publicly Traded Entity) tashkilotlar – 96 ta;

• tijorat banklari, mikromoliya banklari, mikromoliya tashkilotlari, faktoring tashkilotlari, ipotekani qayta moliyalashtirish tashkilotlari va kafolatlar berish tashkilotlari, to‘lov tizimi operatorlari, to‘lov tashkilotlari – 226 ta;

• investitsiya fondlari va birjalar – 14 ta;

• ustav fondida (ustav kapitalida) davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq bo‘lgan hamda aktivlari va sof tushumiga qo‘yilgan talablarga to‘g‘ri keladigan davlat ishtirokidagi korxonalar – 44 ta;

• ketma-ket oxirgi 2 kalendar yil davomida aktivlari va sof tushumi bazaviy hisoblash miqdorining 1 mln baravari va undan ortiq bo‘lgan hamda xodimlari soni 500 nafardan kam bo‘lmagan tashkilotlar – 132 ta.

Iqtisodiyot va moliya vazirligiga ko‘ra, jamoat ahamiyatiga ega tashkilotlar reyestrining shakllantirilishi – O‘zbekistonda moliyaviy hisobot va audit tizimining shaffofligi hamda sifatini oshirishga xizmat qiladi.

“Bu – jamoatchilik va investorlar manfaatlariga ta’sir ko‘rsatuvchi tashkilotlar faoliyati ustidan samarali monitoringni ta’minlaydi, korporativ boshqaruvni takomillashtiradi, moliyaviy hisobotning xalqaro standartlarini qo‘llashni kengaytiradi va mamlakatning investitsiyaviy jozibadorligini oshiradi”, – deyiladi rasmiy axborotda.