1 iyuldan Qozoğistonda hokimiyat tizimini keng kölamli isloh qiliş boşlanadi, dedi respublika prezidenti Qosim-Jömart Töqayev parlament palatalarining qöşma majlisida.
«Ertaga Qozoğistonda davlat boşqaruvi tizimini keng kölamli modernizatsiya qiliş boşlanadi <...> Qozoğiston davlatçiligining butun «binosi»ni kapital ta’mirlaş rejalaştirilgan», dedi Töqayev.
Qozoğiston prezidentining sözlariga köra, mamlakat mustaqilligi va suvereniteti islohotlar poydevori bölib qoladi, davlat boşqaruvi samaradorligini oşiriş esa islohotlarning asosiy vazifasi böladi.
Uning ta’kidlaşiça, islohotlar natijasida institutsional rasmiylaştiriş «kuçli prezident - nufuzli qurultoy - hisobdor hukumat» formulasiga ega böladi. Hokimiyat tarmoqlarining yangilangan muvozanati şaroitida Qozoğiston prezidentlik boşqaruv şaklini, davlat rahbari esa Konstitutsiya, mustaqillik va mamlakat birligining asosiy garantiyasi rolini saqlab qoladi.
Prezident oliy mansabdor şaxs va oliy boş qömondon bölib qoladi, barça huquqni muhofaza qiliş organlari rahbarlarini tayinlaydi, içki va taşqi siyosatning asosiy yönalişlarini belgilaydi va Qozoğistonni xalqaro maydonda ifodalaydi.
Modernizatsiya parlament tizimini yanada isloh qilişni ham nazarda tutadi. Davlat rahbari Qozoğistonning yangi bir palatali parlamenti bölgan qurultoy ortiqça byurokratik tartib-qoidalardan xalos bölişi kerakligini aytdi.
Töqayevning sözlariga köra, qurultoyga saylov 2026 yil avgust oyida bölib ötadi. «Konstitutsiya kuçga kirişi bilan bir palatali qurultoyga saylov ötkaziş töğrisidagi farmonni imzolayman», dedi u.
Qozoğistonning yangi Konstitutsiyasi 2026 yil 1 iyuldan kuçga kiradi. U 15 mart kuni bölib ötgan respublika referendumida ma’qullandi: MSK ma’lumotlariga köra, davomat 73,12 foizni taşkil etdi, iştirokçilarning 87,15 foizi hujjatni qöllab-quvvatladi.
Asosiy özgarişlardan biri ikki palatali parlamentdan bir palatali parlamentga ötiş böladi. Yangi qonun çiqaruvçi organ faqat partiya röyxati böyiça saylanadigan 145 deputatdan iborat böladi. Şuningdek, Qozoğistonning yangi Asosiy qonuni vitse-prezident lavozimini joriy etadi va rus tilining maqomini özgartiradi.
