«Rosatom» ZAES bosh muhandisining halok bo‘lganini ma’lum qildi

«Rosatom» rahbari Aleksey Lixachevning bildirishicha, hodisa 15 iyul kuni Zaporijjya AES sanoat hududi chegarasi yaqinida sodir bo‘lgan. Davlat korporatsiyasi da’vosiga ko‘ra, xizmat avtomobiliga Ukraina tomonidan uchirilgan dron zarba bergan.

Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, hujum natijasida bosh muhandis Aleksandr Yakovlev va uning haydovchisi Dmitriy Filippov voqea joyida halok bo‘lgan.

Shundan so‘ng Aleksey Lixachev Atom energiyasi bo‘yicha xalqaro agentlik (AEXA)ni hodisaga nisbatan «tezkor, aniq va qat’iy munosabat» bildirishga chaqirdi.

Yevropadagi eng yirik AES

Zaporijjya atom elektr stansiyasi Yevropadagi eng yirik atom elektr stansiyasi hisoblanadi. U Zaporijjya viloyatining Energodar shahrida joylashgan bo‘lib, Rossiya qo‘shinlari uni 2022 yil fevral oyida Ukrainaga keng ko‘lamli bosqin boshlanganidan ko‘p o‘tmay nazoratga olgan.

2022 yil sentabridan buyon stansiyaning barcha olti reaktori to‘xtatilgan. Biroq yadroviy xavfsizlikni ta’minlash uchun reaktorlar doimiy ravishda sovitib turilishi talab etiladi.

2024 yil mart oyida AEXA Rossiyani stansiya hududidan ruxsatsiz joylashtirilgan shaxslar, jumladan harbiylarni olib chiqishga, shuningdek, ZAESni Ukraina nazoratiga qaytarish yoki xalqaro boshqaruvga topshirishga chaqirgan edi. Moskva esa bu chaqiriqlarni rad etgan.

Elektr ta’minotidagi uzilishlar

AEXA 2026 yil iyun oyi boshida Zaporijjya AES 2022 yildan beri 17-marta tashqi elektr ta’minotisiz qolganini ma’lum qilgan edi.

Agentlik ma’lumotiga ko‘ra, bu holat Dnipro daryosining qarshi sohilida joylashgan Nikopil podstansiyasiga dron zarbasi berilgani ortidan yuz bergan. Oqibatda stansiyani elektr bilan ta’minlab turgan yagona yuqori kuchlanishli liniya taxminan 20 daqiqaga ishdan chiqqan, keyinchalik elektr ta’minoti qayta tiklangan.

Ukraina razvedkasining bayonoti

Ukraina Mudofaa vazirligi Bosh razvedka boshqarmasi avvalroq Rossiya qo‘shinlari Zaporijjya AES hududidan harbiy maqsadlarda foydalanayotganini bildirgan.

Boshqarma ma’lumotiga ko‘ra, stansiya hududida hujumkor dronlarni boshqarish punktlari va qurol-aslaha omborlari joylashtirilgan. Shuningdek, to‘rtta energoblokning mashina zallariga harbiy texnika o‘rnatilgani, reaktor binolari tomlariga esa pulemyot nuqtalari va raketa majmualari joylashtirilgani da’vo qilingan.

Ukraina rasmiylari mazkur da’volarni bir necha bor ilgari surgan bo‘lsa, Rossiya tomoni bu kabi ayblovlarni rad etib keladi.