Euronews xabariga ko‘ra, Tramp uzoq vaqtdan beri MMR vaksinalarining xavfsizligini shubha ostiga olib keladi. Dushanba kuni Oval kabinetda farmonni imzolash chog‘ida Tramp emlash jadvali yoki miqdori go‘yoki autizm spektri buzilishlarining tarqalishi o‘sishiga hissa qo‘shishi mumkinligiga bir necha bor ishora qildi. Shu bilan birga, ko‘plab tadqiqotlar bu emlashlar va autizm o‘rtasida hech qanday bog‘liqlik yo‘qligini aniqlagan.
Farmonda bolalarga qilinadigan vaksinalar sonini (Amerika pediatriya akademiyasining amaldagi tavsiyalariga ko‘ra) 18 tadan 11 taga qisqartirish tavsiya etiladi.
Farmonga binoan barcha bolalar uchun tavsiya etilgan emlashlar qatoriga qizamiq, tepki, qizilcha, difteriya, qoqshol, ko‘kyo‘tal, poliomiyelit, b (Hib) tipidagi gemofil infeksiya, pnevmokokk infeksiyasi, odam papillomasi virusi va suvchechakka qarshi vaksinalar kiradi.
Ro‘yxatdan gepatit A va B, meningokokk infeksiyasi, rotavirus, COVID-19 va grippga qarshi vaksinalar chiqarib tashlandi. Bu emlashlar faqat xavf guruhidagi bolalarga tavsiya etiladi.
“Biz vaksinalar sonini qisqartiryapmiz”, - dedi Tramp. - “Gap faqat vaksinalarni kamroq qilish haqida emas, balki ularni shifokor qabuliga bir necha marta borgan holda qabul qilish haqida ham ketmoqda”.
Tramp ushbu qarorni “ota-onalar huquqlari, diniy va konstitutsiyaviy erkinliklar hamda eng yuqori darajadagi ilm-fan uchun ulkan g‘alaba” deb atadi.
Jamoatchilik salomatligi sohasidagi mutaxassislarning ogohlantirishicha, Tramp taklif qilayotganidek, emlash jadvalini uzaytirish bola keyingi qabulga kelguniga qadar vaksina yordamida oldini olish mumkin bo‘lgan kasallikka chalinish xavfini oshiradi.
Bolalar vaksinalari, shuningdek, ularni birgalikda qo‘llash sxemalari sinchkovlik bilan klinik sinovlardan o‘tkaziladi, ularning xavfsizligi esa qo‘llana boshlaganidan keyin ham ko‘p yillar davomida nazorat qilib boriladi.
Amerika pediatriya akademiyasi prezidenti, doktor Endryu Resin so‘zlariga ko‘ra, bu qaror “bunga zarracha hojat bo‘lmagan” joyda noaniqlik, qo‘rquv va tartibsizliklarni keltirib chiqarmoqda. U Trampning tavsiyalarini tanqid qilib, amaldagi qoidalar saqlanib qolishi kerakligini ta’kidladi.
“Vaksinalar va ularning samaradorligi haqidagi fan o‘zgargani yo‘q”, - dedi u. “Atrof-muhitimizdagi viruslar va boshqa qo‘zg‘atuvchilarning tarqalishi ham o‘zgarmadi. Bu mamlakatdagi bolalar ham so‘nggi 48 soat ichida o‘zgargani yo‘q”.
Respublikachi senator va Senatning sog‘liqni saqlash qo‘mitasi raisi Bill Kessidi Trampning farmonini keskin tanqid qilib, ijtimoiy tarmoqlarda vaksinalar xavfsiz ekanini va autizmni keltirib chiqarmasligini aytdi.
“Men shifokorman. Bu farmon xato”, - deb yozdi Luiziana senatori. - “Prezidentda bunday o‘zgarishlarni amalga oshirish uchun yetarli bilim va tajriba yo‘q”.
Majburiy emlashni joriy etish huquqi federal hukumatga emas, balki shtatlarga tegishli
Trampning farmoyishi majburiy emas, balki tavsiyaviy xususiyatga ega, chunki ta’lim muassasalariga qatnash uchun emlash talablari federal hukumat tomonidan emas, balki shtatlar darajasida belgilanadi.
Shunga qaramay, Oq uyning axborot byulletenida maktab o‘quvchilarini emlash majburiy bo‘lgan shtatlarni ma’muriyat belgilagan muddatlarni hisobga olgan holda qonunchilikni qayta ko‘rib chiqishga da’vat etiladi.
O‘tgan yilning dekabr oyida Tramp Sog‘liqni saqlash va ijtimoiy xizmatlar vazirligiga emlash bo‘yicha tavsiyalar yuzasidan boshqa mamlakatlar tajribasini o‘rganishni va Amerika me’yorlarini shunga muvofiq yangilash imkoniyatini ko‘rib chiqishni topshirgan edi.
Bunga javoban vazirlik har bir bola uchun emlash sonini qisqartirishni tavsiya qildi. Biroq, keyinchalik bu qaror sud tomonidan bekor qilindi. Odatda, bolalarni emlash bo‘yicha federal tavsiyalarga kiritiladigan har qanday o‘zgartirishlar Kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazi (CDC) direktori tomonidan tasdiqlanishi talab etiladi.
