Prezident matbuot xizmati davlat rahbarining muloqotdagi nutqidan asosiy fikrlarni keltirib o‘tdi.
➖ Besh yilda biznesga to‘siq bo‘lgan minglab masalalarga yechim berdi, bu borada 84 ta qonun, 861 ta farmon va qaror qabul qilindi.
➖ O‘tgan davrda biznes uchun ajratilgan kredit portfeli qariyb 3 karra oshib, 450 trillion so‘mga yetdi, tadbirkorlar 650 trillion so‘mlik soliq va bojxona imtiyozlaridan foydalandi.
➖ Ko‘plab biznes vakillari xorijiy banklardan o‘z loyihalariga mustaqil 1 milliard dollar jalb qildi.
➖ Bugun tadbirkorlar “biznesni boshlash” bosqichidan “kapitalni ko‘paytirish” bosqichiga o‘tmoqda.
➖ So‘nggi besh yilda korxonalarning asosiy kapitalga yo‘naltirgan investitsiyalari 3 karra ko‘payib, 363 trillion so‘mga yetdi.
➖ Sanoat hajmi 100 million dollardan oshgan tumanlar soni 66 tadan 116 taga yetkazildi.
➖ Ay-Ti, fintex va boshqa servis sohalari juda tez o‘sayotgani uchun xizmatlar hajmi “1 trillion so‘mlik marra”dan o‘tgan tumanlar 152 ta bo‘ldi (2021 yilda 41 ta edi).
➖ Yetakchi xalqaro market-pleyslar bilan ishlayotgan korxonalar soni 3,5 mingga yetdi, ilgari ular 100 ta ham bo‘lmagan.
➖ Biznesini mahallada boshlagan va O‘zbekiston bo‘ylab o‘nlab filiallarga ega tadbirkorlar 550 tadan, milliy brendini yaratganlar esa, 300 dan oshdi.
➖ “BYD”, “ADM Jizzax”, “Sirdaryo Asaka motors” kabi zamonaviy avtomobil zavodlari qurilgani – bu sohaga yangi kompetensiya va texnologiya olib kirdi.
➖ Qoraqalpog‘iston, Navoiy, Chirchiq, Jizzax va Farg‘onadagi kimyo klasterlarida yuqori qo‘shilgan qiymat beradigan 40 ta yangi quvvat ishga tushirildi.
➖ Qisqa davrda Xorazmga 4 milliard dollar xorijiy investitsiya kirib, 10 mingta yangi quvvat ishga tushirildi.
➖ Tuproqqal’a va Yangiariqda jami 275 Mega-vattli elektr stansiyalar barpo qilingani korxonalarni barqaror energiya bilan ta’minlashga xizmat qilayapti.
➖ O‘tgan yarim yillikda O‘zbekiston iqtisodiyoti 8,5 foizga o‘sdi.
➖ “Fitch” va “Moody’s” xalqaro reyting agentliklari mamlakatimiz suveren kredit reytingini bir pog‘ona yaxshiladi.
➖ Jahon bankining investitsiya va ishbilarmonlik muhiti to‘g‘risidagi hisobotida O‘zbekiston yetakchi davlatlar qatoridan joy olib, 31-o‘rinni egalladi.
➖ Shu yilning o‘zida xususiy korxonalar yirik davlat kompaniyalaridan 4 trillion so‘mlik kooperatsiya buyurtmalarini olishga erishdi.
➖ Strategik korxonalar mahalliylashtirish uchun 650 dan ziyod yangi mahsulot ro‘yxatini e’lon qilgani tadbirkorlar uchun qo‘shimcha 1 milliard dollarlik bozor yaratdi.
➖ Qo‘shilgan qiymat solig‘iga o‘tish chegarasi 1 milliard so‘mdan 5 milliard so‘mga oshirilgani 600 ming kichik biznes vakiliga katta dalda bo‘ldi.
➖ Kafe va restoranlarga qo‘shilgan qiymat solig‘idan 100 milliard so‘m “keshbek” sifatida qaytarildi.
➖ Qishloq xo‘jaligi mahsulotlari uchun qo‘shilgan qiymat solig‘ining “nol” stavkasi belgilangani hisobiga 400 milliard so‘m fermerlarning o‘zida qoldi.
➖ Qozog‘istonda 11 turdagi qurilish materiallari importiga qo‘yilgan cheklov bekor qilindi.
➖ Turkmaniston bilan ishlab chiqarilgan tovarlarga nisbatan o‘zaro bojsiz savdo rejimi yo‘lga qo‘yildi.
➖ Iordaniya bilan 150 turdagi, Pokiston bilan 88 turdagi, Eron va Afg‘oniston bilan 34 turdagi mahsulot bo‘yicha imtiyozli savdo bitimlari tuzildi.
➖ Mongoliya, Birlashgan Arab Amirliklari, Ummon, Malayziya, Singapur, Indoneziya, Misr va Hindiston bilan ham bunday kelishuvlar bo‘yicha ish olib borilmoqda.
➖ Jizzaxda atom elektr stansiyasi, Olmaliqda to‘rtinchi Misni boyitish fabrikasi, “Toshkent – Samarqand” va “Toshkent – Andijon” yo‘nalishlarida yangi zamonaviy avtomobil yo‘llari qurilmoqda.
➖ Xorazmda ekologik avia-yoqilg‘i majmuasi, Surxondaryoda 940 gektarda zamonaviy issiqxona, Yuqorichirchiqda Yangi Toshkent aeroporti qurilmoqda.
➖ Bu yil qiymati 27 milliard dollar bo‘lgan 105 ta yangi sanoat va infratuzilma loyihalari boshlanadi.
➖ Barcha hududlarda jami 3 million aholi uchun yangi massivlar barpo etilmoqda.
➖ Yirik loyihalarda o‘z mahsuloti va xizmati bilan ishtirok etmoqchi bo‘lgan tadbirkorlar uchun xorijiy investorlar bilan tengma-teng sharoit yaratib beriladi.
➖ Transport-logistika sohasidagi tadbirkorlarga yuk mashinalarini import qilishda boj va utilizatsiya yig‘imi olib tashlandi.
➖ Mahalliy operatorlarga xalqaro tashuvlar uchun vagon taqdim etishda qo‘shilgan qiymat solig‘i “nol” stavkaga tushiriladi.
➖ Kelasi yil Gruziyaning Poti portida quvvati 500 ming tonna bo‘lgan logistika markazi ishga tushiriladi, Anakliya porti loyihasi bo‘yicha ham amaliy ishlar boshlandi.
➖ Olot, Termiz, Yangiyo‘l, Ohangaron tumanlari va Xonobod shahrida yirik transport-logistika markazlari tashkil etiladi.
➖ 2027-yilda Toshkent xalqaro moliya markazi va “Enterprise Uzbekistan” xalqaro raqamli texnologiyalar markazi ishga tushiriladi.
➖ So‘nggi yillarda banklar kredit portfelida kichik biznes ulushi 45 foizdan 63 foizga oshdi. Birinchi yarim yillikning o‘zida kichik va o‘rta biznesga 76,5 trillion so‘m resurs ajratildi.
➖ “Kredit xizmatlari yagona raqamli portali”da tadbirkor bitta ariza beradi, banklar esa mijoz uchun raqobat qiladi.
➖ Biznesning har bir bosqichiga mos qo‘llab-quvvatlash choralari va moliyaviy mexanizmlarni taqdim etadigan yaxlit ekotizim yaratiladi.
➖ Yangi tadbirkorlar uchun “Biznes start”, ishlab chiqarishni yo‘lga qo‘yganlar uchun “Biznes lift”, yangi o‘sish bosqichiga o‘tayotganlar uchun “Biznes yuksalish” dasturlari joriy etiladi.
➖ Kichik tadbirkorlar uchun garov ta’minoti masalasini hal qilish maqsadida “kontr-kafolat” tizimi joriy qilinadi.
➖ Endi 10 milliard so‘mgacha kreditda garovning 30 foizini davlat, 30 foizini Biznesni kafolatlash kompaniyasi, yana 15 foizini banklar zimmasiga oladi. Tadbirkorga kredit olish uchun 25 foiz garov topish yetarli bo‘ladi.
➖ “Virtual soliq maslahatchisi” orqali tadbirkorga xarajat va xatoni kamaytirishga xizmat qiladigan sun’iy intellekt portali ishga tushdi.
➖ 2027-yildan “sun’iy intellekt yordamchilari” qurilish, mehnat munosabatlari, tashqi savdo va davlat xizmatlari jarayonlariga ham joriy qilinadi.
➖ Tadbirkorlarni boshidan oxirigacha qo‘llab-quvvatlaydigan, birinchi qadamidan katta biznesga aylangunicha hamrohlik qiladigan kompleks tizim yaratiladi.
➖ Davlat aktivini sotib olishda avans miqdori 30 foizdan 15 foizga tushiriladi.
➖ Olti oy davomida to‘lovlarni to‘liq amalga oshirgan tadbirkorlarga 25 foiz chegirma beriladi. Jami summaning yarmini to‘laganlar qolganini 7 yilda foizsiz, bo‘lib-bo‘lib to‘lashi mumkin bo‘ladi.
➖ Uch oyda sotilmagan davlat mulkining boshlang‘ich narxi bosqichma-bosqich 10 foizgacha kamaytiriladi. Auksion muddati 30 kundan 15 kunga, takroriy savdoda 10 kundan 5 kunga qisqaradi.
➖ Yerlar qurilishga ruxsati, arxitektura rejalashtirish topshirig‘i va loyihasi bilan “tayyor paket” shaklida savdoga chiqariladi.
➖ Infratuzilma yig‘imi bo‘yicha avans to‘lovi 20 foizdan 5 foizga tushiriladi.
➖ Banklardagi 9 trillion so‘mlik 2,5 mingta mulkni chegirmali narxda, boshlang‘ich to‘lovsiz, foizsiz, bo‘lib to‘lash sharti bilan sotishga ruxsat beriladi. Banklardan ushbu ob’yektlarni sotib olgan tadbirkorlar bir yil yer va mulk solig‘ini to‘lamaydi.
➖ Navoiy, Jizzax, Namangan, Urgut va Hazorasp maxsus iqtisodiy zonalarining bir qismida “Bond sanoat zonalari” tashkil etiladi.
➖ “Bond sanoat zonalari”da tadbirkorlarga tayyor binolarni infratuzilmasi bilan taqdim qilishga 50 million dollar ajratiladi.
➖ ASKUE va ASKUG tizimiga ulangan, to‘lov intizomini buzmagan korxonalar uchun elektr energiyasi va gaz bo‘yicha avans miqdori 100 foizdan 15 foizga tushiriladi.
➖ Davlat ob’yektlari smetasida pudrat korxonalari uchun 7 foiz foyda ko‘zda tutiladi. Loyihalash ishlariga esa ob’yekt qiymatining 4 foizidan 7 foizigacha mablag‘ ajratiladi.
➖ Sun’iy intellekt va zamonaviy yondashuvlarni joriy qilgan tadbirkorlarning 54 foizida mahsulotga talab keskin oshgan, 25 foizida tannarx sezilarli kamaygan, 40 foizida ishchilar oyligi 10 foizdan yuqori o‘sgan.
➖ Raqamli Hukumat markazida birinchi super-kompyuter klasteri faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Kelasi yil uning quvvati 3 karra oshiriladi.
➖ “10 ming korxona uchun – sun’iy intellekt hamkor” dasturi boshlanadi.
➖ Korxonalarga sun’iy intellekt joriy qilish xarajatining 50 foizi – 30 ming dollargacha kompensatsiya qilinadi.
➖ Yangi mahsulotlar sun’iy intellekt modelini yaratish uchun super-kompyuter imkoniyatlaridan bepul foydalanish mumkin bo‘ladi.
➖ Korxonalarning yangi mahsulot yaratish, ilg‘or texnologiyalarni joriy qilish bo‘yicha ilmiy-tadqiqot xarajatlari byudjetdan qoplanadi.
➖ Elektrotexnika, qurilish materiallari va oziq-ovqat sanoati korxonalariga avtomatlashgan boshqaruv tizimlarini joriy qilish xarajatlarining 50 foizi kompensatsiya qilinadi.
➖ Mahalliy korxonalarning kapital bozoriga jadal kirib borishi uchun nufuzli investitsiya banklari bilan akseleratsiya dasturi yo‘lga qo‘yiladi.
➖ Har yili yillik daromadi 1 trillion so‘mdan yuqori bo‘lgan 50 ta korxona tanlab olinib, ularni “IPO”ga tayyorlash va hisobotlarini xalqaro standartlarga moslashtirish xarajatlarining yarmi qoplab beriladi.
➖ Korxonalarga tashqi bozorga chiqishdagi barcha jarayonlarda kompleks xizmat ko‘rsatadigan “eksport navigator” tizimi yo‘lga qo‘yiladi.
➖ Tashqi bozorda mustahkam o‘rin egallashi mumkin bo‘lgan 100 ta mahsulot ro‘yxati tuzilib, har biri bo‘yicha raqobatchilar, tarif tizimi va logistika bo‘yicha yechimlar ishlab chiqiladi.
➖ 2 mingta korxonada ishlab chiqarishni tashqi bozor va xaridor segmentiga moslashtirish dasturi amalga oshiriladi.
➖ 100 ta mahsulot bo‘yicha tadbirkorlarga har bir bozor kesimida standart va sertifikatlar olishga ko‘maklashiladi, eksport uchun yangi moliyaviy mexanizmlar va eng optimal logistika marshrutlari ishlab chiqiladi.
➖ Tadbirkorlarga xorijiy “brend-meyker” olib kelish xarajatining yarmi – 500 ming dollargacha to‘lab beriladi.
➖ Tashqi bozorlarda milliy brendlarni targ‘ib qilish va ularni xalqaro talablarga moslashtirishga 50 ming dollargacha subsidiya beriladi.
➖ Market-pleyslar orqali mahsulotlarni omborga joylashtirish va sotish bilan bog‘liq xarajatlarning yarmi – 50 ming dollargacha kompensatsiya qilinadi.
➖ Xalqaro tenderlarda ishtirok etishga yo‘l-yo‘riq ko‘rsatadigan konsalting kompaniyalari xarajatining 80 foizi – 50 ming dollargacha qoplab beriladi.
➖ Barcha eksportchilar uchun teng sharoit yaratib, ularni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha yagona tizim qilinadi. Bunga 1 milliard dollar yo‘naltiriladi.
➖ Diplomatlar “tadbirkorlarning elchisi”ga aylanadi.
➖ Katta eksport bozorimiz bo‘lgan 20 ta va istiqboli yuqori yana 5 ta davlatda faol ishlayotgan tadbirkorlarga “eksport elchilari” maqomi beriladi.
➖ Eksportchilar yil yakunigacha qarzni qoplash uchun bankdagi hisobraqamiga valyuta qo‘ysa, bu eksport tushumi sifatida qabul qilinadi.
➖ Tovar eksporti uchun to‘lov tushmagan bo‘lsa ham, eksport qilishga cheklov olib tashlanadi. Invoys orqali eksport qilishda oldindan 50 foiz tushumni ta’minlash talabi ham bekor bo‘ladi.
➖ Savdo uyi va distribyutorlar orqali qilingan eksport bo‘yicha valyuta tushumini ta’minlash muddati 180 kundan 365 kunga uzaytiriladi.
➖ Eksportchi foydasiga sud qarori chiqqan shartnomalar bo‘yicha jarima qo‘llash to‘xtatiladi.
➖ Uch yilda biznesga soliq yuki 13,4 foizdan 12 foizga kamaydi. O‘tgan o‘n yilda yashirin iqtisodiyot 50 foizdan 26 foizgacha qisqardi.
➖ Iqtisodiyotni “soya”dan chiqarish tekshirish bilan emas, aksincha, tadbirkorga yo‘l ko‘rsatib, to‘g‘ri ishlashga o‘rgatish orqali bo‘lishi kerak.
➖ Kichik biznes faoliyatida inson sog‘lig‘i va boshqa tadbirkorlar manfaatiga zarar yetkazish bilan bog‘liq bo‘lmagan har qanday tekshirish uchun uch yil muddatga moratoriy e’lon qilinadi.
➖ Endi o‘rta va yirik tadbirkorlar korxonasini ixtiyoriy profilaktik auditdan o‘tkazsa, uning xulosasini soliq organi tan oladi.
➖ Aniqlangan kamchilikni bartaraf qilgan tadbirkor jarimaga tortilmaydi va ushbu davr uchun soliq organi tekshiruv o‘tkazmaydi.
➖ Yong‘in xavfsizligi, qurilish, sanitariya va karantin tizimlarida ham profilaktik audit mexanizmi yo‘lga qo‘yiladi.
➖ Yil davomida o‘tkaziladigan har qanday takroriy tekshiruv faqat Biznes-ombudsman ruxsati bilan amalga oshiriladi.
➖ Hozir 51 ta idora moliyaviy jarima qo‘llash vakolatiga ega. Jarima mablag‘ yig‘ish uchun emas, sohada tartib-intizom va profilaktika uchun xizmat qilishi kerak.
➖ Barcha turdagi jarimalar miqdori o‘rtacha 2 barobarga kamaytiriladi.
➖ Davlat xaridida qabul qilingan tovar bo‘yicha zakalat puli avtomatik qaytadigan tizim joriy qilinadi.
➖ Kelasi yildan tadbirkor va davlat o‘rtasidagi nizolarni ko‘rishda “Tadbirkorning haqlilik prezumpsiyasi” tamoyili joriy qilinadi.
➖ Endi tadbirkorning aybdorligi sudda isbotlanmaguncha, u aybsiz deb hisoblanadi, jarima va boshqa ta’sir choralari qo‘llanilmaydi.
➖ Tadbirkorlarga iqtisodiy va moliyaviy jarimalar qo‘llashda “Birinchi xato uchun – ogohlantirish” qoidasi yo‘lga qo‘yiladi.
➖ Birinchi marta qoida buzgan, lekin fuqarolar hayoti va sog‘lig‘i, o‘zgalar mulkiga zarar yetkazmagan tadbirkorlarga kamchilikni bartaraf etish uchun 10 kun muddat beriladi.
➖ Tadbirkor foydasiga qaror chiqarilgan ishlar bo‘yicha davlat idoralarining yetarli asos bo‘lmasa-da, ishni oxirgi instansiyagacha olib borishiga chek qo‘yiladi.
➖ Nazorat organlari birinchi instansiyadan keyingi har bir bosqichda sudga murojaat qilish uchun davlat bojini to‘lashi majburiy bo‘ladi.
➖ Savdo-sanoat palatasi huzuridagi Soliqqa oid nizolar bo‘yicha ekspert kengashiga bojxona, qurilish, sanitariya, karantin va veterinariya sohalaridagi nizolarni ko‘rib chiqish vakoliyati ham beriladi.
➖ Tadbirkorlikka oid davlat xizmatlarining 50 foizi “sukut – rozilik” tamoyiliga o‘tkaziladi.
➖ Agar tadbirkorning arizasi belgilangan vaqtda ko‘rib chiqilmasa, murojaat avtomatik ravishda tadbirkor foydasiga hal qilingan hisoblanadi.
➖ Litsenziya bo‘yicha ariza rad qilingan har bir holatni Biznes-ombudsman o‘rganadi. Asossiz rad qilish uchun javobgarlik kuchaytiriladi.
➖ 30 dan ziyod faoliyat turi bo‘yicha litsenziya va ruxsatnomalar bekor qilinadi.
➖ Yana 35 ta litsenziya va ruxsatnomani berish muddati 2-3 karra qisqartiriladi.
➖ 10 ta litsenziya va ruxsatnoma xabardor qilish tartibiga o‘tkaziladi.
➖ Oziq-ovqat eksportida talab etiladigan 3 ta ruxsatnoma – veterinariya, sanitariya va fitosanitariya hujjatlari o‘rniga “Yagona salomatlik sertifikati” beriladi.
➖ Yangi litsenziya va ruxsatnoma joriy qilishdan olti oy oldin u 3 ta hududda eksperimentdan o‘tkaziladi.
➖ Biznes vakillarining ijro hujjatlari, ayniqsa, tadbirkor mulkiga taqiq qo‘yish bilan bog‘liq e’tirozlarini hal qilish uchun ijro masalalari bo‘yicha alohida uchrashuv o‘tkaziladi.
➖ Yil boshidan yurtimizga 8 million xorijiy sayyoh tashrif buyurdi, ularning O‘zbekistonda bo‘lish muddati 8 kungacha uzaydi.
➖ Mehmonxona qurish, rekonstruksiya qilish va jihozlashga 50 million dollar resurs ajratiladi.
➖ Tadbirkorlarga mehmonxona qurish, rekonstruksiya qilish va jihozlash uchun 10 yil muddatga milliy valyutada 16 foizli kredit beriladi.
➖ Uch, to‘rt va besh yulduzli mehmonxona qurishga subsidiyalar berish muddati yana ikki yilga uzaytiriladi.
➖ Subsidiya olish uchun mehmonxona toifasini tasdiqlashda xorijiy kompaniyalar xulosasini talab etish amaliyoti bekor qilinadi.
➖ Mehmonxonalar uchun yer va mulk solig‘ini 10 barobar kam stavkada to‘lash bo‘yicha imtiyoz 2030-yilgacha uzaytiriladi.
➖ Joylashtiruv o‘rinlari 50 tadan ko‘p bo‘lgan mehmonxonalarga naqd valyutani qabul qiladigan bankomatlarni banklarning o‘zi o‘rnatib beradi.
➖ Turoperatorlarning xorijiy turistlarga ko‘rsatgan xizmati eksportga tenglashtirilib, qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilinadi.
➖ Turistik avtobus, elektrobus va mikroavtobuslar olib kelishda bojxona imtiyozi yana bir yilga uzaytiriladi. Bunday turistik transportlar uchun utilizatsiya yig‘imi ham undirilmaydi.
➖ Bu yil yalpi ichki mahsulotni 180 milliard dollardan, eksportni 40 milliard dollardan oshirish bo‘yicha katta marra olinmoqda.
➖ Tadbirkorlar yuqori daromadli ish o‘rinlarini ko‘paytirishi, qo‘shilgan qiymatni oshirishi, tashqi bozorlarga jadal kirib borishi uchun barcha sharoitlarni yaratish davom ettiriladi.
➖ Toshkentlik tadbirkorlar va korxona egalari “biz faqat tashqi bozor, eksportga ishlaymiz”, degan tashabbus atrofida birlashib, amaliy ishlarga kirishishi kerak.
➖ Andijon, Farg‘ona va Namanganda to‘qimachilik va mashinasozlikda ichki bozor yoki xomashyo eksporti bilan cheklanmasdan, to‘liq zanjirli ishlab chiqarishni kengaytirish zarur.
➖ Samarqand, Buxoro va Xorazmda turizm va kreativ industriyani yangi imkoniyat maydoniga aylantirish, agrosanoatda xalqaro brendlarni yaratish uchun katta salohiyat bor.
➖ Navoiy va Toshkent viloyatida tog‘-kon, metallurgiya va ilmiy kimyoda korxonalar, olimlar va ishlab chiqaruvchilar birgalikda ishlashi kerak.
➖ Qashqadaryo va Surxondaryoda agrosanoat, neft-gaz kimyosida oddiy xomashyo sotishdan tayyor mahsulotning eng uzun va daromadli zanjiriga o‘tish zarur.
➖ Qoraqalpog‘istonda “yashil energetika”, Ay-Ti va sun’iy intellektni iqtisodiy “drayver”ga aylantirish vazifasi qo‘yildi.
➖ Jizzax va Sirdaryoda avtomobilsozlik, elektrotexnika va qurilish materiallari sohasida salohiyatli klaster tizimi yaratilib, tadbirkorlar dunyoda raqobatlasha oladigan eng arzon tannarx va eng ilg‘or texnologiyalarga ega bo‘lishi shart.
