Bunday xulosaga AQShning RAND tahliliy korporatsiyasi ekspertlari kelgan.
Yangi tadqiqotda ehtimoliy uzoq muddatli mojaroning dastlabki bosqichlarida yoʻqotilgan sunʼiy yoʻldoshlar va ularga xizmat qiluvchi yordamchi tizimlarni AQSH qanchalik tez tiklay olishi oʻrganilgan.
Tadqiqot mualliflari yoʻqotilgan kosmik imkoniyatlarni tiklash uchun 12 oydan 24 oygacha boʻlgan muddatni mezon sifatida olgan.
Bu AQSH kosmik sanoati uchun juda yuqori surʼat hisoblanadi. RAND bahosiga koʻra, odatiy sharoitda eskirgan sunʼiy yoʻldoshni almashtirish bilan bogʻliq jarayon qariyb 10 yil davom etishi mumkin.
Tadqiqotchilar AQSH mudofaa kosmik sanoati 2027–2032-yillar davomida favqulodda yuqori ishlab chiqarish surʼatini ushlab tura oladimi, degan savolni oʻrgangan.
Xulosa ijobiy emas.
Mutaxassislarning fikricha, hozirning oʻzida mavjud kadrlar tanqisligini bartaraf etishning oʻzi bir necha yil vaqt talab qilishi mumkin. Shu sababli yoʻqotilgan kosmik imkoniyatlarni 12–24 oy ichida tiklash ehtimoli past deb baholanmoqda.
Tadqiqot general Maykl Getleyn tashabbusi bilan boshlangan. Hozir u AQShning Golden Dome - “Oltin gumbaz” dasturiga rahbarlik qiladi. Tadqiqot boshlangan vaqtda esa Kosmik operatsiyalar rahbari oʻrinbosari lavozimida ishlagan.
Mualliflar 2024-yil oktabridan 2025-yil martiga qadar AQSH mehnat va taʼlim bozori boʻyicha federal statistik maʼlumotlarni tahlil qilgan. 2025-yil may-iyul oylarida esa sanoat vakillari hamda taʼlim muassasalari rahbarlari bilan suhbatlar oʻtkazilgan.
Muammoning birinchi qismi - muhandislar
RAND kosmik sanoat uchun zarur kadrlarni uch asosiy toifaga ajratgan.
Birinchi toifa - kosmik tizimlarni loyihalash, ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish bilan shugʻullanadigan muhandislar.
AQShda bakalavr yoki undan yuqori darajadagi maʼlumot talab qiladigan muhandislik lavozimlarida qariyb 3 million kishi ishlaydi.
Bir qarashda bu juda katta kadrlar zaxirasi boʻlib koʻrinadi. Ammo ularning atigi taxminan 3 foizi RAND kosmik sanoatni taʼminlovchi sohalar qatoriga kiritgan yoʻnalishlarda ishlaydi.
Bular qatoriga sunʼiy yoʻldosh aloqasi, yarimoʻtkazgichlar ishlab chiqarish hamda optik shisha kabi nometall mineral mahsulotlarni ishlab chiqarish kiradi. Shu bilan birga, mazkur hisob-kitobga aerokosmik ishlab chiqarish kiritilmagan.
