Mahalliy biznes uçun marketpleysning roli qanday özgarayotgani hamda platforma rivojining navbatdagi bosqiçi nafaqat savdo hajmlarining, balki infratuzilmaning ham rivojlanişi bilan boğliqligi haqida Ozon MDH rahbari Natalya Boyer sözlab beradi. 

Bir neça yil içida Özbekistonda elektron tijorat bozori qanday özgardi?

Özgarişlar kölamini raqamlarga qarab baholaş osonroq. Rasmiy maʼlumotlarga köra, hozirda sektorning yillik ösişi örtaça 30–50 foizni taşkil etadi. Şu bilan birga, elektron tijoratning umumiy çakana savdo hajmidagi uluşi beş yil içida 0,5 foizdan 4,6 foizgaça oşdi. Biroq bozor salohiyati hali töliq işga solingan emas: davlat rejalariga köra, mamlakatdagi e-commerce hajmini 2030-yilgaça 22,6 trln sömdan 30 trln sömgaça yetkaziş közda tutilgan.

Elektron tijoratning faol rivojlanayotganini xaridorlarning özi ham tasdiqlaydi: Ozon tomonidan 2025-yilda ötkazilgan sörovnoma natijalariga köra, özbekistonliklarning qariyb 40 foizi, ayniqsa yoşlar orasida, allaqaçon onlayn va oflayn xaridlarni uyğunlikda amalga oşirmoqdalar. 17 foiz xaridorlar esa maqsadli ravişda xaridlar uçun asosan marketpleyslarni tanlaydi. 

Biz 2025-yilda Ozonʼning Özbekistondagi aylanmasi 2024-yilga nisbatan qariyb tört baravar oşganini, faol xaridorlar soni esa deyarli 3,5 baravarga köpayganini körib turibmiz.

Maʼlumotlar şuni körsatadiki, tobora köproq odamlar xaridlarni yangi formatda amalga oşirmoqda, onlayn kanallar esa biznesni kengaytiriş uçun asosiy usullardan biriga aylanmoqda. Öz navbatida, aynan marketpleys tadbirkorlarga öz biznes faoliyatlarining geografiyasini tezda kengaytiriş va yangi bozorda öz örnini egallaş imkonini beradi.  

Özbekistonda kiçik va örta biznes qanday natijalarga erişmoqda?

Kiçik va örta biznes uçun elektron tijoratni rivojlantiriş, avvalo, butun infratuzilmani darhol mustaqil ravişda yaratmasdan, yangi savdo kanaliga çiqiş imkoniyatidir. Tadbirkor öz internet-dökoni yoki savdo nuqtalari tarmoğini yaratişdan boşlaşi şart emas. U mahsulotini tayyor platformaga joylaştirib, xaridorlarning unga munosabatini sinab körişi mumkin. Agar mahsulotga talab yuqori bölsa, assortiment va hajmni oşiriş mumkin, bunda biznes modelining özini özgartirişga hojat qolmaydi.

Internetda ilgari heç qaçon işlamagan odam ham Ozonʼda savdo qilişni boşlaşi mumkin. Buning uçun uçta qadam kifoya: sotuvçi kabinetini yaratiş, mahsulot suratlari va tavsifini yuklaş, iş modelini tanlaş. Samarali savdo könikmalarini esa Ozon bilimlar bazasi, tahliliy maʼlumotlar va boşqa vositalar yordamida özlaştiriş mumkin.