Maktablardan boshlangandi
Barchasi Parij chekkasidagi maktablardan boshlandi. Oʻquvchilar maktablarda sharoit yaxshi emasligi, sinfxonalar haddan tashqari toʻlaligi, binolar eskirgani, oʻqituvchilar yetishmasligidan norozi boʻlib koʻchalarga chiqdi. Keyin bu namoyishlarga talabalar qoʻshildi.
Fransiyada shunaqa, namoyishlar juda tez tarqaladi. Norozilik aksiyalarining asosiy qismi tinch oʻtadi, odamlar ijtimoiy muammolar boʻyicha oʻz eʼtirozlarini hukumatga banner koʻtarib bildiradi. Lekin radikal guruhlar uchun namoyishlar tartibsizlik keltirib chiqarish, tovlamachilik qilish uchun qulay fursat. Bu gal ham shunday boʻldi, maktab bolalarining eʼtirozi bilan boshlangan noroziliklarda niyati buzuq guruhlar «estafetani ilib ketib», tinch namoyishni buzgʻunchilikka aylantirib yubordi.
Ijtimoiy muammo
Demokratik jamiyatlarda insonlar hukumatga eʼtirozini tinch namoyish koʻrinishida bildirishi oddiy qabul qilinadi. Keling, ana shu hech kimning mashinasini yoqmaydigan, hech kimning doʻkonini tunamaydigan, haqiqiy namoyishchilar eʼtirozlari nimada ekanini koʻrib chiqamiz. Asosiy norozilik narx-navo izdan chiqqani bilan bogʻliq, hukumat ham shunday versiyani ilgari surdi. Parijliklar uy-joy narxi, ijara narxi odamlar daromadiga nisbatan haddan tashqari baland ekanidan norozi boʻlishyapti. Muammo ayniqsa Parijda yaqqol seziladi: bu shaharda oddiy uy ijarasi oyiga 2 ming yevro atrofida, lekin sizga oyiga shuncha pul toʻlaydigan ish topish oson emas.
Shu yerda ijara narxi nega odamlar daromadidan kelib chiqib belgilanmaydi, degan savol paydo boʻladi. Bu endi bozir iqtisodiyoti bilan bogʻliq muammo. Parij sayyohlar oqib boradigan manzil. Dunyoning toʻrt tomonidan kelgan boy odamlar bu shaharda uy sotib olib, ijaraga beradi va pul ishlaydi. Boy investorlar koʻchmas mulkka pul tikishi tabiiyki, narxni oshiradi.
Oqibatda Parijdagi koʻplab uylar puli koʻp sayyohlar uchun choʻntakbop, oddiy oylikka ishlaydigan fransuz uchun maoshining katta qismini oʻpirib yuboradigan hashamatga aylandi. Namoyishchilar bundan norozi, ular Fransiya avvalo fransuzlar uchun boʻlishi, hukumat mahalliy odamlarga yordam berishi kerak, deb hisoblamoqda.
Bu muammo Yevropaning koʻplab rivojlangan davlatlarida uchraydi. Osiyolik boylar Yevropada koʻchmas mul sotib olib pul ishlashni odat qilgan, chunki biladi, yevropaliklar aldamaydi, qonun ishlaydi, hech kim mulkini tortib olmaydi. Olmoniyada hukmron partiya hududiy saylovlarda yutqaza boshlaganining sabablaridan biri ham mana shu.
Xoʻsh, muammolar lokal ekan, nega unda namoyishga chiqqan muhojir yoshlarga urgʻu berilmoqda? Chunki namoyishlarda chindan ana shu muhojirlar farzandlari faol boʻldi. Oddiy fransuzlar ijtimoiy muammoni hukumatga yetkazish uchun koʻchaga chiqqandi, lekin boyagi yoshlar doʻkonlarga bostirib kirdi.
