Avtomobil oldi-sotdisini qanday rasmiylaştiriş mumkin?
|09:571 16014 min
2026-yil 1-apreldan boşlab Özbekistonda işlab çiqarilganiga ön yildan oşmagan avtomobillar uçun tölov tartibi özgardi: hisob-kitoblar naqd pulsiz şaklda amalga oşiriladi. Quyida foydalanilgan avtomobil sotib olişda uni qanday tekşiriş, şartnomani rasmiylaştiriş, qanday hujjatlar talab qilinişi va qança tölov qilinişi haqida maʼlumot beramiz.
magnific.commagnific.com
2026-yil 1-apreldan nimalar özgardi?
Işlab çiqarilganiga ön yildan oşmagan M, N, O va G toifalaridagi transport vositalari, şuningdek, maxsus avtotransport vositalarini sotib oliş va sotişda hisob-kitoblar naqd pulsiz şaklda amalga oşiriladi.
Xaridor pulni sotuvçiga naqd şaklda bermaydi. Tölov bank orqali eskrou mexanizmi orqali amalga oşiriladi. Bank notariusga mablağ mavjudligini tasdiqlaydi, şartnoma notarial tasdiqlanganidan keyin pul sotuvçining hisobvarağiga ötkaziladi.
Alohida eskrou-hisob oçiş kerakmi?
Har bir oldi-sotdi şartnomasi uçun bitta eskrou hisobvaraği közda tutiladi. Biroq bu har doim ham xaridor yangi bank hisobvarağini oçişi kerakligini anglatmaydi.
Agar eskrou qoidalariga töğri kelsa, bank xaridorning mavjud hisobvaraği, bank kartasi yoki elektron hamyonidan foydalanişi mumkin.
Rasmiylaştiriş uçun xaridor bankka murojaat qiladi va tegişli şartnomani tuzadi. Agar bankda imkoniyat mavjud bölsa, arizani elektron şaklda ham topşiriş mumkin.
Agar pul naqd bölsa
Naqd pulni bank kassasi orqali hisobvaraqqa kiritiş mumkin. Bunda ham avtomobil uçun tölov naqd pulsiz amalga oşirilgan hisoblanadi.
Zarur mablağ hisobvaraqqa joylaştirilganidan keyin bank bu haqda notariusga xabar beradi. Şartnoma notarial tasdiqlanganidan söng notarius bankka bitim amalga oşirilganini tasdiqlovçi elektron xabar yuboradi.
Sotuvçi pulni qaçon oladi?
Agar bank notariusdan tasdiqni iş kuni davomida olsa, pul öşa kunning özida ötkaziladi. Agar tasdiq bankning iş vaqti tugaganidan keyin kelib tuşsa, pul keyingi iş kunida ötkaziladi.
Agar bitim amalga oşmasa
Agar notarius şartnomani tasdiqlamasa, xaridor eskrou hisobvarağidagi pulni qaytariş uçun bankka murojaat qilişi mumkin. Bank xizmatlari uçun tölangan komissiya qaytarilişi yoki qaytarilmasligi şartlarini alohida aniqlaştiriş lozim.
Mavzuga oid
Eskrou qança turadi?
Davlat iştirokidagi banklarda avtomobil oldi-sotdisi böyiça eskrou orqali hisob-kitob qiliş uçun komissiyaning eng yuqori miqdori BHMning 25 foizini taşkil etadi. Amaldagi BHM 440 000 söm bölgan holatda bu 110 000 sömni taşkil qiladi.
Xususiy banklarda tariflar farq qilişi mumkin. Şuning uçun bitimdan oldin komissiya miqdori va uni tölaş şartlarini, ayniqsa xaridor va sotuvçi turli banklar xizmatidan foydalansa, oldindan aniqlaştiriş kerak.
Avtomobilni onlayn qanday tanlaş mumkin?
Agar hali avtomobil tanlamagan bölsangiz, özingizga mos maşinani bank ilovasi orqali ham topiş mumkin. Bunday imkoniyat TBC Autöda mavjud. Servis avtomobil markasi, modeli va xarid uçun ajratgan mablağingiz asosida maşina tanlaş imkonini beradi.
Avtomobil qidiriş uçun TBC Auto ilovasidagi «Avto» bölimiga kiring, marka va modelni tanlang hamda qölingizda qança mablağ borligini körsating. Agar jamğarmangiz bölmasa, 0 raqamini kiritişingiz mumkin.
Kun.uz
Servis mavjud avtomobillar va tölov variantlarini körsatadi. Agar maşinani kreditsiz sotib olmoqçi bölsangiz, takliflar röyxatini oxirigaça pastga varaqlang va «Naqd pulga rasmiylaştiriş» variantini tanlang.
Kun.uz
Ariza yuborganingizdan keyin TBC Auto vakili siz bilan boğlanadi - odatda öşa kuni yoki keyingi kuni. U savollaringizga javob beradi, mos avtomobil tanlaşda yordamlaşadi va avtosalonda uçraşuv vaqtini kelişib oladi.
Avtosalonda vakil zarur hujjatlarni rasmiylaştirişda yordam beradi. Agar bitimni öşa kuni yakunlaş imkoni bölsa, xaridor avtomobilni darhol olib ketişi mumkin. TBC Auto orqali avtomobil tanlaş va xarid jarayonida yordam oliş uçun haq tölaş şart emas.
Avtomobil sotib olişdan oldin nimalarni tekşiriş kerak?
Pul beriş va şartnomani rasmiylaştirişdan oldin xaridor sotuvçining avtomobilni sotiş huquqiga ega ekanligi va hujjatlardagi maʼlumotlar bir-biriga mos kelişini tekşirişi kerak.
Buning uçun sotuvçidan quyidagi hujjatlarni körsatişni sörang:
Pasport yoki ID-karta. Sotuvçining şaxsiy maʼlumotlari avtomobil egasi haqidagi maʼlumotlarga mos kelişini tekşiring.
Avtomobilning röyxatdan ötkazilganligi töğrisidagi guvohnoma (texnik pasport). Markasi, modeli, davlat raqami va VIN-raqamini avtomobilning özidagi maʼlumotlar bilan soliştiring.
Işonçnoma. Agar avtomobilni mulkdorning vakili sotayotgan bölsa, işonçnomaning amal qiliş muddati va vakolatlarini tekşiring. Unda avtomobilni boşqariş emas, aynan sotiş huquqi berilgan bölişi kerak.
Muhim: işonçnoma oldi-sotdi şartnomasining örnini bosmaydi. Agar mulkdor xaridorga faqat işonçnoma bersa, avtomobilga bölgan mulk huquqi xaridorga ötmaydi.
my.gov.uz orqali nimalarni tekşiriş mumkin?
Davlat xizmatlari portalida bir neçta xizmatlardan foydalaniş mumkin:
Avtomobil sotilişiga taqiq bor-yöqligini tekşiriş. Notarial tizimda avtomobilni boşqa şaxsga ötkaziş taqiqi haqida maʼlumot bor-yöqligini aniqlaş imkonini beradi.
Avtotransport haqida maʼlumot. Davlat axborot tizimlaridan avtomobil haqidagi maʼlumotlarni bepul oliş mumkin.
Suğurta polisining amal qilişini tekşiriş. Majburiy suğurta haqidagi maʼlumotlarni bepul tekşiriş imkonini beradi.
Qöşimça maʼlumotlarni «Avtomobil tarixi» xizmati orqali oliş mumkin. Maʼlumotnoma avtomatik şakllantiriladi va narxi 39 600 sömni, yaʼni BHMning 0,09 qismini taşkil etadi.
Kun.uz
Agar xaridor avtomobil haqidagi maʼlumotlarni mustaqil ola olmasa, mulkdordan tekşiruvni amalga oşiriş va natijasini körsatişni söraşi mumkin.
Davlat xizmatlari orqali heç qanday çeklov aniqlanmagani avtomobilning texnik jihatdan soz ekanligini kafolatlamaydi. Sotib olişdan oldin avtomobilni texnik xizmat körsatiş stansiyasida mutaxassisga körsatiş, kuzov, dvigatel va uzatmalar qutisini tekşiriş tavsiya etiladi.
Avtomobilni notariusga borişdan oldin YHXXda körsatiş kerakmi?
Ha. Şartnoma rasmiylaştirilişidan oldin avtomobilni Yöl harakati xavfsizligi xizmati (YHXX) xodimlariga körsatiş kerak. Ular kuzov va boşqa agregatlarning raqamlarini texnik pasportdagi maʼlumotlar bilan soliştiradilar.
Tekşiruvni avtomobil röyxatdan ötkazilgan joyda yoki tomonlar bitimni rasmiylaştirişni rejalaştirgan hududda ötkaziş mumkin. Buning uçun haq olinmaydi.
Şuni unutmaslik kerakki, YHXX xodimlari avtomobilning raqamlari hujjatlarga mos kelişini tekşiradilar, uning texnik holatini emas. Yaşirin nosozliklarni aniqlaş uçun alohida diagnostikadan ötiş lozim.
Oldi-sotdi şartnomasi qanday rasmiylaştiriladi?
Avtomobil boşqa jismoniy şaxsdan sotib olinayotgan bölsa, oldi-sotdi şartnomasi notarius tomonidan tasdiqlanişi kerak. Maşina tekşirilganidan keyin tomonlar uning narxi, tölov usulini kelişib oladilar va bitim uçun zarur hujjatlarni tayyorlaydilar.
Rasmiylaştiriş bir neçta bosqiçdan iborat:
1. Hujjatlarni tayyorlaş. Zarur hollarda turmuş örtoq, bank yoki bitim huquqlariga taʼsir körsatadigan boşqa şaxslarning roziligi olinadi.
2. Bank orqali tölovni taşkil etiş. Agar avtomobil naqd pulsiz tölov talablariga tuşsa, xaridor eskrou xizmatini rasmiylaştiradi va hisobvaraqda zarur mablağ mavjudligini taʼminlaydi.
3. Notariusga murojaat qiliş. Sotuvçi va xaridor notariusga boradilar. Notarius tomonlarning şaxsi, avtomobil haqidagi maʼlumotlar va çeklovlarni tekşiradi.
4. Şartnomani imzolaş. Imzo qöyişdan oldin avtomobil narxi, xaridor va sotuvçining maʼlumotlari, transport vositasi haqidagi maʼlumotlar hamda boşqa şartlarni tekşiriş zarur.
5. Pulni sotuvçiga ötkaziş. Bank pulni notariusning elektron tasdiği asosida sotuvçiga ötkazadi.
Şuningdek, tomonlar xaridor avtomobilni, kalit va hujjatlarni qaçon olişini oldindan kelişib olişlari kerak. Masalan, avtomobil pul sotuvçining hisobvarağiga kelib tuşgan paytda topşirilişi mumkin.
Bitim uçun qanday hujjatlar kerak?
Oddiy oldi-sotdi uçun quyidagilar talab etiladi:
Sotuvçi va xaridorning pasporti yoki ID-kartasi.
Avtomobilning texnik pasporti.
Ayrim hollarda qöşimça hujjatlar talab qilinişi mumkin:
Avtomobil er-xotinning umumiy mulki bölsa, turmuş örtoqning roziligi.
Avtomobil garovda bölsa, bank yoki boşqa garovga oluvçining roziligi.
Sotuvçi yoki xaridor nomidan vakil harakat qilsa, işonçnoma.
Avtomobil meros tariqasida olingan bölsa, meros hujjatlari.
Vasiylikdagi şaxsning mulkiga daxldor bitimlarda vasiylikka oid hujjatlar.
Muayyan bitimni rasmiylaştiriş uçun zarur bölsa, kredit hujjatlari.
Maʼlumotlarning bir qismini notarius elektron tizimlar orqali mustaqil tekşirişi mumkin. Şu sababli qöşimça hujjatlar kerak yoki kerak emasligini oldindan notariusdan aniqlaştiriş maqsadga muvofiq.
Muhim: 2026-yil 1-yanvardan boşlab Özbekiston fuqarolari notariusga pasport yoki ID-kartaning asl nusxasini taqdim etişlari şart emas. Şaxs hujjat rekvizitlari orqali aniqlanadi va barmoq izlari hamda Face ID biometrik tekşiruvi orqali tasdiqlanadi.
Avtomobilni rasmiylaştiriş neça pul?
Avtomobil narxidan taşqari notarius, bank orqali hisob-kitob va avtomobilni yangi egasi nomiga röyxatdan ötkaziş xarajatlarini ham hisobga oliş kerak.
Notariusda rasmiylaştiriş narxi
Avtomobil oldi-sotdi şartnomasini notarial tasdiqlaş uçun davlat boji 3 BHMni, yaʼni 1 320 000 sömni taşkil etadi.
Ayrim hollarda imtiyozli stavkalar qöllanadi.
Bitim turi
Davlat boji
Oddiy oldi-sotdi
1 320 000 söm
Yaqin qarindoşga sotiş
66 000 söm
Bank krediti orqali avtomobil sotib oliş
132 000 söm
66 000 sömlik imtiyozli stavka avtomobil mulkdorining eri yoki xotiniga, öz ota-onasiga yoki turmuş örtoğining ota-onasiga, farzandlariga va ularning turmuş örtoqlariga, nabiralariga, bobo-buvisiga, aka-uka va opa-singillariga sotişda qöllanadi.
Notariusga yana nimalar uçun pul tölanadi?
Davlat bojidan taşqari, notarius şartnoma tayyorlaş, bitim böyiça tuşuntiriş beriş va avtomobilni sotişga qöyilgan çeklovlarni tekşiriş uçun haq olişi mumkin.
2026-yilda uşbu xizmatlar uçun quyidagi eng yuqori narxlar belgilangan:
Xizmat
Maksimal narx
Oldi-sotdi bitimini tayyorlaş
88 000 söm
Bitim böyiça tuşuntiriş beriş
66 000 söm
Avtomobilga qöyilgan çeklovlarni tekşiriş
66 000 söm
Bu qatʼiy belgilangan tariflar emas: notarius kamroq haq olişi mumkin, ammo belgilangan miqdordan ortiq haq olişi mumkin emas. Tölov miqdorlari Adliya vazirligining 3235-sonli buyruği bilan belgilangan.
Bundan taşqari, tomonlar şartnomani maxsus gerbli blankada rasmiylaştirişni tanlaşlari mumkin. Buning uçun 44 000 söm, yaʼni BHMning 10 foizi miqdorida yiğim belgilangan.
2025-yil dekabridan bunday blankadan foydalaniş tomonlarning xohişiga boğliq. Şuning uçun gerbli blanka uçun tölovni har bir bitim xarajatiga avtomatik ravişda qöşiş kerak emas.
Avtomobilni röyxatdan ötkaziş qança turadi?
Avval röyxatdan ötkazilgan avtomobilning egasi özgarganda qayta röyxatdan ötkaziş emas, balki davlat röyxatidan ötkaziş amalga oşiriladi. Oddiy yengil avtomobil uçun bu tölov 6,84 BHMni, yaʼni 3 009 600 sömni taşkil etadi.
Agar xaridorga yangi texnik pasport va standart davlat raqamlari berilsa, xarajatlar quyidagiça böladi:
Xizmat
Benzinli avtomobil
Elektromobil
Davlat röyxatidan ötkaziş
3 009 600
660 000
Texnik pasport beriş
616 000
616 000
Bir juft davlat raqami beriş
4 620 000
4 620 000
Hujjatlarni tayyorlaş
44 000
44 000
Jami
8 289 600
5 940 000
Bu hisob-kitob boşqa jismoniy şaxsdan foydalanilgan yengil avtomobil sotib oliş, yangi texnik pasport va standart davlat raqamlarini oliş holati uçun keltirilgan. Unga avtomobil narxi, majburiy avtosuğurta, qöşimça notarial xizmatlar va ixtiyoriy gerbli blanka xarajatlari kiritilmagan. Bank komissiyasi ham farq qilişi mumkin.
Hujjat rasmiylaştiriş va avtomobilni röyxatdan ötkaziş haqida batafsil bu yerda öqişingiz mumkin.
Avtomobil sotib olgandan keyin nima qiliş kerak?
Notariusda şartnoma rasmiylaştirilganidan keyin xaridor avtomobilni öz nomiga röyxatdan ötkazişi va majburiy suğurta polisini rasmiylaştirişi kerak.
Avtomobilni qaçon qayta rasmiylaştiriş kerak?
Mulk huquqi ötganidan keyin 10 kalendar kun içida YHXXga murojaat qilib, avtomobilni yangi ega nomiga röyxatdan ötkaziş lozim.
Rasmiylaştiriş jarayonida xodimlar avtomobilni közdan keçiradi va uning maʼlumotlarini hujjatlar bilan soliştiradi. Tekşiruvdan ötib, tegişli tölovlar amalga oşirilganidan keyin xaridor röyxatdan ötkaziş guvohnomasini, zarur bölsa, davlat raqamlarini ham oladi.
2026-yil 1-apreldan boşlab avtomobil uçun röyxatdan ötkaziş guvohnomasi 5 yil muddatga beriladi. Hujjatda uning berilgan sanasi va amal qiliş muddati körsatiladi.
Avtomobil sotilgandan keyin suğurta nima böladi?
Avtomobil egasi özgarganda avvalgi majburiy suğurta şartnomasi - OSAGO öz kuçini yöqotadi.
Xaridor yangi suğurta polisini rasmiylaştirişi kerak. Qonun böyiça fuqarolik javobgarligini suğurtalaş uçun avtomobil sotib olingan kundan boşlab 10 kun vaqt beriladi. Biroq yöl harakatida qatnaşiş uçun haydovçida amal qiluvçi suğurta bölişi kerak. OSAGO polisini suğurta kompaniyasida yoki my.gov.uz portali orqali rasmiylaştiriş mumkin.
Kun.uz
Sotuvçi eski suğurta uçun tölagan pulini qaytarib olişi mumkinmi?
Ha. Agar suğurta polisining amal qiliş muddati hali tugamagan bölsa, sotuvçi suğurta kompaniyasiga murojaat qilib, foydalanilmagan davr uçun tölangan pulning bir qismini qaytarib olişi mumkin.
Suğurta kompaniyasi murojaat qilinganidan keyin 14 kalendar kun içida qaytarilişi lozim bölgan mablağni tölaşi kerak. Qaytariladigan summa suğurtaning qolgan muddati va avval amalga oşirilgan suğurta tölovlariga boğliq.
Sotuvçi soliq tölaşi kerakmi?
Agar jismoniy şaxs öziga tegişli bölgan avtomobilni sotsa, jismoniy şaxslardan olinadigan daromad soliğini tölaşi şart emas. Bu Soliq kodeksining 378-moddasi 7-bandida nazarda tutilgan.
Agar avtomobil sotiş tadbirkorlik faoliyati doirasida amalga oşirilsa, soliqqa tortişning boşqa qoidalari qöllanadi.
Qisqaça
Avtomobil sotib olişdan oldin sotuvçining hujjatlarini, avtomobilning maʼlumotlarini va uni sotişga qöyilgan çeklovlarni tekşiring. Şartnomani rasmiylaştirişdan oldin avtomobil raqamlarini bepul tekşirtiriş uçun YHXXga körsatiş kerak.
2026-yil 1-apreldan boşlab yangi talablarga tuşadigan avtomobillar uçun tölovlar bank orqali naqd pulsiz şaklda amalga oşiriladi.
Jismoniy şaxslar örtasidagi foydalanilgan avtomobil oldi-sotdi şartnomasi notarius tomonidan tasdiqlanadi. Odatiy davlat boji 1 320 000 sömni taşkil etadi. Qöşimça xizmatlar alohida tölanadi.
Avtomobil sotib olingandan keyin 10 kalendar kun içida uni yangi ega nomiga röyxatdan ötkaziş uçun YHXXga murojaat qiliş lozim. 2026-yil 1-apreldan boşlab yangi texnik pasportlar beş yil muddatga beriladi.
OSAGO suğurtasini qayta rasmiylaştiriş kerak. Sotuvçi eski polisning foydalanilmagan muddati uçun tölangan pulning bir qismini qaytarib olişni söraşi mumkin.
