Yaxta, biznes-jyet va vertolyotlar - safarbarlikdan qoçiş uçun Rossiyani tark etişning eng ekzotik yöllari
|23:02 / 05.10.202221 52712 min
«Qisman» safarbarlik e’lon qilinganidan söng yuz minglab odam Rossiyani tark etdi. Köpçilik hukumat tez orada çegaralarni yopib qöyişini kutgan edi. Boşlangan vahima sabab poyezd va samolyot çiptalari narxi keskin qimmatladi, Rossiyaning quruqlik çegaralarida köp kilometrlik navbatlar paydo böldi. Natijada, köplab ruslar mamlakatni ançagina ekzotik yöllar bilan tark etişga majbur böldi.
Foto: Getty ImagesFoto: Getty Images
Moskvalik Aleksey IT sohasida işlaydi, safarbarlik boşlangaç, iş beruvçi kompaniya unga ijaraga olingan çarterda Armanistonga uçib ketişni taklif qilgan.
«Kompaniya uçun bu yangilik emas edi, çunki 24 fevralda, uruş boşlanganda ham ular tezda qaror qilib, Yerevanga uçib ketgan edi», – deydi Aleksey.
Parvoz 28 oktyabrga belgilanadi. Aleksey çipta narxini bilmaydi, çunki işçilar uçun uçiş bepul edi. U bu sanani kutmaslikka qaror qiladi. Rossiya çegarasi yopilişi mumkinligi haqidagi xabarlar sabab Aleksey safarbarlik e’lon qilinganidan bir neça kun ötiboq Belarusga ketadi.
Alekseyning aytişiça, charter reys kompaniya ofisi joylaşgan biznes markazga «politsiya va harbiy komissarlar» kelganidan keyin bekor qilingan. Endilikda iş beruvçi öz jamoasiga mamlakatni tark etiş uçun individual yordam taklif qilmoqda.
Bu rossiyaliklar mamlakatni tark etiş uçun şaxsiy samolyotlardan foydalanişga uringaniga bir misol. Talab, nafaqat, kompaniyalardan biznes-jyet samolyotlarni ijaraga olişda, balki boşqa xizmatlarda ham ösdi: masalan, bir kişi yoki guruh uçun butun samolyotni ijaraga oliş, şuningdek, jyet şaring yoki şaxsiy samolyotdan örindiq xarid qiliş kabi.
«Qisman safarbarlik e’lon qilingan kunning ertasigayoq samolyotlarni ijaraga oliş böyiça talab keskin oşdi», – deydi Flight Way kompaniyasi boş direktori Eduard Simonov. Uşbu kompaniya biznes-jyetlarda charter reyslarini taşkil qiliş bilan şuğullanadi.
«Murojaatlarning aksariyati avval şaxsiy samolyotlardan foydalanmagan, ammo hozir imkon qadar tezroq uçib ketişni xohlaydigan odamlardan kelyapti. Biroq potensial mijozlar köpinça narxlardan qörqib ketadi – hamma ham şartnoma imzolaş va parvozgaça yetib bormaydi», – deydi Simonov.
Butun samolyotni ijaraga oliş narxi masofa va marşrutga boğliq. BBC bilan muloqot qilgan kompaniyalarga köra, bir parvoz narxi 4,5 dan 10-15 million rublgaça bölişi mumkin. Xususiy samolyotdagi örindiqlarni «bölişiş» esa, masalan Turkiya yoki Armanistonga parvozlar uçun (bu ikki mamlakat safarbarlikdan keyin eng asosiy yönalişlarga aylandi) 14 mingdan 25 ming yevrogaça (1-1,5 million rubl) baholanadi.
«Moskvadan Yerevan yoki Istanbulga uçuvçi butun bir samolyot ijarasi narxi yölovçilar soni, samolyot turi va uning aniq uçiş sanasiga qarab 5-13 million rublni taşkil qiladi. Va, albatta, ilgari heç qaçon biznes-jyet samolyotlarda uçmagan odamlar bunday narxni körganda, ularda samolyotni ijaraga oliş istagi tezda yöqoladi. Odamlarda odatiy vahima va qörquv bor», – deya yozadi Simonov.
Mavzuga oid
Şunga qaramay, safarbarlik e’lon qilingandan keyingi dastlabki kunlarda talab taklifdan oşib ketdi. Hozirda Rossiyadan tijorat reyslarini amalga oşiruvçi bir neçta biznes-jyet mavjud va talab keskin oşganidan söng ariza berilgan kuniyoq samolyotni ijaraga oliş va uçib ketiş deyarli imkonsiz bölib qoldi.
Eng köp biznes-jyet çarterlari Moskvadan 23 sentabrdan 28 sentabrgaça uçib ketgan (kompaniya vakillari ularning aniq sonini ayta olmadi).
«Odatda kuniga elliktaça murojaat keladigan bölsa, bu son birdaniga 500 taga kötarildi. Hatto ba’zi kunlarda mingtadan ham oşdi. Lekin bu faqatgina bizning kompaniyamizda kuzatilgan holat. Albatta, umumiy bozorga nazar taşlansa, ularda bu miqdor yanada köproq bölgan», – deydi Your Charter kompaniyasining rivojlaniş böyiça direktori Yevgeniy Bikov.
Uning sözlariga köra, safarbarlik e’lon qilinganidan söng katta laynerlardan foydalaniş ommalaşa boşlagan.
«Hozir biznes-jyetlarga bölgan talabning eng «çöqqiga çiqqan» davri ötib böldi. 27 sentabrdan keyin kompaniyaga murojaatlar kamayib ketdi, biroq parvozlar böyiça real sörovlar soni ösişni boşladi», – deydi Bikov.
Biroq, Bikov yana boşqa bir jarayonni ham qayd etdi: kompaniyalar tomonidan çarterlarga bölgan talab safarbarlik e’lon qilinişidan oldinroq ösişni boşlagan.
«Sentyabrga yaqin ba’zi kompaniyalar taşqi parvozlar haqida yil davomidagidan köra köproq öylay boşladi. Şu sabab ularning köpçiligi 20 sentabrga qadar Rossiyadan uçib ketdi va öz xodimlarini ham boşqa joyga köçirdi... Biznes-jyetlarga potensial mijozlar soni, ehtimol, 2-3 barobar köpaydi», – deydi Bikov.
Çatlardagi noqonuniy parvozlar
PICTURE ALLIANCE / HASAN BRATIC
Birinçi haftada taşqi parvozlarni nafaqat rasmiy kompaniyalar, balki çegarada navbatda turgan yoki undan ötmoqçi bölganlar çatlaridagi noma’lum şaxslar ham taklif qilgan. Masalan, Gruziya bilan çegaradagi «Verxniy Lars» nazorat-ötkaziş punkti oldida tirbandlikda turganlar çatida noma’lum kişilar çegaradan kiçik samolyot yoki vertolyotda uçib ötişni taklif qilgan.
BBC naşri muxbiri şunday e’lon bergan bir neça kişi bilan suhbatlaşgan. Ulardan biri Soçidan Gruziyaga uçuvçi ferma samolyotidagi joy uçun 20 ming rubl söragan. Olib ötuvçining işontirişiça, yölovçilar rossiyalik çegaraçilar bilan töqnaş kelmaydi, samolyotning özi esa neytral suvlar ustidan uçib ötadi.
Ikki baravar qimmatroq narxga (40 ming rubl) ular vertolyot çiptalarini ham taklif qilgan. Bu pulga Minvod şahridan Gruziyaga uçiş mumkin edi. Olib ötuvçilaring tuşuntirişiça, rasmiyatçiliklar oddiy çegarani kesib ötiş bilan bir xil böladi, ya’ni mijoz Rossiyadan çiqarilmasligi ham mumkin. Şuning uçun, olib ötuvçilar vertolyotdan joy oliş uçun töliq pulni emas, balki 50 foizini oldindan tölaşni söragan.
Olib ötuvçi bu parvoz mutlaqo qonuniy bölişiga işontirgan. Ammo u Rossiya qonunçiligi buni taqiqlaşiga qaramay agar iloji bölsa xizmat haqini kriptovalutada tölaşni iltimos qilgan.
Agar mijoz ikki baravar köproq — 80 ming rubl tölaşga tayyor bölsa, unda olib ötuvçi «noqonuniy» olib ötiş variantini taklif qilgan, lekin qanday ötiş tafsilotlarini oşkor etmagan.
Yana bir parvoz varianti Beslandan Tbilisiga vertolyotda uçiş bölib, avans tölaş şarti bilan xizmat haqi 20 ming rublga baholangan.
Biroq, Evgeniy Bikovning sözlariga köra, Rossiya va Gruziya örtasida töğridan töğri reyslar mavjud emasligi sababli (2019 yilda töxtatilgan), bunday parvozlar qonuniy ravişda faqat tranzit orqali amalga oşirilişi mumkin. Umumiy qoidalarga köra, şaxsiy samolyotga çiqişda yölovçilar alohida joy yoki VIP terminalda röyxatdan ötişi mumkin, ammo baribir oddiy reysdagi kabi rasmiyatçiliklarni bajaradi.
Sönggi kunlarda muntazam reyslar çiptalariga talab kamaydi. Masalan, 3 oktyabr kuni Moskvadan Tbilisiga (Yerevan orqali) keyingi kun uçun çiptalarni 35-50 ming rublga sotib oliş mumkin edi. Çipta narxlari Moskvadan Yerevanga 13,5 dan 23 ming rublgaça, Ostonaga esa 26-45 ming rublgaça bölişi mumkin. Bu hali ham odatdagi narxlardan qimmatroq, lekin 20-22 sentabr kunlaridagi narxlardan bir neça barobar arzon.
Yanada ekzotik variantlar ham mavjud, masalan, dam oliş kunlari 41 ming rubl evaziga Dubay orqali Moskvadan Zanzibarga uçiş mumkin. Tanzaniyadagi bu orol pandemiya davrida, Rossiyadan bu yerga töğridan töğri reyslar qöyilgandan keyin ança maşhur bölib ketgandi. Rossiyaliklar mamlakat vizasini Tanzaniyaga kelganlaridan söng olişlari mumkin.
Rossiyani yaxtada tark etiş
Rossiya hududini yaxtada ham tark etiş mumkin
Sakkiz nafar rossiyalik yaxtaçilardan taşkil topgan guruh 27 sentabr kuni Vladivostokda «çegaralarni yopdi» hamda Janubiy Koreya tomon otlandi va bir taraflama kruiz (dengiz sayohati) boşladi. Bu sayohat taxminan beş kun davom etdi, çunki qayiq Şimoliy Koreya atrofidan ötuvçi uzoq aylanma yölni bosib ötişi kerak edi.
Dastlab, bu safarbarlik tufayli Rossiyani tark etişga uriniş emas edi: kapitan Igor Kovalevskiy boşçiligidagi jamoa yaxtani Rossiyadagi sovuq mavsumda Koreya yoki Tailandga olib ketib, işlatmoqçi edi. Bu böyiça rejalar yozdayoq muhokama qilina boşlangandi, ammo kruiz iştirokçilaridan birining aytişiça, jamoa qayiqni, nihoyat 20 sentabr kuni suvga tuşirişga qaror qiladi.
Boşqa yöllar yopilgan bir paytda qayiqni olib çiqiş, jamoa a’zolari uçun Rossiyani tark etişning eng yaxşi usuli böldi.
Nazariy jihatdan uşbu dengizçilar guruhining Vladivostokdan Koreyaning Tonhe şahriga qilgan yaxtadagi marşrutini takrorlaş mumkin. Biroq, portdan joy band qiliş uçun Janubiy Koreyaning elektron sayohat ruxsatnomasi (K-ETA) kerak böladi. Şu mavzudagi çatlarda öz tajribalarini bölişadigan sayohatçilarning sözlariga köra, hozirda bunday hujjatni rasmiylaştiriş uçun bir neça hafta ketişi mumkin.
BBC naşri safarbarlikdan keyin paydo bölgan kema orqali Rossiyani tark etiş böyiça yana bir neça e’lonni izlab topdi. Misol uçun, Soçidan Istanbulga yoki Novorossiysk va Anapdan Turkiyaning Sinop viloyatiga ketadigan yaxtadan joy band qiliş mumkin. Yaltadan Sinopga yelkanli katamarandada boriş kişi boşiga 90 ming rublga baholanmoqda. Şunday e’lon bergan olib ötuvçilardan biri ketiş böyiça murojaatga javoban, marşrut allaqaçon mavjud emasligi va sayohat «vaziyat barqarorlaşganidan keyin» davom etişini yozgan.
Mamlakatni dengiz orqali tark etişning yana bir an’anaviy yöli mavjud — bu bir neça yuz ming rubl evaziga Soçidan Istanbulga kruiz (sayohat) qilişdir.
Hozirda çegaralarda vaziyat qanday?
3 oktyabr kuni ertalab Rossiyaning Gruziya bilan çegaradoş hududi bölmiş Şimoliy Osetiya hukumati eng maşhur çegara ötiş joylaridan biri — «Verxniy Lars»dagi uzun navbat yöqolganini ma’lum qildi.
Şimoliy Osetiya boş vaziri örinbosari Irbek Tomayevning sözlariga köra, ötgan haftada beş mingtagaça yengil avtomobil mavjud bölgan navbat 3 oktyabrga kelib «tugagan». Xuddi şu ma’lumot Rossiya Federal bojxona xizmati tomonidan ham taqdim etilgan.
Tomayevning sözlariga köra, ötgan hafta davomida «Verxniy Lars» nazorat-ötkaziş punkti orqali çegarani 19,7 ming avtomaşina, 69,5 ming odam kesib ötgan. Gruziya hukumati xabar berişiça esa, faqatgina 17-26 sentabr kunlari Gruziyaga barça nazorat punktlari orqali 78 mingdan ortiq rossiyalik kirgan.
«3 oktyabr kuni Astraxan oblasti va Qozoğiston çegarasidagi «Qoraözak» nazorat-ötkaziş punktida ham vaziyat barqarorlaşdi», – deya xabar bergan Krasnoyarsk ölkasi rahbari Ruslan Bisenov.
Undagi ma’lumotlarga köra, bir neça kun içida nazorat-ötkaziş punktini 3 mingga yaqin avtomobil va 10 mingdan ortiq odam kesib ötgan. Qozoğiston hukumati ma’lumotlariga köra esa, Rossiyada safarbarlik boşlanganidan keyin deyarli 100 ming rossiyalik turli yöllar orqali mamlakatga kirib kelgan.
