“Madaniy boyliklar noqonuniy aylanmasiga qarşi kuraşiş çoralari kuçaytirilişi munosabati bilan Jinoyat hamda Jinoyat-protsessual kodekslariga qöşimçalar kiritiş töğrisida”gi qonun loyihasi e’lon qilindi.
“Moddiy madaniy meros obektlarini muhofaza qiliş kuçaytirilişi munosabati bilan ayrim qonun hujjatlariga özgartiş va qöşimçalar kiritiş töğrisida”gi qonun bilan moddiy madaniy meros obektlarini nobud qilganlik, buzganlik yoki ularga şikast yetkazganlik uçun javobgarlik kuçaytirilib, uşbu toifadagi işlar tergovi prokuratura organlariga ötkazilgan.
Özbekiston va xorijiy mamlakatlar xalqlari badiiy, tarixiy va arxeologik boyligi hisoblangan aşyolarni Özbekiston hududiga qaytarmaslik (JK 169-2) jinoyati yuzasidan tergov prokuratura organlari tergovçilariga berilişi uşbu sohada yagona tergov amaliyoti şakllanişiga olib keladi. Jinoyat kodeksi 169-2-moddasi tergovi prokuratura organlariga tegişli ekani belgilanmoqda.
Madaniy meros obektlari himoyasi bilan boğliq tarixiy, ilmiy, badiiy yoki boşqa madaniy qimmatga ega bölgan aşyo yoki hujjatlarni qonunga xilof ravişda egallaş (JK 169-1) jinoyati asosan özlaştiriş yoki rastrata qiliş yöli bilan talon-toroj qiliş körinişida uçramoqda. Bunda aşyolar özlaştirilişi öziga xos xususiyati saqlanayotgan moddiy madaniy meros aşyolari öxşaş aşyolar bilan almaştirib qöyilişi orqali sodir etilmoqda. Turli tergov organlari vakolatlariga tegişli jinoyatlar sodir etiş usullari belgilanayotganini inobatga olib, mazkur toifadagi işlar böyiça dastlabki tergov iş qözğatgan dastlabki tergov organi tomonidan amalga oşirilişi maqsadga muvofiq ekani aytiladi.
“Davlat xavfsizlik xizmati töğrisida”gi qonun 5-moddasida Özbekiston xalqi madaniy-tarixiy hamda boy ma’naviy merosini himoya qiliş Davlat xavfsizlik xizmati faoliyati asosiy yönalişlaridan hisoblanadi. Jinoyat kodeksiga taklif etilayotgan 182-1-modda davlat çegarasi bilan boğliq bölgani, ya’ni uşbu moddada nazarda tutilgan jinoyat Jinoyat kodeksi 182, 246-moddalarida körsatilgan jinoyat bilan sodir etilişi va boşqa xususiyatlariga köra öxşaşligi sababli, uşbu sohada dastlabki tergov Davlat xavfsizlik xizmati tergovçilariga berilişi maqsadga muvofiq ekani bildirilgan.
Qonun loyihasi qabul qilinişi Özbekiston hududida mamlakatdagi moddiy madaniy meros obektlarini muhofaza qiliş, ular noqonuniy aylanmasi oldini oliş, Özbekistonning jahon madaniyati va tarixiga qöşgan har tomonlama beqiyos hissasini saqlab qoliş, kelajak avlodga yetkazişga hissa qöşadi.
