Терма жамоамиз сафида Австрияга борадиган "Пахтакор" футболчиларига турли кўринишларда бу жамоага бегона бўлмаган Сергеев, Лобанов, Кримец-у Мерзляковларни қўшсак, "Пахтакор" атайлаб ёки атайлаб эмас, терма жамоамизнинг базавий клубига айланиб қолади. Бундай ҳолатнинг юзага келиши футболда кўп кузатилади, кўпинча табиий ҳол бўлади ва бир нечта сабаблар мавжуд.
Мисол учун, бир мамлакатда ягона кучли жамоа бўлади. Ички чемпионат ҳам шу жамоанинг яққол етакчилигида ўтади, бу жамоанинг рақибларига қарши ўйинларида устунлигини бемалол илғаш мумкин. Ўша жамоанинг таркиби ҳар жиҳатдан бошқаларга қараганда бир бош баланд савияда бўлади. Бундай ҳолатларда, ўз ўзидан мамлакат терма жамоаси айнан ўша клубнинг футболчиларидан ташкил топади. Мисол қилиб ўн беш йил олдин ташкил қилинган "Пахтакор"ни келтиришимиз мумкин. "Пахтакор" ўшанда Ўзбекистоннинг барча кучли футболчиларини ўзида жам қилиб олган, олий лигамизнинг ягона пешқадамига айланган, катта устунлик билан барча совринларни ўзиники қилиб олган, Осиё майдонларида ҳам юртимиз шарафини муносиб ҳимоя қилган ва терма жамоамизнинг базавий клубига айланган эди. Ёки тескариси бўлиб, аввал базавий клубга айлантирилиб, кейин совринлар ютиб олинганмиди, эсимда йўқ, муҳим эмас.
Иккинчи вариант - бизда кузатилмайдиган бошқа бир ҳолат ҳам бўлиши мумкин. Терма жамоанинг базавий клуби ўша мамлакатнинг энг пешқадам клуби бўлиши шарт эмас. Шунчаки, ички селекция ва академияга эътибор берган бирор клуб бир даврда ҳаддан ташқари кўп терма жамоага номзод футболчилар етиштириб беради. Бундай ҳолларда, одатда ўша мамлакатнинг бошқа пешқадам клубларида асосий планда легионерлар бўлади. Узоқ вақт "Ювентус" Италиянинг базавий жамоаси саналган, ҳатто жамоа чемпионлик баҳсида "Интер" ёки "Милан"га бой бериб юрган даврларда ҳам. Чунки, Милан клублари ташқи бозорга кўпроқ эътибор қаратишган ва таркиб легионерларга тўлиб кетган эди.
Яхшилаб эътибор қаратадиган бўлсак, терма жамоамиздаги бугунги ҳолат ҳар икки қолипга ҳам мос тушмаяпти. "Пахтакор", айниқса ҳозир, мамлакатимизнинг яққол пешқадам клуби эмас, ўйин бобида бошқалардан ажралиб турмайди, бу йилдан бошлаб натижаларга ҳам путур етди. Агар терма жамоамизнинг асосий мақсади халқаро майдондаги натижалар эканини эсласак, "Пахтакор"нинг Осиёдаги натижалари ҳам ҳавас қилгудек эмас. "Пахтакор" бугунги кунда ички чемпионатда "Локомотив"дан ҳам, "Бунёдкор"дан ҳам ортда қолмоқда ва шу билан бирга, ушбу жамоаларнинг таркиби легионерлар билан тўлиб кетмаган.
Савол туғилади, нега асосий таркибни қўйинг, ҳатто "Пахтакор"нинг захира ўриндиғида кўпроқ вақтини ўтказадиган номларда ҳам терма жамоада ўзини синаб кўриш учун кўпроқ имконият мавжуд?Ушбу йиғинларнинг аслида унчалик катта аҳамият касб этмаслиги, аслида терма жамоамизнинг асосини ташкил қилган футболчилар, хусусан легионерлар, муҳим ўйинларда майдонга тушиши, яъни, мана шу бугун йиғин ўтказаётган футболчилар барибир асосий ўйинларда асосий таркибда майдонга тушмаслигини айтиб, изоҳлаш мумкин. Ундай бўлса, битта саволимиз иккитага айланади.
