Озиқ-овқат қўшимчалари кўп марталик тадқиқотлардан сўнг таомга қўшилади ва хавфсиз ҳисобланади. Бироқ айрим ҳолларда рухсат берилган моддалар саломатликка зиён етказиши мумкин. Lifehacker шу ҳақда сўз юритади.
1. Натрий нитрити
Е250 сифатида акс этувчи таом қўшимчаси — бу нитрат кислотасининг тузи ҳисобланади. Ундан маҳсулотлар эскиришига қарши фойдаланилади. У гўшт маҳсулотларининг иштаҳани очувчи пушти рангини сақлаб қолишда ёрдам беради. Унинг антибактериал таъсири ҳам фойдали. У ботулизм касаллигини уйғотувчи батерияни ўлдиради.
Аммо натрий нитрити катта миқдорда заҳарлидир. Мисол учун 4,6 г натрий нитрити 65 кг вазнли кишининг ўлимига олиб келади. Бироқ маҳсулотларда 1 кг учун кўпи билан 50 мг миқдорда қўшилиши таъминланади.
Натрий нитритининг яна бир салбий таъсири — бу унинг канцерогенлигидир. Аниқроғи, азот кислотаси тузи гўштлар таркибидаги аминокислоталар билан реакцияга киришади ва нитрозаминларни ҳосил қилади. Айнан шу модда саратон хасталикларини келтириб чиқариши мумкин. Бироқ аскорбин кислотаси ва изоаскорбин кислотасининг қўшилиши нитрозаминлар пайдо бўлишига йўл қўймайди. Ишлаб чиқарувчилар ўз маҳсулотларини хавфсизлигини таъминлашда айнан шундан фойдаланишади. Бундан ташқари, натрий нитрит истеъмоли ва мигрень ўртасида боғлиқлик борлиги ҳам аниқланган.
2. Натрий нитрати
Кимё фанида NaNO3 деб ифодаланувчи нитрат кислотасининг натрий тузи озиқ-овқат қўшимчаси сифатида E251 коди билан белгиланади. Натрий нитрати колбасалар, конссервалар ва пишлоқлар ишлаб чиқаришда қўлланилади. Бу қўшимча маҳсулотларнинг сақланиш муддатини узайтиради ва гўшт маҳсулотларининг рангининг ёқимли бўлишини таъминлайди.
Натрий нитратининг муаммоли жиҳати шундаки, у ҳам нитрозаминлар ҳосил қилади. У Е251 қўшилган маҳсулотлар қиздирилганида пайдо бўлади. Аммо мазкур ҳолатда ҳам аскорбин ёки изоаскорбин кислотаси қўл келади.
3. Тартразин
