3D-босмадан чиққан ракета илк бор орбитага чиқди

2018 йилнинг 21 январь куни Rocket Lab хусусий компанияси биринчи марта Electron ракетасини муваффақиятли ишга туширди ва уч кичик сунъий йўлдош кўринишидаги фойдали юкни орбитага олиб чиқди. Rocket Lab хабарида шу ҳақида маълум қилинди. 

Старт якунларига кўра, уч тижорат сунъий йўлдоши орбитага муваффақиятли олиб чиқилган — Ер сатҳини тасвирга олишга мўлжалланган Dove Pioneer ва денгиз кемалари ва метереологик тадқиқотларни кузатишга йўналтирилган икки Lemur-2.

Бу Америка-Янги Зеландия компаниясининг иккинчи тест синови. Биринчиси 2017 йилнинг май ойида бўлиб ўтганди, бироқ ракетанинг иккинчи босқичи телеметрия тизимидаги носозлик туфайли мўлжалдаги орбитага чиқа олмаганди.

Rocket Lab иккинчи старт учун тижорий юкни қўллашга қарор қилди. Старт дастлаб 2017 йилнинг 8 декабрига мўлжалланганди, лекин бир неча марта кечиктирилганди.

200 нафарга яқин киши фаолият юритувчи Rocket Lab 2012 йилдан буён Electron'ни ишлаб чиқармоқда. Компания двигателлар ва электрон компонентларни АҚШда ишлаб чиқаради, бироқ қолган қисмлар ракеталар йиғилувчи Янги Зеландияда қурилади.

Rocket Lab'нинг мақсади — кичик стартлар учун тез-тез қўллаш мумкин бўлган унча қиммат бўлмаган енгил ракеталарни ишлаб чиқариш. Ҳозирда кичикроқ буюртмачилар нисбатан катта ракеталарнинг стартларини кутишларига тўғри келмоқда, уларнинг графиги эса асосий мижознинг истагига қараб ўзгариши мумкин.

Rocket Lab прогнозларига кўра, Electron стартининг қиймати 5 миллион долларга яқинни ташкил қилади. Ракета паст ер орбитасига 225 килограммгача бўлган юкни олиб чиқа олади. Таққослаш учун, Илон Маскка қарашли SpaceX компанияси Falcon 9 ракетасининг биргина старти 62 миллион долларга тўғри келади, бироқ у 22,8 тоннагача бўлган юкни паст ер орбитасига олиб чиқиши мумкин.

Rocket Lab ҳисоб-китобларига кўра, Electron ракеталари деярли барча тижорий, илмий ва ҳарбий сунъий йўлдошларнинг учдан икки қисмини ўз зиммасига олиши мумкин. Компанияга киритилган сармоялар 100 миллион долларга яқинни ташкил қилмоқда. Rocket Lab рақиблари — Ричард Брэнсоннинг Virgin Galactic LLC стартапи, шунингдек Ҳиндистон ва Бразилия компаниялари.