Ғишт ишлаб чиқарувчи тадбиркор хонавайрон бўлиш арафасида: муаммонинг ечими борми?

Янгийўл шаҳри чеккасида жойлашган “Turon G’isht Kapital” МЧЖ 2013 йил ноябрь ойида ташкил этилган. Шундан буён у республика иқтисодиёти ривожига имкон қадар ҳисса қўшиб, қурилиш объектларига шартнома асосида пишиқ ғишт етказиб бериш билан шуғулланиб келар эди. Бироқ Янгийўл шаҳри ташкил этилиши муносабати билан шаҳар ҳудудидан пишиқ ғишт заводларини кўчириш бўйича давлат раҳбари томонидан берилган топшириқларнинг ижросини таъминлашдаги амалиётлар ҳокимлик ва тадбиркор ўртасида тушунмовчиликка сабаб бўлмоқда.

Биз масаланинг моҳиятини англаш мақсадида Янгийўл шаҳрига бориб, даставвал МЧЖ раҳбарияти билан учрашдик.

“Бугунги кунда иш фаолиятимиз аҳолига ва тадбиркорлик субъектларига пишиқ ғишт етказиб беришдан иборат. Биз “Қишлоққурилишинвест”, “Шаҳаринвест”лар билан узлуксиз мулоқотда бўлиб, шартномалар тузиб, 4-5 йилдан буён ҳамкорликда фаолият кўрсатиб келамиз. Ушбу ташкилотларнинг қурилиш объектларига имтиёзли нархларда пишиқ ғишт етказиб бераётгандик”, - дейди МЧЖ раҳбари Дилшод Ашрапов.

Унинг сўзларига кўра, давлат раҳбари Шавкат Мирзиёевнинг 2018 йил январь ойидаги Тошкент вилоятига ташрифи чоғида ўтказилган Халқ депутатлари Тошкент вилояти кенгашининг навбатдан ташқари сессиясида Янгийўл шаҳрида жойлашган жами 5 та ғишт заводи шаҳар ҳудудидан чиқарилиши таъкидланган. Шаҳар ҳокимлиги ва бошқа ваколатли ташкилотлар юқоридаги сабабни важ қилиб, бирор бир расмий ҳужжатсиз жорий йилнинг февраль ойидан ғишт заводини газ тармоғидан узиб қўйишган. 

“Шу муносабат билан биз табиий газ тармоғидан узиб қўйилдик. Аслида, куз-қиш мавсумида ҳам табиий газдан фойдаланиш ва пишиқ ғишт ишлаб чиқариш учун рухсат олган эдик. 2017 йил ноябрь-2018 йил январь ойларида ишладик. Биз кам таъминланган оилаларга кўп қаватли арзон уйлар, ҳарбийлар учун уйлар, мактабгача таълим муассасаларини қуриш учун ғишт етказиб бераётган эдик. Газ тармоғидан узилганидан сўнг, иш фаолиятимиз тўхтаб, 100га яқин ишчи-ходимларни ишдан бўшатишга мажбур бўляпмиз”, - дея вужудга келган вазиятга ойдинлик киритди МЧЖ раҳбари. 

Қолаверса, МЧЖ турли ташкилотлар билан 10га яқин шартнома ва битимлар имзолаган. Уларга бир неча миллиард сўмлик пишиқ ғишт етказиб бериш керак. Кредит бўйича тўловларнинг ҳам вақти-соати яқинлашмоқда. 

Биз мазкур фирма билан шартнома имзолаган ташкилотлардан бири “MDF Formation” МЧЖ директори ўринбосари Асатулла Зоиров билан учрашиб, “Turon G’isht Kapital” МЧЖ билан юзага келган муаммолар хусусида суҳбатлашдик.

Интервью

“Биз Сергелида кам таъминланган оилалар учун 20 та кўп қаватли уй барпо этаётган эдик. Бунинг учун бизга 6 млн донадан ортиқ ғишт керак бўлади, “Turon G’isht Kapital” эса, шунинг ярмидан ортиғини, 3 млн 300 минг донасини етказиб бериши лозим эди. Ушбу фирма билан шартнома имзолашимизнинг сабаби, унинг бизга қарашли қурилиш объектига яқин манзилда жойлашгани, шунингдек ўтган йили етказиб берган маҳсулотининг сифати жуда яхши бўлгани эди. Шу сабабдан олдиндан пулни ҳам ўтказиб бергандик. 

Энди на ғишт бор, на пул. Қурилиш ишларимиз эса муддатидан кечикмоқда. Бизга пулни қайтарганидан кўра, маҳсулотни берса яхши ва мақсадга мувофиқ бўлар эди”, - деди Асатулла Зоиров биз билан суҳбатда. 

Дилшод Ашраповнинг маълум қилишича, шаҳар ва вилоят ҳокимликлари мазкур ғишт заводи Президент Шавкат Мирзиёевнинг Халқ депутатлари Тошкент вилояти кенгашининг навбатдан ташқари сессияси 662-баённомаси 31-бандига мувофиқ кўчирилиши кераклигини айтиб келмоқда. Бироқ, юқорида қайд этилган баённомада белгиланган вазифаларни амалга ошириш бўйича вилоят ёки шаҳар ҳокимининг тегишли қарори қабул қилинмасдан туриб, заводнинг газ тармоғидан узилиб, фаолиятининг тўхтатилиши корхонанинг мисли кўрилмаган миқдордаги зарар кўришига олиб келмоқда. 

Хулоса қилиш мумкинки, мажлис баёни асосида ҳокимликнинг тегишли қарор қабул қилиниши, бунда мулк эгасига товон пули, шунингдек корхонани кўчириш билан боғлиқ масалалар белгилаб берилиши лозим эди.

Афсуски, туман ва вилоят ҳокимликлари ҳам масаланинг бу жиҳатига эътибор бермаётган кўринади. Ахир, қанча-қанча сармоясини тиккан тадбиркор оғзаки топшириқ билан қаерга кўчишини, келажаги нима бўлишини билмасдан, ҳавас қилса арзигулик заводни ҳеч бир асоссиз бузиб, бошқа номаълум жойга шунчаки кўчириб кетаверса, Ўзбекистонда тадбиркорлик қачон ривожланади? Ишлаб чиқариш тўхташидан кўрилган зарар, кўчиш ва янги завод қурилиши бўйича харажатларни ким қоплайди?

Баённома ва ҳокимликлар жавобининг суратлари

Янгийўл шаҳар ҳокимининг қурилиш масалалари бўйича ўринбосари Фазлиддин Камолиддинов билан ўтказган мулоқотимиз ҳам юқоридаги фикрларни тасдиқлайди. Унинг айтишича, протоколда қайд этилган ҳар қандай топшириқ бажарилиши керак ва шарт. Шу боис, давлат раҳбари топшириғининг бажарилишини ҳеч ким муҳокама қилмоқчи эмас. Аммо бутун бошли ғишт заводини кўчириш учун ҳуқуқий асослар бўлиши керак эмасми? Ушбу кўчишнинг иқтисодий томонлари, ишлаб турган заводнинг шартномалари нима бўлади? Бу ерда ишлаётган 100га яқин ишчилар тақдиричи?!

“Turon G’isht Kapital” МЧЖ директори Д.Ашраповнинг айтишича, МЧЖ маъмурияти заводни кўчирмаслик фикридан йироқ, чунки давлат раҳбарининг топшириғи бажарилиши керак. Қолаверса бу Янгийўл шаҳрининг келажак истиқболи учун ҳам зарур. Аммо бу талабни бажаришлари учун уларга ишлаб чиқаришни тўхтатмаган ҳолда имкон берилса, деган илинжда.

Бизнингча ҳам ушбу ишлаб чиқариш корхонасига бироз муддат тақдим этилса, янги заводни қуриш учун керак бўладиган пишиқ ғишт ва аввал имзолаб қўйилган шартномаларни бекор қилмасдан, улар бўйича буюртмаларни етказиб бериш билан бир вақтда кўчиш ишлари олиб борилса, томонларнинг ҳеч бирига зарар етмаган, иш ўринлари йўқотилмаган, аксинча, эски завод ўрнида ҳам янги лойиҳалар асосида ишлаб чиқариш йўлга қўйилиши натижасида янги иш ўринлари яратилган бўлар эди. KUN.UZ сайти воқеалар ривожини кузатишда давом этади.