Криштиану Роналду «Ювентус»га 112 миллион евро эвазига ўтгач, кейинги кун воқеалари табиий равишда, футболчи трансфери устидан маркетинг масаласи, мисол учун, Роналду исми туширилган футболкаларнинг сотилиши ҳақида хабарлар кўпайди. 16 июль кунига келиб «Ювентус» 55 миллион евролик футболка сотгани ҳақида маълумот тақдим этилгач, гўёки, ушбу трансфер қийматининг қарийб ярми жуда қисқа муддатда қоплангани ҳақида ёза бошлашди. Бу ҳақида айниқса, футболга ихтисослашмаган янгилик сайтлари бонг уришди.
Аслида ҳам шундайми? Агар қандайдир ҳафта ичида энг қиммат трансферларни ҳам қоплаш мумкин бўлса, нега клублар бундай ишга тез-тез қўл уришмайди? Нега футболчининг нархи шунга яраша яна бир неча баробар қиммат бўлиб кетмаган?
Бу нотўғри фикр. Adidas, Nike каби компаниялар тузиладиган ҳомийлик шартномалари оддий ҳомийлик шартномаларидан фарқ қилади. Мисол учун, Adidas «Ювентус» билан катта миқдорда шартнома туздими, бу компаниянинг ўз маҳсулотларида клуб брендидан фойдаланиш имконини ҳам беради. Ушбу компанияларнинг мана шундай йирик трансферларда бош-қош бўлишлари (Погбанинг «МЮ»га ўтишдаги ҳолатни эсланг) ҳам шундан. Компания ўзи ҳомийлик қилаётган клубларда имкон қадар бренд футболчиларнинг, юлдузларнинг тўп суришини исташади. Бу баъзида жамоанинг футболдаги натижаларидан ҳам каттароқ аҳамият касб этиб юборади.
Албатта, Роналдунинг трансфери «Ювентус»га маркетинг соҳасида катта даромадларни олиб келиши бор гап. Клуб имижи, дунё бўйлаб эътиборнинг ошиши, трансляциялардаги улуш ўз-ўзидан клубнинг маркетинг бўйича музокараларида қўл келади, келишув суммаларини сезиларли даражада ошириши турган гап. Масалан, Роналдунинг Туринга ўтиши ҳақидаги миш-мишлар пайдо бўлган кундан бошлаб бугунгача, «Ювентус»нинг акциялари 33 фоизга ошган. Аммо юқорида айтилганидек, клубларнинг футболка сотиш орқали трансфер қийматини осонгина қоплашлари тўғри маълумот эмас.
Футболкалар, клуб либосларини ишлаб чиқариш, сотиш ва фойда кўриш билан клуб эмас, айнан Adidas, Nike каби компаниялар шуғулланишади. Клублар фақат аввалдан белгилаб қўйилган йиллик тўловларни ва қўшимча футболкалар сотувидан тушган даромаднинг 10-15 фоизини олади, холос. Мисол учун, Adidas Роналдунинг футболкасидан 55 миллион евро даромад қилган бўлса, «Ювентус»га шундоқ ҳам ҳар йили оладиган суммасига қўшиб, 55 миллионнинг 10-15 фоизи – 5-8 миллион евро бериши мумкин холос. Яъни, йирик трансфернинг тўлиғича, ҳатто ярми ҳам сотилаётган футболкалар ёрдамида қопланиши деярли имконсиз иш.
Бундан ташқари, янги футболчининг трансфери футболка бозорини ларзага келтира олмайди. Аксарият ҳолларда, шундоқ ҳам ҳар йили футболка сотиб оладиган мухлислар бу сафар янги юлдуз футболчининг либосини сотиб олишга уринишади. Яъни, юлдуз футболчининг футболкаси бошқалардан кўпроқ сотилишининг ортида қайсидир бошқа футболчининг футболкаси сотилмаслиги, савдосининг камайиши ётади.
