GM Uzbekistan автомашиналари нархининг ошиши ижтимоий тармоқларда қандай акс-садо келтириб чиқарди?

Бугун, 30 июль куни Халқаро Пресс клубнинг навбатдаги сессияси бўлиб ўтди ва унда «Ўзавтосаноат» вакиллари иштирок этишди. «Ўзавтосаноат» бошқаруви раиси Шавкат Умурзоқов 1 августдан Ўзбекистонда GM Uzbekistan машиналари нархи ошишини эълон қилди. Унинг сўзларига кўра, автомобиллар нархи ўртача 14 фоизга оширилади. 

Ушбу янгилик ижтимоий тармоқларда кучли эътирозларни келтириб чиқармоқда. Биз нарх ошишига билдирилган фикрларнинг энг сараларини тўплаб чиқдик.

Иқтисодчи Юлий Юсупов «Фейсбук»даги ўз саҳифасида шундай деб ёзади:

«Бизга ҳаммасини оддий ва жўн қилиб тушунтириб қўйишди.

Заводнинг юқори савдо нархлари туфайли бизнинг автомобилларимизни хорижда сотиб олишмаяпти. Шунинг учун биз ўз қувватларимизни тўлиқ ишга тушира олмаяпмиз. Натижада, самарасиз менежмент туфайли шундоқ ҳам даҳшатли даражада юқори бўлган маҳсулот бирлигига нисбатан харажатларимиз янада ошмоқда. Лекин биз монополист эканлигимиз ва сизлар эса биздан ҳеч қаёққа қочиб қутила олмаслигингизни ҳисобга олиб, таннарх ва нархни тушириш (аслида, фақат шу йўл билангина савдо ҳажмини ошириш мумкин) ўрнига, зарарларимизни сиз азиз харидорларнинг гарданига юклашга қарор қилдик ва нархларни оширмоқдамиз.

Фақат бизни тўғри тушунинг, биз сизларни жуда яхши кўрамиз, лекин токи импорт машиналарга тақиқловчи божхона тўловларини бекор қилиб, бизнинг монополиямизни бартараф этмас экансиз, биз сизларни таҳқирлашда давом этаверамиз. Ўзларинг айбдор, чунки бу ҳолни бартараф этиш қўлингиздан келмайди!».

Журналист Комилжон Шамсиддинов ўзининг «Фейсбук»даги саҳифасида мазкур ҳолатга қуйидагича изоҳ қолдирди:

«Аввал ҳам шу гапни айтгандим. «Автосаноат» нархни ошириб, кейин ўлганнинг устига тепгандек, узр сўраётган бир шароитда, бунинг оддий ечимларидан бири — ишлаб чиқарган машиналарини олмаслик, бошқача айтганда «бойкот» эълон қилиш. Жа бўлмаса, биз — харидорлар ҳам битта «узр» сўраб, «Пулимиз йўқ эди, 2019 йилдан кейин олармиз», деб қўярмиз... Талаб бўлгандан кейин, оғзига келган нархни айтаверади-да...».

Ҳусан Турдиев: GM компаниясини, ҳаттоки, АҚШда ҳам даромадлар билан боғлиқ муаммолар чулғаб олган. Улар учун зарур алюминий ва бошқа хомашёларга фьючерслар ошиб бормоқда ва йил сўнгига қадар тушмайди, улар эса буни ҳисобга олишмаган. Бразилияда ҳам, яна қайсидир давлатда ҳам ишлар кўнгилдагидек эмас. Балким шамол ўша ёқлардан эсаётгандир.

Лекин факт фактлигича қолаверади: монополия бартараф этилиши керак, у фуқароларимиз, тўғрироғи, истеъмолчилар гарданидаги паразит сингари фақат зарарлидир.

Протекционизмдан халос бўлиб, биз фақат плюс натижага эришамиз ва бу бутун иқтисодиётимизда ҳам ўз аксини топади.

Azat Is: GM-Uzbekistan жуда яхши ўрнашиб олган. Уларнинг ҳар қандай ҳолати ютқизиқсиз. Ҳеч қандай риск ҳам йўқ. Ортиқча харажатлар ҳам (marketing, research, new technologies). Ва энг асосийси… машинангизни 60 кун кутинг…

Темур Ҳакимов: Модомики, ишлаб чиқариш қувватлари таннарх ва якуний чакана баҳога таъсир ўтказаётган экан, доимий харажатларни қисқартириш керак. Менинг назаримда жуда қимматбаҳо бутловчи қисмлар етказиб бераётганларни ҳам танқидий қайта кўриб чиқиш керак. Бизга ҳеч нарсани тушунтириш керак эмас. Биз у ерда ҳардамхаёл псевдоиқтисодчилар ва псевдоменежерлар ўтириб, худди ишлаётгандек кўриниш ҳосил қилгани учун айбдор эмасмиз. Монополия шароитида нималар бўлишини ҳам жуда яхши биламиз. Хўп, харажатларни оптималлаштирувчи нормал мутахассисларингиз йўқ экан, уларни ёлланг ва улар, албатта, хориждан бўлиши ҳам шарт эмас. Ўзимизда ҳам саводли мутахассислар жуда кўп, уларни ҳеч ким пайқамаяпти.

Бурҳон Шерматов: Талабни қондиришнинг энг яхши йўли — таклиф. Ўзбекистон бозорига киришни истаётган автомобиллар учун белгиланган космик божлар бекор қилиниши керак. Ана ўшанда рақобат пайдо бўлиб, ўз-ўзидан қиммат ва сифатсиз машиналар бозори ўлади. Ҳозирги шароитда пули борлар бойкот қилиб ўтирмай, барибир олаверади. Аҳоли ижтимоий онги «Ўзавтосаноат» билан бойкот орқали курашиш даражасида эмас. Шунинг учун авто ишлаб чиқарувчилар соғлом рақобати ва космик божлар мавзуси экранга олиб чиқилса, мақсадга мувофиқ бўларди.