Ҳар бир жамиятда турфа тоифалар мавжуд. Бу ўз-ўзидан тушунарли — Яратган Зот ҳаммани турлича яратган. Дунё — ранг-баранг. Мазкур мақола доирасида биз икки тоифа тўғрисида сўз юритамиз.
Биринчи тоифа
Бир тоифа кишилар бор — улар жамиятнинг аксар қисмини ташкил қилади — жамиятда юз бераётган жараёнлар билан унчалик ишлари бўлмайди. Қулай иш жойи, яхши маош, кўп тергамайдиган раҳбар, ҳовли-жой, бола-чақа ташвишлари — мазкур тоифанинг уринишлари, интилишлари ва қизиқишлари доирасини ташкил этади. Ўзлари яшаётган жамиятнинг ҳаёти, муаммолари, мазкур жамиятнинг биноси қандай қурилгани, уни ислоҳ қилиш масалалари — булар ҳақида бу тоифа кишилар ўзларини, ақл ва қалбларини кўп уринтирмайдилар. Бундай кишилар наздида, мазкур «улкан» масалаларнинг ташвишини иқтидори бениҳоя улкан бўлган, «юқорида турган» «кимлардир» қилишлари лозим ва албатта, уларнинг наздида, бу «улкан кишилар» буни олий мақомда қиляптилар ҳам. Ўзларини эса атроф-воқеликда бўлаётган ишлар учун масъул деб билмайдилар.
Табиийки, мазкур дунёқараш бу тоифанинг жамиятда тутган ўрнини ва умуман яратувчанлик иқтидорини мувофиқ равишда белгилайди — жамиятда юз берадиган ҳеч бир ислоҳот уларнинг фаол иштироки билан кўп ҳам озуқаланмайди. Аксинча, ислоҳот эҳтиёжи ўзи айнан шу тоифанинг бефарқлигидан пайдо бўлади, чунки, маълумки, бефарқлик муаммоларнинг келиб чиқиш сабабидир.
Устига-устак, қизиқишлари айрича бўлгани боисидан, бу тоифа кишилар кун тартибида турган ислоҳотлар моҳиятини кўпинча илғамайдилар ҳам, баъзида эса ўзига хос тарзда — бузиб, ўзларига мослаб таъвил қиладилар.
Икинчи тоифа
Шу билан бирга, ҳар бир жамиятда озчиликни ташкил этадиган бошқа бир тоифа бўлади.
Бу тоифа биринчи тоифадан фарқли равишда, оддий тирикчилик ташвишлари билан чеклана олмайди — буни уларнинг табиати кўтармайди. Лўнда қилиб таърифласак, бу кишилар янги фикр ва ғоялар генераторидир. Инсоният пайдо бўлгандан буён мазкур ноёб тоифа тамаддунни олдинга силжитиб келган. Барча ихтиролар, янги фикрий йўналишлар, илм-фан ривожи, бир сўз билан айтганда новациялар шу гуруҳнинг «тинч ўтириш»ни истамаслиги эвазигадир.
Жамият ичида бўлаётган жараёнлар, ўзи яшаб турган шаҳри муаммоларидан тортиб дунёда бўлаётган ҳодисотлар — булар ҳақида бу кишилар ростакамига жон куйдиришади ва ҳар қандай ислоҳотларда бевосита иштирок этишга уринишади.
Аммо бу ерда бир «аммо» бор!
