Навбатдан ташқари уй-жой кимларга берилади? 

Уй-жойга муҳтож бўлган етим болалар ва ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болалар коммунал уй-жой фонди уйларидаги турар жойлар билан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда таъминланади.

Муниципал, идоравий уй-жой фонди ва аниқ мақсадли коммунал уй-жой фондидан турар жойлар фуқароларга уй-жой майдонининг ижтимоий нормасига мувофиқ берилади.

Уй-жой майдонининг ижтимоий нормаси Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан бир киши ҳисобига ўн олти квадрат метрдан кам бўлмаган умумий майдон ҳажмида, кресло-аравачада ҳаракатланадиган ногиронлар учун эса – йигирма уч квадрат метрдан кам бўлмаган ҳажмда белгиланади.

Эр-хотиндан ташқари турли жинсга мансуб шахслар бир хонага еки бир хонали квартирага жойлаштирилишига йул қўймаслик мақсадида муниципал, идоравий уй-жой фонди ва аниқ мақсадли коммунал уй-жой фондидан уй-жой майдонининг ижтимоий нормасидан ортиқча турар жой берилиши мумкин.

Давлат идораларида ишлаётган ва уй-жой шароитини яхшилашга муҳтож бўлган фуқароларни ҳисобга олиш уларнинг иш жойида ёки истагига кўра яшаш жойида ҳам амалга оширилади.

Фуқароларни ҳисобга қўйиш учун уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож бўлган фуқаро ёки унинг вакили томонидан ариза топширилади ва унга қуйидагилар илова қилинади: уй дафтари нусхаси ёки 17 шаклдаги квартира карточкаси нусхаси, иш жойидан маълумотнома, кадастр ҳужжати нусхаси, айрим сурункали касалликларнинг оғир турлари билан касалланган фуқароларга соғлиқни сақлаш муассасаларидан маълумотнома.

Берилган ариза уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтожлар ҳисобига қўйиш тўғрисидаги фуқароларнинг аризаларини рўйхатга олиш китобида рўйхатга олинади.

Уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож бўлганлар ҳисобида турган фуқароларга уй-жойларни ҳисобга қўйиш вақти ва ушбу аҳоли пунктида фойдаланишга топширилаётган ва бўшаётган уй-жойларнинг майдонидан келиб чиққан ҳолда, рўйхатда белгиланган навбат тартибида тақдим этилади.

Уй-жойни тақдим этиш навбатини белгилашда фуқароларнинг ҳисобга қўйилиш вақти асосий мезон ҳисобланса, фуқароларнинг тенг шароитларида эса – уларнинг уй-жой билан таъминланганлик даражаси ва ушбу идорада иш стажи ҳисобланади.

Фуқароларга уй-жойни тақдим этиш навбати қуйидагилар учун қўлланилади:

а) жойлардаги маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан яшаш жойи бўйича ҳисобга қўйилган фуқаролар;
б) қонунчиликда кўзда тутилган ҳолатларни истисно қилган ҳолда, ўзаро маъмурият ва касаба уюшмаси томонидан келишилган ҳолда иш жойи бўйича ҳисобга киритилган фуқаролар.

Навбатдан ташқари уй-жой қуйидагилар учун берилади:

а) уй-жойи табиий офат оқибатида яшаш учун яроқсиз ҳолга келган фуқаролар;
б) давлат болалар муассасаларидан, қариндошларидан, васийлардан қайтган фуқаролар, агар қонун бўйича илгари эгаллаб турган уй-жой учун ҳуқуқи сақланиб қолинган бўлса, бироқ ушбу уй-жойга кўчиб кириш имкони бўлмаса. Ушбу ҳолатларда болалар жойлардаги маҳаллий давлат ҳокимияти органлари томонидан уй-жойлар билан таъминланадилар;
в) ноқонуний жавобгарликка тортилган ва кейинчалик реабилитация этилган фуқаролар, агар улар аввал эгаллаб турган уй-жойни қайтариб олишнинг имкони бўлмаса.
Реабилитация қилинган фуқаролар ҳукм ижро этилгунга қадар яшаган жой ҳудудидаги маҳаллий давлат ҳокимият органлари томонидан уй-жой билан таъминланади;
г) бошқа аҳоли пунктларидан ўтказилган ёки таклиф қилинган раҳбарлар ва мутахассислар, шунингдек сайланадиган лавозимга сайланган шахслар, агар бу бошқа жойга кўчиб ўтиш билан боғлиқ бўлса;
д) Ўзбекистон Республикаси қонунчилигида кўзда тутилган бошқа ҳолларда.

Давлат уй-жой фондидан уй-жой билан таъминлаш учун фуқароларни ҳисобга олишда зарур бўлган шарт-шароитлар рўйхати:

1. Турар жой майдонига эга бўлмаган, хусусий квартирада ёки яшаш учун яроқсиз уй-жойлар (бараклар, вақтинчалик уйлар, авария ҳолатидаги уйлар, ертўлаларда яшовчи фуқаролар).

2. Ҳар бир оила аъзоси 16 квадрат метрдан, кресло-аравачада ҳаракатланадиган ногиронлар учун 23 квадрат метрдан кам бўлган турар жой билан таъминланганлар.

3. Ётоқхоналарда, ишлаб чиқариш ва ёрдамчи хоналарда яшовчилар, шунингдек, ўқишлари сабабли ётоқхоналарга кўчиб ўтган фуқаролар бундан мустасно.

4. Алоҳида шахсий ҳисобга эга бўлган, қариндошлик алоқалари бўлмаган икки ва ундан кўп оила бўлиб бир квартирада яшовчилар.

5. Алоҳида квартирада яшашга муҳтож бўлган, республика Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан тасдиқланган айрим сурункали касалликларнинг оғир шаклларига чалинганлар.

6. Уй-жой шароитларини яхшилашга муҳтож бўлганлар ҳисобига Тошкент шаҳрида охирги 5 йилдан кам бўлмаган муддат давомида яшаётган ва рўйхатда турган, бошқа аҳоли пунктларида камида 3 йил яшаётган ва рўйхатда турган фуқаролар киритилади.

Ушбу аҳоли пунктида доимий яшашидан қатъий назар қуйидагилар уй-жой шароитини яхшилашга муҳтож бўлган фуқаролар сифатида ҳисобга олинади:

а) дала шароитларида камида 20 йил ишлаган ва шу туфайли доимий яшаш жойига эга бўлмаган геология-қидирув ташкилотлари ва топография-геодезия хизматлари ходимлари;
б) ушбу банда белгиланган муддатда, аммо бошқа аҳоли пунктларида яшайдиган, агар улар яшаш жойи бўйича иш жойи жойлашган аҳоли пунктида амалда бўлган уй-жой шароитини яхшилашга муҳтожлар ҳисобига қўйиш шартларига жавоб берган тақдирда, шу аҳоли пунктининг корхона, муассаса ва ташкилотларида узлуксиз ишлаган ходимлар.