2019-йил 1-январдан бошлаб, Ўзбекистон солиқ тизимида қўшилган қиймат солиғи кенг жорий этилиши режалаштирилганди. Ишбилармон ва мутахассисларнинг айтишича, ҚҚС аввалги солиқ турларидан тубдан фарқ қилади ва, албатта, мамлакат иқтисодиётини ижобий натижалар сари олиб боради.
Лекин жамоатчилик орасида бир нечта саволлар катта муҳокамаларга сабаб бўлмоқда: ҚҚСнинг жорий этилиши амалдаги нархларга таъсир қиладими?
Ижтимоий тармоқда тарқалиб кетган харид чекида ҚҚС миқдори кўрсатилган ва нарх шунчага ошди, деган янглиш саросима ҳам мавжуд. Мавзуни яқиндан таҳлил этиш учун мутахассис, солиқчи ва тадбиркорга мурожаат этдик.
Видео: Mover (tas-ix)
Видео: Youtube
Юлий Юсупов, иқтисодчи-эксперт:
– 1 январдан бошлаб, кўплаб савдо пунктларида харид чекининг бир қисмида ҚҚС миқдорини кўрсатмоқда. Бу кўпчиликни қўрқитмоқда. Харидорлар товар нархи шунча фоизга ошганидан ҳайиқмоқда. Қўрқиш керак эмас, чунки ҚҚС 1 январдан пайдо бўлмади, у кўп йиллардан бери амалда бўлган. Кўплаб товарлар бўйича ишлаб чиқарувчилар ҚҚС тўлаб келган. Шунчаки, у харид чекида кўрсатилмасди. Яъни, товар қийматини шакллантиришда ҚҚС инобатга олинган, лекин чекда кўрсатилмаган. Умуман олиб қараганда, ҚҚС миқдорини чекда кўрсатиш мажбурий эмас.
Бундан ташқари, аввал ҚҚС тўламаган тадбиркорлар, ўша пайтда ягона солиқ тўловини амалга оширган. У ҳам товар қийматини шакллантиришда инобатга олинарди. Ахир ҳамма солиқларни истеъмолчи тўлайди. Энди ЯСТ ўрнига ҚҚС тўланади. Бу билан нарх ошиб кетади, дейиш хато.
Мубин Мирзаев, Давлат солиқ қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари:
– Кўпчилик қўшилган қиймат солиғи қандай ҳисобланишини унутиб юборган. ҚҚС харажатларга таъсир қилмаслиги зарур, тўғри, у фойдани камайтириши мумкин, корхонанинг рентабеллигини тушириши мумкин, лекин тан нархга асло таъсир қилмайди. Ягона солиқ тўловчиси ҚҚС билан ҳисоблашмай, харажатлари ошган, мана шу тан нархнинг ошишига ҳам сабаб бўлган.
