Табиий офатдан зарар кўрганлар ўз ҳолига ташлаб қўйиладими? Самарқандлик ёлғиз она бир ойдан бери бошпанасиз қолмоқда

Самарқанд вилоятида жорий йилнинг апрелида кузатилган кучли ёғингарчиликлар туфайли сув тошқинлари юзага келди.

«Кўпчиликка келган тўй» дея табиий офатдан зарар кўрганлар имкони борича ўзлари уни бартараф этишмоқда. Аммо шусиз ҳам ҳимояга муҳтож, бир амаллаб кун кўраётган, ёлғиз боши билан фарзандларини улғайтираётган аёл учун эса бу синовни енгиш осон эмас. Kun.uz таҳририятига йўлланган мурожаатни ўқиб, ҳеч бўлмаса мана шундай оилаларга кўмак бериш зарур экани англашилди.

«Мен М.Ашурова Самарқанд шаҳри Мақсуд Шайхзода маҳалласида яшайман. 1996 йил турмушга чиқиб, турмуш ўртоғим билан 2004 йилгача яшадик. Биргаликдаги ҳаётимиздан икки нафар фарзандимиз бор. 2004 йилдан буён ўзим ёлғиз икки фарзандимни вояга етказдим. Шу йиллар давомида на болаларимнинг отасидан, на қону-қариндош, маҳалла-кўйдан бирор ёрдам сўрамадим. Икки фарзандимни ёлғиз тарбия қилдим. 2019 йил 5 апрель куни тунда кучли жала келиши оқибатида уйимни сел олиб кетди. Кўзимга иккала фарзандимдан бошқа ҳеч нарса кўринмай фақат ўғлим ва қизимни уйқудан уйғотиб кўчага олиб чиқдим. Маҳалла раисига телефон қилиб ҳолатимни тушунтирганимда, «сендан бошқа ишим йўқми?» деб телефонни ўчирди. Фавқулодда вазиятлар бошқармасига қўнғироқ қилиш керак, рақамини билмайман. Яна раисни безовта қилдим шу масалада. Унга бошқарма рақамини берса, ўзим телефон қилишимни айтдим. У эса бошқарма рақами билмаслигини айтиб, телефонини ўчирди. Хуллас, офат қаршисида ўзим қолдим. Яхшиямки қўни-қўшни бор экан. Улар уйдан зарур нарсаларни олиб, кўчларимни опамникига олиб боришди. 6 апрель куни виртуал қабулхонага телефон қилдим. Самарқанд вилояти ҳокимлигига ва Самарқанд шаҳар ҳокимига ариза ёзиб бордим. Қабулхонадагилар менга ўхшаганлар жуда кўплигини билдириб «Қай бирингизга ёрдам берайлик?» дейишди. Мен 1007 рақамига телефон қилишга мажбур бўлдим. Самарқанд шаҳар ҳокимлигидан вакил келди-ю, ҳеч иш қилмасдан кетиб, бошқа қайтмади. Соат 17:00ларда қўнғироқ қилиб қўрс жавоб эшитдим. Хуллас, қайси идорага мурожаат қилмай айтарли ёрдам ололмадим.

Орадан бир ой вақт ўтиб кетди. Ҳали ҳам опамнинг уйида яшаб турибман. Сел оқибатида юзага келган муаммога қайси давлат идоралари ёрдам беради ўзи? Кимга мурожаат қилишни билмайман...».

Самарқанд шаҳар ҳокимлиги қурилиш бўлими мутахассислари ҳолат бўйича қисқача изоҳ беришди: «Ҳақиқатдан ҳам ҳозирча табиий офатдан зарар кўрганларга моддий ёрдам кўрсатилган эмас. Талофат кичик эмас, 250 хонадон зарар кўрган. Ҳозирги вақтда зарар салмоғи ҳисоблаб чиқиляпти. Барча ҳисоб-китоблардан сўнг, бу бўйича хат билан чиқамиз».

Самарқанд шаҳар ҳокими ўринбосари, хотин-қизлар қўмитаси раиси Зебинисо Раҳмонова ҳолат бўйича батафсилроқ маълумот берди: «Аслида бу масалада фуқарога ёрдам бериш вазифамиз эмас, режамизда ҳам йўқ. Аммо ёлғиз она бўлгани учун уйига бориб вазиятни ўргандим, шаҳар ҳокимига ҳам етказдим. Ҳокимлик қурилиш бўлими ходимлари фуқарога учта вариант бўйича ёрдам таклиф қилишди. Биринчиси, фуқаро вақтинчалик яшаб туриш учун ижара уй топса, ҳокимлик тўловларини қоплаб беради. Унга шаҳардаги «Кимёгарлар» қўрғонидаги умумий ётоқхонада яшаб туриш таклиф қилинди. Аммо фуқаро таклиф қилинган ётоқхонани рад этиб, «менга ўзим яшайдиган ҳудуддан жой керак» демоқда. Бу ҳудуддан ижара уй топилмаяпти. Учинчи таклифимиз эса, Фарҳод шаҳарчасидан аёллар реабилитация марказидан барча шароитларга эга жой бериш. Ўша ерда ҳам яшаб туриши мумкин. Бундан ташқари, ҳокимлик 10 миллион сўмлик қурилиш материаллари ҳам таклиф қилишган. Бунга ҳам кўнмади-да опа...».

Шу ўринда бир мулоҳаза. Фуқарога бугун вақтинча яшаш уйи топиб бериш ҳам керак, тўғри. Аммо бу масалага ечим эмас, фикримизча. Ёлғиз боши билан йиллар давомида тиклаган уйи бир кечадаёқ авария ҳолатига келиб қолди. Энди яна уйли бўлиши учун у неча йил ишлаши керак? Фуқаро уйини тиклаш учун ёрдам сўрамоқда. Вазиятни тўғри баҳолайдиган бўлсак, селдан зарар кўрган юзлаб хонадонларнинг барчасининг уйини тиклаб бериш имконсиз нарса экани ҳам маълум. Аммо гап юқорида айтилганидек, уйидан ажраган ёлғиз она ҳақда кетяпти.

Ҳоким ўринбосари билан суҳбатдан сўнг яна М.Ашурова билан боғландик.

«Тўғри, менга Кимёгарлар қўрғонидан ётоқхона ҳақда айтишди. Аммо у ернинг шароитини биламан, вояга етаётган қизим билан кўчиб ўтолмайман. Ҳожатхона-ю ҳаммоми ташқарида. Қолаверса, шаҳарнинг нариги томонида жойлашган. Ишдан чиқиб етиб боргунимизча ярим кеча бўлади. Ҳокимлик қурилиш бўлими вакиллари қаердадир бузилаётган бинога бориб бутун қолган қурилиш материалларидан олишим мумкинлигини айтишди. Мен қандай эплайман буни? Фарҳод посёлкасидан эса менга жой таклиф қилинган эмас. Энг алам қиладиган жойи шундаки, мен Президент виртуал қабулхонасига мурожаат қилганимдан сўнг шаҳар ҳокимлиги томонидан «Фуқарога ёрдам кўрсатилди» қабилида жавоб хати берилган экан. Мурожаатлар шунчалик ёлғон хат билан осонгина ёпилаверадими?», дейди у.

Уйи бузилганларга ҳокимлик уй қуриб беролмаслигини биламиз. Ўрганиш жараёнида айрим расмийларнинг фуқаро ҳақида «ҳамиша норози», «кўп нарса сўраяпти» қабилидаги сўзларини ҳам эшитдик. Аммо факт шуки, М.Ашурова табиий офатдан сўнг бир ой ўтиб ҳам амалда ҳеч қанақа, бир сўмлик ҳам моддий ёрдам олган эмас. Аксинча, бир кунда уйидан ажраган, саросимада қолган, суянчиғи йўқ фуқарога моддий ёрдам билан бир қаторда маънавий, руҳий ёрдам ҳам керак.

Анвар МУСТАФОҚУЛОВ