Ижтимоий тармоқларда электрон-онлайн аукцион орқали 320 миллион сўмга мулк сотиб олиб, мулкнинг аввалги эгаси ва ҳуқуқ-тартибот идоралари томонидан қаршиликка учраётгани ҳақида арз қилган тадбиркор Шавкатжон Юсуповнинг чиқишлари тарқалди.
У ўз чиқишларидаҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар аукционда сотиб олинган мулкни ундан олиб қўйиш мақсадида асоссиз равишда унга нисбатан жиноят иши қўзғатиб, уни қамоққа олмоқчилиги, Бош прокуратура бошқарма бошлиғи ваъда берган бўлса-да, жиноят иши бўйича тергов Андижон вилоят прокуратурасидан Наманган вилоят прокуратурасига ўтказилмагани ҳақида гапирган.
Бош прокуратура ушбу тадбиркорнинг президентга йўллаган видеомурожаати юзасидан расмий баёнот бериб, утергов ҳаракатларига жиноятлар содир этганликда гумонланувчи тариқасида жалб қилиниб, ЖПКнинг 221-моддаси тартибида ушлангани ҳақида маълумот берди.
Шавкатжон Юсуповнинг ўзи нима дейди?
Сентябрь ойида электрон-онлайн аукционда 326 миллион сўмга мулк сотиб олган тадбиркор Шавкатжон Юсупов билан прокуратура томонидан гумонланувчи сифатида ушланишидан олдин суҳбатлашган эдик.
«Мен тадбиркорлик қилиш ниятида эдим. Июнь ойида онлайн аукцион савдога қўйилган мулклар билан танишиб, объектлар орасида Андижон вилояти, Олтинкўл тумани, «Узункўча» қишлоғидаги сут-товар фермасига қизиқдим. Савдодан олдин бориб ферма билан танишиб келдим. Фермада 43 бош қорамол, исссиқхона, бошқа иншоотлар, 16та бино бор экан. Менга маъқул келди (суратларни кўрсатди).
Ферма эгаси Аҳмадилло Ҳамроқулов экан. 3 июнь куни онлайн савдода қатнашдим. Ўзбекистон бўйича 30 киши савдода иштирок этди. Бошланғич баҳоси 200 миллион сўм бўлган ферма нархи кўтарилиб борди ва мен энг юқори нарх - 326 миллион сўмга сотиб олдим.
Мавзуга оид
Пулни тўладим. 5 июнь куни Олтинкўл туман МИБга бордим. Фермани хатлаган МИБ ходими ўша фермага мен билан бориб, олдинги эгаларига кўчмас мулкни сотиб олганимни айтди ва улар фермани бўшатиб чиқиб кетишди. Мени ва ишчиларимни фермага киритиб қўйишди. Бироқ ўша куни фермани далолатнома билан қабул қилиб олмадим. МИБ ходими Мақсуджон Мирпайзуллаев далолатномани кейинроқ қилиб беришини айтди.
2019 йил 30 июнь куни далолатномани топширишди. Лекин бунгача фермадаги мулкларнинг асосий қисми олиб чиқиб кетилган эди. Икки қоровулим бор эди. 27 июнь куни ферманинг собиқ эгаси Аҳмадилло Ҳамроқуловнинг одамлари 7 киши бўлиб қўлида пичоқ, болта ва тешалар билан босқинчилик қилгани келиб, мендан 10 минг АҚШ доллари талаб қилишди. Ўша куннинг ўзида ИИВга мурожаат қилганман. Эртасига туман ички ишлар бўлимидан ходимлар келишди. Босқинчилик қилганлардан уч нафарини ушлашди. Лекин менинг босқинчилик ҳақидаги аризамни олишмади. Туман ИИБ раҳбарининг биринчи ўринбосари Фарҳод ака «улар босқинчилик қилишмагани, ҳазиллашишгани» ҳақида гапирди. Қоровулларимнинг кўкармаган жойи қолмаган эди. Биттаси кўпроқ калтак еган экан, икки ҳафтадан кейин оламдан ўтди. Ёши улуғ бўлса ҳам соғлом одам эди. «16 июнь куни Олтинкўл тумани ҳокими сектор раҳбарлари билан фермага келди. Шахсий мулкимга келиб менга тазйиқ ўтказишди. Туман ҳокими Назиржон Ўринбоев мени бу ердан чиқариб фермани беркитиб қўйиш учун туман маъмурий суди ажримини чиқариш учун судьяга телефон қилди.
Ўша куннинг ўзида маъмурий суд сотиб олган мулкимнинг олдини тўсиб ташлаш ҳақида ажрим чиқариб берди. Мени эшитмасдан ажрим чиқаришганига ҳайрон бўлдим. 1 август куни Андижон вилоят ҳокими Шуҳратбек Абдураҳмоновга мурожаат қилдим. Бу жараён «Маҳалла» телеканали орқали эфирга узатилди. Мен вилоят ҳокимига туман ИИБ биринчи ўринбосари Фарҳод аканинг устидан арз қилганман.
14 июнь куни ИИБ ходими келиб менга Андижон вилояти иқтисодий судининг ажримини бериб кетди. Судья билан гаплашдим. Унга юридик шахслигим, қонунчиликда ишни юридик шахс қаерда рўйхатдан ўтган бўлса, ўша жойнинг иқтисодий суди кўриши кераклиги ёзилгани»ни айтдим. Ишим Е-аукцион Тошкентда ёки менинг манзилим Наманганда бўлгани учун шу ердаги судда кўрилиши кераклигини таъкидладим. Судья бунга кўнмади. Суд менинг ғолиблик баённомамни бекор қилиб юборди. 22 июнь куни мен маъмурий суд ажрими устидан апелляция бердим. Чунки, 14 августдаги суд қарори кучга кирмасдан туриб, кейинги суд ажрим чиқариши мумкин эмас эди. Улар бу ҳужжатларни йўқ қилиб юборишди. Апелляцияга чақирамиз деб туришибди.
Бу орада уйимга ҳам ўт қўйиб кетишди. Гумоним Аҳмадилло Ҳамроқуловдан.
Мен бир квартирамни, машинамни сотиб пул қилиб, мулкни сотиб олгандим. Судлар аввал олдинги судларнинг ижро ҳужжатини бекор қилиб, сўнг ғолиблигимни олиб қўйиши керак эмасми? Президент томонидан чиқарилган қонунларга ишониб, тадбиркорлик қилиш учун ўз пулимга электрон савдода мулк сотиб олдим. Пулимни қайтариб беришмоқчи. Кундан-кунга пулнинг қадри тушиб боряпти. Қанча ташвишлар бўлди. Бунга ким жавоб беради?», деганди у.
Бу суҳбатда тадбиркордан қоровулнинг ўлим варақасидаги сабаблар кўрсатилган маълумотномани, уйидаги ёнғиннинг сабаблари бўйича Ёнғин хавфсизлиги далолатномасини сўраганмиз. Тадбиркор бундай ҳужжатларни тақдим этмаганди.
«Арғумон Олтинкўл» фермер хўжалигида
Андижон вилояти Олтинкўл туманидаги «Арғумон Олтинкўл» фермер хўжалигининг 2019 йил 3 июнь куни электрон-онлайн аукцион орқали «YUKSAK BROK INVEST» жамиятига сотилган чорва фермасига бордик.
Чорвачилик фермаси «Узункўча» маҳалласининг бир четида жойлашган экан. Қорамоллар боқилган, кўплаб бинолари бўлган, иссиқхоналар ишлаб турган ферма ҳудуди бугун харобазорга айланибди. Ферма ҳовлисида «Ағрумон Олтинкўл» фермер хўжалиги иш юритувчиси Бекзодбек Абдуллаевнинг сўзларини тингладик.
«Арғумон Олтинкўл» фермер хўжалиги 2014 йили интенсив боғ ташкил этиш ва унга иккиламчи ускуналарни сотиб олиш учун «Ҳамкорбанк»дан чет эл валютасида 499 минг АҚШ доллар кредит олганди. 2017 йил 5 сентябрда валюта курси конвертацияси оқибатида фермер хўжалигимизнинг кредитни мунтазам тўлаб бориш имконияти чекланиб қолди. Валюта курси ўзгаргач қийналиб қолдик. «Ҳамкорбанк»га мурожаат қилиб, кредитларимиз муддати узайтириб берилишини илтимос қилдик. Улар рад жавобини беришди ва «Ҳамкорбанк» Андижон вилоят иқтисодий судига даъво аризаси топширди. Биз кўмак сўраб Республика Савдо-саноат палатасига, Адлия вазирлигига бордик. Ёрдам бўлмади. Фермамиз аукцион савдога чиқиб кетган экан.
2019 йилнинг 3 июнида фермамиз онлайн-электрон аукцион савдода сотилганини билдик. Сотиб олган фирма номи «YUKSAK BROK INVEST» эди. Раҳбари Шавкатбек Юсуповга учраб, «Фермамиз биз билмаган ҳолда савдога чиқибди. Ўзимизга сотасизми?», деган эдик, рози бўлди. 18 июнь куни эса Шавкатбек Юсупов келиб, фермани бизга сотмаслигини айтди.
Биз унга ферма ҳудудида гаровга олинмаган мулкларимиз борлиги ва уларни олиб чиқиб кетишимизни билдирдик. У ўша ернинг ўзида президент порталига мурожаат қилиб, «Мени ўлдиришга келишди. Дарвозани бузиб кириб, мулкимни талон-торож қилишяпти», деди. Қаршилик кўрсатишни бошлади. Кейин биз МИБ ва ички ишлар ходимларини чақирдик. Орган ходимлари келиб ҳеч қандай жанжал бўлмаётганини кўришди. МИБ ходимлари «Шавкатбек Юсуповнинг қўлида «Баённома»си бор. Бу ердан чиқиб кетинглар» дейишди. Биз МИБ ва ИИБ ходимларига бу ерда гаровга олинмаган мулклар, умуман бошқа шахсларга тегишли нарсалар борлигини тушунтирдик.
Бу ерда иссиқхоналар, контейнерлар, катта ҳажмдаги сув идишлари, ГАЗ-53 машинаси бор эди.
МИБ ходимлари биз бу ердан чиқиб кетишимиз кераклиги, гаровга олинмаган мулкларимизни суд орқали олишимиз мумкинлиги» ҳақида хулоса қилишди. Қарангки, МИБ ходимлари ўзлари келиб, мол-мулкни хатлаган, аукционга қўйган, ўзлари қайси мулк гаровдан ташқари эканлигини билган бўлишса ҳам олиб бера олишмади. Бу ерда бизнинг салкам 1,5 миллиард сўмлик мулкимиз бор эди. Ҳудудни ўраб турган деворнинг ўзи 300 миллион сўмдан ортиқ пулга қурилган.
Шавкатбек Юсупов ҳатто топшириш-қабул қилиш далолатномасини вақтида олмаган. МИБ ходимлари ундан қабул қилишини сўраганида, «Олтита бино бузилиб кетган экан. Мен олмайман. Биноларни жойига қўйиб берасизлар», деган. Тортишувлардан сўнг у гаровдан ташқари мулкларни ҳам сақловга олиб қолди. Бу жараён видеотасвирга олинган ва биз уни сизга тақдим этамиз.
Шавкатбек Юсупов ҳали далолатнома топширилмасдан аввал шу ердаги «навес»ни бузиб олиб чиқиб кета бошлади. Биз 27 июнь куни уни огоҳлантириш учун келганмиз. Икки қоровулга ҳеч қандай адоватимиз йўқлиги, фақат сақловга берилган мулкларни топшириш-қабул қилиш далолатномасини олмасдан бузиб кетмаслик кераклиги, бу ердаги мулклар низоли ҳолатдалиги ҳақида огоҳлантириш учун келганимизни айтгандик.
Қоровуллардан бири Юсуповга телефон қилди. У Наманган шаҳрида экан. Тезда келишини айтди. У йўлда Бош прокуратурага, Ички ишлар бўлимига ва участка нозирига мурожаат қилиб, «Болталар билан келишибди. Маска тақиб олишган. Қоровулларни ўлдиришмоқчи», дебди. Шу куни туман ИИБга бориб, анча вақт қолиб кетдик.
Эртасига фермага келиб, мулкларимизни олиб чиқиб кетмоқчи бўлдик. Шавкат Юсупов билан ўша куни яна тортишув бўлди.
27 июнь куни биз МИБ ходимларини чақириб, топшириш ва қабул қилиш далолатномасини тузишни ва бизнинг гаровга олинмаган мулкларимизни олиб чиқиб кетишга ёрдам берилишини сўрадик. МИБ ва ИИБ ходимлари келиб, топшириш-қабул қилиш далолатномасини тузишди. Мазкур жараён тўлиқ видеотасвирга олинган. Барча мол-мулк Шавкат Юсуповга сақлов учун қолдирилди. Биз маъмурий судга ариза бердик.
2019 йил 16 июль куни ҳокимиятдан телефон бўлиб, фермага боришимизни айтишди.
Келсак фермадан ном-нишон қолмабди. 28 июндан 16 июлгача барча нарсани бузиб олиб чиқиб кетишибди. Халқ тўпланиб турган экан. Олтинкўл тумани ҳокими ҳам шу ерда эди. Кейин Шавкатбек Юсупов келди. Ҳоким унга «Трансформаторни сотиб юборибсиз. У гаровдаги мулк эдими ёки гаровдан ташқари эдими?», деб савол берди. У «трансформатор ишламас эди, шунинг учун сотиб юбордим», деди. МИБ ходимлари гаровдан ташқари мулк эканлигини айтишди. Ўтган кунлар давомида тадбиркор ва аҳоли ўртасида роса кўп тортишувлар бўлганини айтишди.
Шу куни Олтинкўл туман маъмурий суди томонидан «дастлабки чора сифатида ферма ҳудудидаги иншоотлар ва мол-мулклар ташиб чиқиб кетилиши тақиққа олинсин» деган қарорни беришди.
Эртаси куни Шавкатбек Юсупов Андижон вилоят ҳокими қабулига бориб, аукционда сотиб олинган фермадаги қорамоллар ва олтита бино берилмагани, Ички ишлар бўлими ходимлари ва биз томонимиздан тазйиқ ўтказилганини таъкидлади.
Ферма ҳудудида 1,5-2 миллиард сўмлик мол-мулк бор эди. МИБ келди, ўрганди. Кўриб турибдики, 6та бино бузилган. Янги иншоотлар қурилган. Можароли ҳолат сифатида иқтисодий судга қайтариб юбориши мумкин эди-ку? Объект қайта баҳоланиши керак эди! Бу билан биз кредитнинг катта қисмини тўлаган бўлардик, банк ҳам кредит ёпилишидан манфаатдор бўларди.
Асосий айбдор эса Андижон вилояти иқтисодий суди, деб биламан. Улар ҳал қилув қарорини чиқаришдан олдин мулкни кўздан кечириб, ўрганишлари керак эди. 3,5 гектар ери билан сотувга қўйиляпти. 200 миллион сўмга баҳоланяпти. Бир сотих ер 10 минг сўм бўладими? Тушунмадик, тезлик билан аукционга чиқариб юборишдан мақсад нима эди?
МИБ ходими Мақсудбек Мирпайзуллаев кўп хатоларга йўл қўйди. Ферманинг ичида ўзга шахс - Бобур Эргашевнинг 300 миллион сўмлик мулки бор эди. Шавкатбек Юсупов бу мулкларни ҳам олиб чиқиб кетган.
Биз Шавкатбек Юсуповга «326 миллион сўмга сотиб олинган мулкни ўзимизга 500 миллион сўмга сотинг», деган таклиф билан чиқдик. У унамади. «Баҳолатаман. Шунга қараб оласизлар», деди. Агар қайта баҳолатса, мулк камида 2 миллиард сўмга баҳоланар эди. Унинг иши мулкни олиб, «сўйиб, сотиш» экан.
Мана шу ферманинг аввалги ҳолатини кўрсангиз, худди жаннатдек жой эди. Энди бўлса харобага айланди.
Шундан сўнг «Ағрумон Олтинкўл» фермер хўжалиги пахта даласига масъул бўлиб ишлаётган Қобулжон Рустамов фермани сотиб олган тадбиркор биринчи кунданоқ биноларни бузишни бошлагани, ер майдонини уй қуришни хоҳлаганлар учун сотихини 5 миллион сўмдан сотишга уринганини айтди.
Шу ерлик аҳоли бузилган бинолардан чиққан қурилиш материалларини сотиб олган экан. Улардан бири Турғунбой ота Умурзоқов ҳам уйи олдида турган ғиштларни Шавкатбек Юсуповнинг қоровулидан сотиб олганини айтди.
«Шавкатбек Юсупов аҳолини йиғди. Агар аҳоли 20 миллион сўм бериб сув минорасини сотиб олса, минора жойида қолишини айтди», дейди у.
МФЙ раиси ҳам маҳалла аҳли айтган гапларни тасдиқлади.
«Тадбиркор дегани бунёдкор бўларди, Шавкатбек Юсупов эса чиройли жойда вайронкорлик қилиб кетди», дейди Дилфуза Акбарова.
Олтинкўл МИБда
Олтинкўл туман Мажбурий ижро бюросига бордик ва аукционда «YUKSAK BROK INVEST» МЧЖ томонидан сотиб олинган мулкларни кўздан кечириш, хатлаш ва сотувга чиқаришга масъул бўлган ходим Мақсудбек Мирпайзуллаев билан суҳбатлашдик.
«Мазкур иш бўйича ижро ҳужжати Олтинкўл МИБ иш юритувига 2018 йил 11 декабрь куни келиб тушган. Юқоридаги ҳужжатларга асосан чорва фермасига борганмиз ва объектдаги мулкларни тегишли тартибда кўздан кечириш жараёнлари ўтказилиб хатланган ва суратларга олинган.
Ижро ҳаракатлари давомида у ерда чорва фермасига тегишли бўлмаган мол-мулклар яъни – трансформатор, сув минораси, қорамоллар ва иссиқхоналар мавжуд бўлиб, ушбу мулкларни олиб чиқиб кетишнинг иложи бўлмагани сабабли улар ҳам суратга тушиб қолган. Ушбу суратлар электрон-онлайн аукционга қўйилган. Муаммолар аукцион савдода мулкни ютиб олган «YUKSAK BROK INVEST» билан ўша жойга бориб, топшириш ва қабул қилиш далолатномасини тузиш пайтида пайдо бўлди. Далолатномани тузиш жараёнида жамият раҳбари Шавкатбек Юсуповни судда ҳал бўлмагунича, бино ва иншоотларни бузиб чиқиб кетмаслик ҳақида огоҳлантирганмиз ва бу ҳолатлар бевосита видеотасвирга олинган. Биз бу матераилни сизга тақдим қиламиз», деди у.
Шавкат Юсупов иши судда кўрилмоқда
22 октябрь куни Шавкатбек Юсупов Ўзбекистон Республикаси Жиноят Кодексининг бир неча моддаларида назарда тутилган жиноятларни содир этишда гумонланиб, Ўзбекистон Республикаси Жиноят процессуал кодексининг 221-моддаси тартибида ушланган.
