Аввало, бошланғич тушунчалар билан танишиб чиқамиз. Оёқ-қўлларнинг музлаши аксарият ҳолатларда одатий бўлиши мумкин. Улар доимо совуқни биринчи сезади ва охирида исийди. Бу ҳаётда қолиш механизмининг муҳим элементидир.
Совуқ муҳит шароитига тушиб қолсак, мия қўл-оёқлардаги томирларни сиқилишга мажбур қилиб, қон айланиши чекланади. Қон камроқ совийди ва оёқ ёки кафтлардан кўра муҳимроқ бўлган ички органларда иссиқликни ушлаб туришга ёрдам беради.
Бироқ, баъзида бошқача бўлади: муҳит унчалик ҳам совуқ эмасга ўхшайди, аммо қўлларингиз ва оёқларингиз барибир музлай бошлайди ва уларни қиздира олмайсиз. Бу нима билан боғлиқ бўлиши ҳақида қуйида ўқийсиз.
1. Сиз ташвишланасиз, стрессга тушгансиз
Стрессли вазиятга организмнинг табиий жавоб бу қонга адреналин чиқарилишидир. Ушбу гормон танани сафарбар қилишга ёрдам беради ва «жанг ёки югуриш» ҳолатига самарали тайёрлайди. Атрофдаги қон томирларининг кескин торайиши тайёргарликнинг муҳим жиҳатларидан бири ҳисобланади. Жанг ёки югуриш пайтида қўл ёки оёғингиздан жароҳат олиш вазиятида ушбу қисилиш керак бўлади: қон йўқотиш камроқ бўлади, демакки, ҳаётингизни хавф остида қолдирмайди.
Албатта, замонавий ҳаётда стресснинг йиртқич ҳамласи ёки ўткир қилич билан қуролланган душманнинг ҳужуми билан боғлиқлиги камдан-кам учрайди. Аммо тананинг реакциялари ўзгармасдир: оёқ-қўллардаги томирлар кескин тораяди, қон айланиши ёмонлашади. Натижада қўл ва оёқларда ҳарорат тушиб кетади.
Чораси қандай?
Энг муҳими, дам олиш ва тинчланиш. Стрессдан халос бўлишингиз билан оёқларингиз ва қўлларингиз яна исий бошлайди.
2. Сизда қон айланиши билан боғлиқ муаммолар мавжуд
Қон айланишининг ёмонлиги, оёқ-қўллар муздек бўлишининг энг кенг тарқалган сабабларидан биридир. Қон айланишининг ёмонлашишига турли омиллар сабаб бўлиши мумкин:
- томирларни торайтирадиган ноқулай ҳолатда туриш;
- томирларнинг варикоз кенгайиши;
- холестерин ошиши, у томирларда қон оқимига халақит қиладиган тангачалар (бляки) юзага келлтиради;
- чекиш;
- юрак-қон томир касалликлари;
- камҳаракат ҳаёт тарзи.
