Қизил гўшт

Темирнинг икки тури мавжуд: гем темир (ҳайвон гўштида) ва ногем темир (ўсимликларда). Организмдаги сўрилиш даражаси бўйича уларда фарқ жуда катта: гем темирнинг ўзлаштирилиши 15–35% бўлса, ўсимлик темирида бу кўрсаткич 5–10% атрофида. Шу боис, қизил гўшт камқонликнинг асосий “дори”ларидан бири саналади. Ҳафтасига 2–3 марта истеъмол қилиш гемоглобин тикланишига сезиларли ёрдам беради.

Қайси гўшт самаралироқ?

  • мол гўшти;
  • қўй гўштининг ёғсиз қисми;
  • мол юраги (ҳам темирга, ҳам B12 га бой).

Жигар

Жигар инсон организми учун энг фойдали озиқ-овқат маҳсулотларидан бири ҳисобланади. Унинг таркиби юқори биологик қийматга эга бўлиб, айниқса, қон ҳосил бўлиш жараёни учун муҳим саналган бир қатор витамин ва минералларни ўз ичига олади.

Жигар гем темирга бой, бу темир тури организм томонидан 20–30% гача самарали сўрилади. Темир қондаги гемоглобиннинг етарли даражада ҳосил бўлишини таъминлайди ва камқонликнинг олдини олади. Шу билан бирга, жигар B12 витамини манбаларидан бири сифатида ҳам қадрланади. Бу витамин қон ҳужайралари ҳосил бўлиши, асаб тизими фаолиятини қўллаб-қувватлаш ва энергия метаболизмини тартибга солишда муҳим рол ўйнайди.

Бундан ташқари, жигар таркибидаги фолат (B9 витамини) ҳужайраларнинг бўлиниши, генетик материал синтези ва ҳомиладорлик даврида чақалоқнинг соғлом ривожланиши учун зарур ҳисобланади. Шифокорлар камқонликнинг олдини олиш ва организмни зарур витамин ва минераллар билан таъминлаш мақсадида жигарни ҳафтасига 1–2 марта истеъмол қилишни тавсия қилади. Бу миқдор соғлом одамлар учун етарли бўлиб, жигар таркибидаги фойдали моддаларни танага самарали етказади.

Лавлаги

Лавлаги темирнинг асосий манбаи ҳисобланмаса-да, ундаги фолат, калий ва нитратлар қондаги кислород ташиш жараёнини яхшилашда муҳим рол ўйнайди: қон айланишини қўллаб-қувватлайди, юрак фаолиятини яхшилайди ва умумий саломатликни мустаҳкамлайди.