Британияда шамол энергияси 2 йилдан сўнг кўмир ва газга қараганда арзонроқ бўлади

Буюк Британияда шамол станциялари томонидан ишлаб чиқарилган электр энергияси шу қадар арзонлашдики, яқин орада бутун мамлакат бўйлаб электр энергияси нархи пасаяди. Агар бу рўй берса, қайта тикланадиган энергия қазиб олинувчи ёқилғига қараганда арзонроқ экани исботланади ва ўз ривожининг кейинги босқичига ўтади.

Британияда қайта тикланадиган энергия лойиҳаларига ҳукумат томонидан субсидия берилади. Бу электр энергияси учун кўпроқ ҳақ тўлашга мажбур бўлган оддий фуқароларнинг норозилигини келтириб чиқарди. Бироқ, энг янги шамол станциялари технологияларнинг ривожланиши туфайли «салбий субсидиялар» билан ишлашга қодир, яъни улар тезда давлатга пулни қайтаради ва аҳоли учун электр энергияси тўловларининг пасайишига олиб келиши мумкин. Империя коллежи мутахассислари шундай хулосага келишди, деб ёзмоқда ZME Science.

«Яқинда денгиз шамоли энергиясини ишлаб чиқариш шунчалик арзонга тушадики, бунда у қазиб олинадиган ёқилғида ишлайдиган электр станцияларидан фойдалироқ бўлади ва Британиядаги энг арзон энергия турига айланади. Одатда, энергетика учун субсидиялар уй хўжаликларига электр энергияси тўловларни оширади, лекин бир неча йилдан сўнг қайта тикланадиган арзон энергия фойдалироқ бўлади. Бу ажойиб ютуқдир», - деди етакчи тадқиқотчи Малте Янсен.

Янги шамол станцияларини қуриш бўйича кимошди савдосида иштирок этаётган энергетика компаниялари ҳукуматга ўзлари ишлаб чиқарган энергияни сотиш учун узоқ муддатли нарх белгиламоқда. Ўтган йили Британияда рекорд кимошди савдоси бўлиб ўтди, унда компаниялар икки йил аввалгига қараганда 30 фоизга арзонроқ бўлган (1 МВт*с учун тахминан 51 доллар) тоза энергия берувчи денгиз шамоли станцияси қуришни таклиф қилишди.

Мутахассислар ушбу тенденцияларни таҳлил қилиб, барча кўрсаткичлар бўйича шартнома нархлари пасайишда давом этишини аниқладилар. Шунга ўхшаш тенденциялар Нидерландия ва Германияда ҳам кузатилмоқда, аммо Буюк Британия шамол энергетикасига «салбий субсидиялар» берган биринчи мамлакат бўлиши мумкин.

Яъни, янги соҳа нафақат фойда келтиради, балки бутун мамлакат бўйлаб истеъмолчилар учун ишлаб чиқарилган энергия нархини сезиларли даражада пасайтиришга имкон яратади.

Шамол энергиясини ишлаб чиқариш нархларининг пасайишига шамол станциялари технологиясининг ривожланиши сабабдир: борган сари каттароқ турбиналар пайдо бўлмоқда ва улар шамол кучлироқ эсадиган қирғоқлардан узоқроққа ўрнатилмоқда. Тадқиқотчиларнинг фикрича, Британиянинг муваффақиятини бошқа мамлакатларда ҳам қўллаш мумкин.

Ўтган йилнинг кузида Британияда бурилиш юз берди - бутун мамлакат уч ой давомида кўмир, нефть ва газдан кўра кўпроқ энергияни шамолдан олди. Декарбонизация жараёнига денгиз шамоли фермаларининг қурилиши катта ҳисса бўлиб қўшилди.