Совуқ мавсумда учрайдиган асосий юқумли касалликлар бу – грипп ва ЎРВИ (ўткир респиратор вирусли инфекция) саналади. Ўхшаш жиҳатлари кўп бўлса-да, бу иккиси бошқа-бошқа касаллик.
Грипп – юқумли респиратор касаллик, қўзғатувчиси – грипп вируси. Қишда ва эрта баҳорда кўп кузатилади.
ЎРВИ – ўткир респиратор вирусли инфекциялар гуруҳи. Бу гуруҳга респиратор-синцитиал инфекция, риновирус, аденовирус ва юқори нафас йўлларининг бошқа инфекциялари киради.
Ҳар икки касаллик ҳам ҳаво-томчи йўли орқали ва бемор билан контактга киришганда юқади. Икковининг белгилари жуда ўхшаш, аммо грипп хавфлироқ.
ЎРВИнинг асосий белгилари:
- бурун битиши;
- томоқдаги оғриқ ва йўтал;
- аксириш.
Гриппнинг асосий белгилари:
- бир неча кун давом этувчи юқори иситма;
- тананинг қақшаб оғриши;
- яққол намоён бўлувчи ҳолсизлик.
Ҳар икки касалликда ҳам йўтал, бош оғриғи ва ҳолсизлик кузатилади.
ЎРВИ ва гриппнинг намоён бўлишидаги асосий фарқ – гриппда тана ҳароратининг кескин кўтарилиши кузатилади.
ЎРВИ ўз вақтида тўғри даволанса, асоратларсиз кечади. Аммо гриппнинг оғир шаклларида асоратлар, хусусан, пневмония юзага келиши мумкин.
Грипп оғир шаклга ўтмаслиги ва асорат қолдирмаслиги учун қуйидаги ҳолатларда шифокорга мурожаат қилиш шарт.
Болаларда – нафас олишнинг тезлашиши, рангпарлик ёки теридаги кўкимтирлик, сув ичишдан бош тортиш, узоқ вақт ухлаш, жиззакилик, озгина тузалишдан кейин касаллик белгиларининг бирданига қайталаниши, тошма билан кечувчи иситма кузатилса.
Катталарда – нафас олишнинг қийинлашуви ва нафас етишмовчилиги, кўкрак ва қорин қисмидаги оғриқ, тўсатдан кузатилувчи бош айланиши, кучли ва давомли қусиш, тафаккурнинг хиралашуви, касаллик енгиллаша бошлаганда яна белгиларнинг пайдо бўлиши.
