Мамлакат сиёсати учун муҳим бўлган бу қарорни қабул қилиш учун Сенат 1 январ куни йиғилди. Олдинроқ Вакиллар палатаси ветони бекор қилиш бўйича қарор қабул қилган эди. Трампнинг ветосини бекор қилишни қўллаб 81 нафар сенатор овоз берган бўлса, 13 сенатор бунга қарши чиқди. Қарор қабул қилиш учун эса овоз берганларнинг учдан бири маълум танловни амалга ошириши етарли эди.
Трампнинг тарафдорлари бўлган республикачилар партияси етакчиси Митч Макконнелл ҳам ҳарбий бюджет қабул қилиниши учун қўлидан келганини қилишини айтди: «Ўз хоҳишига кўра ҳарбий либос кийган мард аёл ва эркакларимиз эркин ишлаши учун йиллик ҳарбий бюджет вақтида қабул қилиниши муҳим. Биз 59 йилдан буён узлуксиз ҳарбий бюджет тўғрисидаги қонунни қабул қиляпмиз ва 60-марта ҳам шундай бўлади. Қонун Конгресс якшанба куни ўз фаолиятини якунлагунига қадар қабул қилинади», деган у.
Трампга нима ёқмаган эди?
2021 йил учун АҚШ ҳарбий бюджети 740 миллиард доллар бўлиши кутилмоқда. Трамп эса уни қабул қилишдан аввал бир нечта ўзгартириш кераклигини, миллий хавфсизлик борасидаги бу ўзгаришлар қилинмаса, ҳарбий бюджет лойиҳаси Хитой ва Россия учун совға бўлишини айтганди. Қонун лойиҳасидаги АҚШ ҳарбийларини Афғонистондан чекланган миқдорда олиб чиқиш қарори ўзгартирилгани ва АҚШнинг баъзи ҳарбий базалари фуқаролар урушида қатнашган ҳарбийлар шарафига қайта номланиши Трампга ёқмаган.
«Бу қонун лойиҳасига миллий хавфсизлик бўйича жуда муҳим чора-тадбирлар киритилмаган. Унда собиқ ҳарбийларимизга, ветеран ва ҳарбий тарихимизга ҳурматсизлик бор. Шунингдек, бу қонун биз халқаро сиёсатда кўзлаган мақсадларимизга эришиш учун етарли даражада яхши тузилмаган», деган Трамп.
АҚШ президенти 2021 йилги ҳарбий бюджет тўғрисидаги қонунга ижтимоий тармоқдаги постлар учун жавобгарлик бандини киритмоқчи ҳам бўлган.
«Сенатимиз йирик технологик компанияларга чекланмаган имконият яратувчи 230-параграфдан қутулиш имконини қўлдан чиқарди (бу параграф онлайн платформалар, хусусан, ижтимоий тармоқларни уларнинг фойдаланувчилари ёзган постлар учун жавобгарликдан озод қилади). Улар Хитой вирусидан жабрланган одамларга 2 минг доллар ўрнига 600 доллар бермоқчи. Бу камситиш! Даҳшат!» — деб ёзди Трамп Твиттердаги саҳифасида унинг ветоси бекор қилингач.
Нега Конгресс бундай қилди?
АҚШ қонунчилигига кўра, Конгресс қандайдир қонун лойиҳасини қабул қилса, уни президент ўз имзоси билан тасдиқлаши керак. Агар президент Конгресс қабул қилмоқчи бўлган қонунга қарши бўлса, унинг қабул қилинишига қарши вето (чеклов) қўйиши мумкин. Бироқ қонун қабул қилиниши зарур деб ҳисобланса, сенаторлар ўртасида овоз бериш жараёни ўтказилиб, уларнинг учдан бир қисми ветони бекор қилишни қўлласа, президент киритган чеклов бекор бўлади.
