«E-ijro auksion»лари қандай тартибда ўтказилади?

Аукцион – махсус кимошди савдо бозори бўлиб, савдо товарларнинг нисбатан чекланган рўйхати бўйича, эълон қилинган вақтда ва маълум даврда оммавий сотувга қўйиш йўли билан ўтказилади

Бугунги кунда Ўзбекистонда «E-ijro auksion» ягона электрон савдо майдончаси орқали аукцион ва танловлар ташкил этилмоқда. Фуқаролик кодексининг 379-моддасига кўра, кимошди савдоси аукцион ёки танлов шаклида ўтказилиши белгилаб қўйилган.

«E-ijro auksion»да иштирок этиш шартлари қанақа ва қайси тоифадаги шахслар аукционда иштирок этиш ҳуқуқидан маҳрум қилинган?

«E-ijro auksion» савдо майдончасида ўтказиладиган онлайн савдоларда иштирок этиш учун интернетга улана оладиган техник қурилмалар (компьютер, ноутбук, планшет, мобил телефон) бўлиши талаб этилади. Онлайн аукционда иштирок этиш истагида бўлган шахс юридик ёки жисмоний шахс сифатида савдо майдончаси орқали рўйхатдан ўтиши талаб этилади. Рўйхатдан ўтган талабгор учун шахсий кабинет яратилади ва белгиланган миқдорда закалат пулини киритган ҳолда савдода қатнашиш учун ариза бериш мумкин.

Айрим турдаги электрон онлайн аукцион ва танловларда бир қанча шахслар учун қатнашиш тақиқланган.

Жумладан:

• суд органлари, прокуратура, ички ишлар, давлат солиқ ва божхона хизмати, шунингдек, Давлат хавфсизлик хизмати органларининг ходимлари;
• сотиладиган мол-мулкни кўздан кечириш ёки баҳолашни амалга оширган баҳоловчи ташкилотларнинг мутахассислари ва ходимлари, шунингдек, операторнинг ходимлари;
• ер участкалари ва ер участкаларига бўлган мулкий ҳуқуқлар реализация қилинганда — Ўзбекистон Республикаси фуқаролари бўлмаган шахслар, қонун ҳужжатларида назарда тутилган ҳоллар бундан мустасно экани қайд этилган.

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 28 январдаги 63-сонли қарори билан тасдиқланган низомга кўра, якка тартибда уй-жой қуриш учун ер участкаларига бўлган ҳуқуқ учун ўтказиладиган онлайн савдоларда фақатгина Ўзбекистон фуқаролари қатнашиши мумкин.

«E-ijro auksion»да қандай тартибда рўйхатдан ўтилади?

Шахсий кабинет яратиш учун фойдаланувчининг шахсий маълумотлари, электрон почта манзили, мобил телефон рақами киритилиши зарур. Рўйхатдан ўтгач, иштирокчи ҳисобварақни ўзига қулай банк филиали ёки масофадан туриб – электрон тўлов тизимлари (Payme, Click, Oson.uz, Paynet) орқали тўлдириши мумкин. Шундан сўнг қатнашчи мулкка ариза беради ва олдиндан белгиланган маблағни электрон тўлов асосида амалга оширади. Онлайн-аукцион ўтказиладиган кунда шахсий кабинетидаги «Менинг аукционларим» бўлими орқали бошланган аукционларда иштирок этишини тасдиқлайди.

Аукционда иштирок этиш учун аризалар қандай тартибда берилади?

Платформадан рўйхатдан ўтган иштирокчи ўзига маъқул келган мулк ёки мулкий ҳуқуқ учун савдода қатнашиш учун ариза бериши талаб этилади. Бунинг учун шахсий кабинетга кирган ҳолда хабарномалар билан танишади. Мулкни танлаб «Ариза бериш» тугмасини босади, шахсий ҳисобварағига киритилган мулк бошланғич нархининг белгиланган миқдоридаги закалат пулини тўлайди. Ушбу закалат пули аукцион якунига қадар ушлаб турилади. Ариза беришда иштирокчи ўзига тегишли бўлган электрон рақамли имзо калити орқали ариза беришини тасдиқлаши талаб этилади.

Аукционда иштирок этиш учун қанча миқдорда закалат пули тўланади? Қандай ҳолатларда бу пул қайтарилмайди?

Аукцион савдоларида иштирок этиш учун закалат пулини киритиш талаб этилади.

Закалат пули турли мулк ва мулкий ҳуқуқларда турли миқдорда белгиланган. Жумаладан, тадбиркорлик учун ер участкаларига бўлган ҳуқуқ учун бошланғич нархнинг 20 фоизи, якка тартибда уй-жой қуриш учун ер участкаларига бўлган ҳуқуқ учун бошланғич нархнинг 50 фоизи, давлат кўчмас мулк объектлари ёки давлат улушлари учун бошланғич нархнинг 5 фоизи миқдорида, 1 сўмлик давлат активлари учун киритилиши талаб этиладиган инвестиция миқдорининг 1 фоизи миқдоридаги закалат пулини киритиш талаб этилади.

Мағлуб бўлган иштирокчиларнинг закалат пуллари аукцион якунланган пайтдан бошлаб уч иш кунида қайтарилади. Ғолиб иштирокчига мулк учун тўлиқ тўловни амалга ошириш учун муддат берилади. Ғолиб белгиланган муддат давомида мулкнинг тўлиқ суммасини тўласа, унинг номига ғолиблик баённомаси расмийлаштирилади. Агар ғолиб мулкни сотиб олишни рад этса, иштирокчининг киритган закалат пули қайтарилмайди ва ғолибдан олдинги охирги нархни тасдиқлаган иштирокчига сотиб олиш таклифи юборилади. Агар ушбу иштирокчи мулкнинг тўлиқ суммасини тўласа, унинг номига ғолиблик баённомаси расмийлаштирилади. Аксинча бўлган ҳолларда закалат пули қайтарилмайди ва мулк такрорий аукцион савдоларига қўйилади.

Аукционда иштирок этиш учун қандай ҳужжатлар талаб этилади?

Онлайн-аукционларда иштирок этиш учун жисмоний ва юридик шахслардан электрон рақамли имзо калитига эга бўлиш, ҳисоб рақамни тўлдириш ҳамда e-auksion.uz сайти орқали рўйхатдан ўтиш талаб этилади. Рўйхатдан ўтаётганда белгиланган маълумотларни киритиш керак. Талабгордан ҳеч қандай ҳужжат талаб этилмайди.