Ҳозирда Ўзбекистон аҳолисининг қарийб 11 фоизи (3,9 млн киши) пенсия ва нафақа олади. Бундан 5 йил муқаддам эса пенсионерлар 3 млн киши бўлган.
Сўнгги вақтда пенсия ва нафақа олувчилар сони йилига 200-250 минг нафарга ўсиб бормоқда. Уларнинг сони ортиши билан пенсия тизимида ҳам бир қанча ўзгартиришлар қилишга эҳтиёж сезилди. Хўш, ўтган 5 йилдаги ижобий ўзгаришлар дея нималарни айта оламиз?
Пенсияни нақд пулда тўлаш бошланиши катта янгилик бўлганди
2017 йилгача пенсионерларни қийнаб келган муаммолардан бири уларга пуллар нақд шаклда берилмаётганида эди. Ўша йили 1 февралдан бошлаб мазкур масала ечим топди – пенсия ва нафақалар исталган шаклда, нақд ёки пластик карта орқали берила бошланди. Бу кўпчилик кутган янгилик эди.
“2015-2016 йилларда пенсионерларда ўз пенсия пулларини нақд шаклда олиш имконияти бўлмаган. Пуллар фақатгина пластик карточкага ўтказиларди. Чунки нақд пул масаласи долзарб муаммо эди”, – дейди Пенсия жамғармаси Тошкент шаҳар бошқарма бошлиғи Гулнора Муродова ўтган даврни эслаб.
Пенсия тизимидаги яна бир ижобий ўзгариш 2019 йилда юз берди. Яъни пенсия ҳисоблашда иш ҳақига белгиланган юқори чегара БҲМнинг 8 бараваридан 10 бараварга оширилди. Бунинг натижасида 531 минг нафар фуқаронинг пенсия миқдори ўртача 65 минг сўмдан 265 минг сўмгача ошди.
Қолаверса, 2019 йил 1 январ ҳолатига пенсияларни тўғри тайинлаш ва тўлаш устидан ўтказилган текширишлар натижасида ортиқча пенсия тўлангани аниқланган 3 минг 770 нафар фуқаронинг 6 млрд 287 млн сўмлик қарздорликлари қолдиқлари ҳисобдан чиқарилди.
Ишловчи пенсионерларнинг ҳам кўкрагига шамол тегди
Тизимдаги ижобий ўзгаришлардан бири – 2019 йил 1 январдан бошлаб барча соҳаларда ишлайдиган пенсионерларга пенсияларининг тўлиқ берилиши бўлди. Бунинг натижасида ўша йили 83 минг нафар пенсионернинг ойлик даромадлари ўртача 450 минг сўмга кўпайди.
Бунгача (1995 йилдан бери) ишловчи пенсионерларга пенсияларининг 50 фоизи тўланар, эътирозлар ортганидан ортиб бораётганди.
Пенсионер ва ҳозирда шифокор сифатида ишлаётган Насиба Мирраҳимова бу ҳолат узоқ йил бир соҳада ишлаб тажриба орттирган, пенсия ёшига етса-да меҳнат қилаётган пенсионерларга адолатсизлик бўлганини яширмайди.
