2021 йил октябр ойидан бошлаб Ғарб нашрларида Россия Украина билан чегарада 100 мингдан ортиқ аскар тўплагани ҳақида хабарлар пайдо бўлди. АҚШ Россияни яна бир марта Украинага бостириб киришга уринишда айблади. Воқеалар ривожи тезлашиб кетгач, Байден ҳамда Путин бир неча марта суҳбатлашиб, музокаралар столига ўтиришга келишиб олди.
Россия инқирозли вазият фонида Ғарбдан Украина ва Грузия ҳеч қачон НАТО аъзосига айланмаслиги бўйича ҳуқуқий кафолат талаб қила бошлади. Бу бўйича уч марта серияли музокаралар ўтказилди. Аввалига Женевада АҚШ – Россия форматида, кейинчалик Брюсселда НАТО – Россия форматида, Венада эса ЕХҲТ вакиллари иштирокида музокаралар бўлиб ўтди. Бу учрашувларда ҳам Ғарб ва хусусан АҚШ Россиянинг асосий талаби бўлмиш Украинани НАТОга қўшмаслик талаби бажарилмаслигини маълум қилди.
АҚШ ҳеч бир давлат сиёсий тақдирини ҳал қилмаслигини билдирган бўлса, НАТО ҳеч кимга бошқа давлат учун альянс йўлини тўсишга йўл қўймаслигини таъкидлади. Бу музокаралар самара бермагач, вазият жиддийлашиб бораверди. Шунда АҚШ ва Россия асосий дипломатларини ўзаро учраштирди. Женевада АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен ҳамда Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров иштирокида музокара бўлиб ўтди.
Блинкен ва Лавров учрашувида фақат битта янгилик айтилди: АҚШ Россиянинг сўрови билан илгари сурилган талаб бўйича хат кўринишида жавоб берадиган бўлди. Ўша жавоб 26 январ куни кечқурун Россияга АҚШ элчиси Салливан томонидан етказилди. АҚШ элчиси Россия ТИВга боргани ОАВда ёзилди. У қўлида қалин папка билан кириб кетган ва ярим соатдан кейин чиқиб кетган. Салливаннинг ТИВга боргани ҳақида ҳеч қандай изоҳ берилмади. Фақат ТИВ унинг вазирликка келганини тасдиқлади.
Россияга хат кўринишида жавоб берилгани муносабати билан АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен матбуот анжуманида иштирок этди. У хатнинг тафсилотларини ошкор қилмади, лекин унда нималар ҳақида сўз борганига тўхталди. Хусусан, АҚШнинг расмий жавобида ядро қуролини биргаликда жиловлаш ва ҳарбий машғулотларни назорат қилиш каби Блинкен аввал ҳам тўхталган компромисслар ўрин олган. Давлат котибининг айтишича, хат Украина ва АҚШ иттифоқчилари билан келишилган ҳолда ёзилган.
«Бу расмий бўлмаган, музокарага оид ҳужжат. Хатда шунчаки улар (Россия) ҳаракатланишга жиддий бел боғласа, биз коллектив хавфсизлик йўлида бирлаша олишимиз келтирилган», деди Блинкен.
АҚШ давлат котибидан Россиянинг асосий талаби – Украина НАТОга қўшилмаслиги бўйича кафолат сўровига қандай жавоб берилгани сўралди. «Бизнинг томондан қараганда НАТО эшиклари очиқ ва шундайлигича қолади. Биз бу принципда содиқмиз», деди Блинкен.
«Муросага бормоқчи эмасмиз»
