Салласи деса калласи. Фарғонада 87та дарахт кесиб ташланди

Маълум бўлишича, шу йилнинг 4 июль куни Фарғона вилоят Экология бошқармасига Ўзбекистон тумани «Қирқкетмон» МФЙ ҳудудида манзарали дарахтлар кесилаётгани ҳақида хабар келиб тушган. Бошқарма ходимлари воқеа жойига етиб борганида туман электр тармоқлари корхонаси ходимлари дарахтларни кесишаётгани устидан чиқишган.

Ўрганишлар натижасида ҳудудда 48 туп кўп йиллик сосна, 9 туп шумтол ва 30 тупдан ортиқ мевали дарахтлар остидан кесилгани аниқланган. Ўсимлик дунёсига етказилган зарар эса 856 500 000 сўмни ташкил қилган.

Фарғона вилояти «Ҳудудий электр тармоқлари корхонаси» АЖ маълумотига кўра, «Қирқкетмон» МФЙ раисининг 20 июнь кунги алоқа хатига асосан, туман электр таъминоти корхонаси томонидан 2022 йил 4 июль куни 966-сонли наряд чиқарилган. Мурожаат асосида ҳудудни электр энергияси билан таъминловчи 10 кВли «Тутзор-1» электр узатиш тармоғи муҳофаза зонасига тегиб турган дарахт шохлари тозаланиши белгиланган. Дарахт кесиш жараёнида маҳалла раиси ҳамда ҳудудда яшовчи фуқаролар томонидан ноқулай об-ҳаво вақтида мазкур тармоқда аварияли узилишлар бўлаётгани, жумладан шамол вақтида дарахтлар эгилиб, тармоққа тегиши натижасида ёнғин келиб чиққани, бу эса инсон ҳаётига хавф солиши мумкинлиги таъкидланган.

Маълум бўлишича, 2016 йилда шу ҳудудда яшаган марҳум М.М. дарахт шохи синиб тушиши оқибатида кучланиш остига (токка) тушиб вафот этган. Маҳалла фаоллари томонидан бундай ҳолатлар қайта содир бўлмаслиги учун дарахтларни остидан кесиб ташлаш сўралган.

Ўзбекистон ТЭТК раҳбари Жасур Мелиев Kun.uz мухбири билан суҳбатда дарахт кесилиши ҳолатини электр линияси атрофидаги 10 метр бўлган муҳофаза зонасини бўшатиш билан изоҳлади.

«Қирқкетмон» МФЙ раиси дарахтларни бутаб беришларини сўраб хат чиқарган эди. 2016 йилда фуқаролардан бири шу дарахтлар сабаб вафот этгани учун аҳоли ташвишда яшаган. Чунки дарахт шохлари тармоқнинг симлари орасигача кириб кетган.

«Маҳаллада болалар боғчаси жойлашган. Ёғингарчиликда кучланиш ерга ўтиб кетса, фуқаролар билан бирор кор-ҳол рўй берса, қарорлар ижроси таъминланмагани учун мен айбдор бўламан. Бундай ҳолатда экология бир четда қолиб кетади», — деди ТЭТК раҳбари Жасур Мелиев.

Ж.Мелиев дарахтларни кесишдан олдин Экология бошқармасини огоҳлантирмаганини тан олди.

«Дарахтлар кесилишдан олдинги ҳолатда уларнинг шохлари электр симининг орасигача кириб кетганини кўришингиз мумкин. Туманимизда бундай ҳолатлар кўплаб топилади. Тармоқ остига экилган дарахтлар иш фаолиятимизга зарар кўрсатмай қолмайди: аварияли ўчишларга сабаб бўлади, икки сим бир бўлиб қолса автоматни куйдиради, кучланишда йўқотишлар бўлади», — деди у.

Раҳбар дарахтларни остидан кесиб ташламай, уларнинг фақат шохлари буталганида қуруқ калтакни ерга суқиб қўйдандек аянчли кўриниш акс этиши, маҳалланинг кўркини ҳам бузиши мумкинлигини таъкидлади.

«Қолаверса, тол дарахтини кесганимиз билан у тез орада яна кўкка бўй чўзиб яна тармоғимизга зарар етказади. Сосна дарахти ҳам худди шундай. Яна қайтараман, дарахт шохлари сим орасигача кириб кетган бўлиб, электр линияси атрофининг 10 метргача бўлган муҳофаза зонасини бўшатиб қўйишим керак эди. Мен 10 йиллик қарорлар ижросини бажардим холос», — дейди туман ЭТК раҳбари Жасур Мелиев.

«Қирқкетмон» МФЙ раиси Рустам Маматовнинг Kun.uz мухбирига маълум қилишича, ҳақиқатан ҳам 2016 йилда М.М. исмли фуқаро Ёшлар кўчасидан ўтаётганда манзарали дарахтлардан бири электр симига қулаши оқибатида вафот этган.

«Мана шундай салбий ҳолатлар такрор содир бўлмаслиги учун маҳалла номидан ТЭТКга кўчадаги электр симларига тегиб турган манзарали дарахт шохларини буташ учун хат чиқарган эдим. Қизим шифохонада даволанаётгани сабабли у билан овора бўлиб қолган пайт ТЭТК ходимлари келиб дарахтларни тагидан кесиб ташлаган. Лекин биз дарахт шохларини бутаб беришларини сўраган эдик, улар тагидан кесиб ташлашларини ҳатто билмаган эдик», — дейди МФЙ раиси Рустам Маматов.

Аввалроқ Чилонзорда йўл кенгайтириш ишлари сабаб юздан ортиқ дарахтга зарар етказилгани, бунинг ортидан Чилонзор тумани ҳокими ва прокурори ишдан олингани, Тошкент шаҳар ҳокими ва прокурори эса жазолангани ҳақида мақола эълон қилинган эди.

Сарвар Зияев, Kun.uz мухбири.