Тарихда Францияни улкан империяга ва Европанинг катта қисмини ўзининг вассалига айлантирган Наполеоннинг Россияда омади келмайди. Айнан шарққа қилинган катта ҳужум Наполеоннинг шуҳратига путур етказиб, унинг ҳокимиятдан қулашини тезлаштиради.
Урушгача вазият ва қитъа қамали
Ҳеч қандай уруш ўз-ўзидан содир бўлмайди, унга бўлган вазият йиллар давомида пишиб етилади. Францияда амалда 1799 йилда ҳокимиятни қўлга олган Бонапарт «Наполеон юришлари» дея аталувчи зафарли урушларни бошлади. 1805 йилда Австрия, 1806-1807 йилларда Польша ва Пруссияга қарши муваффақиятли жанглар қилинди, бунгача Италия ва бошқа ҳудудлар ҳам бўйсундирилганди.
1806 йилда Пруссия эгаллангач, Наполеон кескин қарор қабул қилди: ғалабалардан маст бўлган император жаҳоннинг энг катта мустамлакачиларидан бири — Британия империясига қитъа қамали эълон қилди. Қитъа қамали Наполеон ҳукмронлиги остидаги ерларда Британия билан савдо қилишни тақиқлади. Океанорти мустамлакаларига бой инглизлар иқтисоди катта жабр кўрса-да, инқирозга учрамади. Франциянинг иқтисодий қамали тескари таъсир бера бошлади. Бунинг устига Россия қоғозда қитъа қамалига қўшилишга рози бўлса-да, бетараф байроқ остида Британия билан фаол алоқаларни давом эттирди. Бу Наполеонни ғазаблантирди.
Ишнинг орқага кетгани сабаб императорга яна бир йирик ва ғолибона уруш керак эди. Пруссия ва Австрия қўлловига эришган Наполеон катта, аммо иқтисодий заифроқ бўлган Россия империясига уруш очишга қарор қилди.
Уруш
Франциянинг «Буюк армия»сида 600 мингдан ошиқ аскар бўлгани айтилади. Айтиш жоизки, уларнинг ярмини французлар ташкил этган, қолгани вассал давлатлар вакиллари эди. Французлардан сўнг немис ва поляклар кўпчиликни ташкил этган. Россия армиясининг 450 мингдан ошиқ жангчиси бор эди, шунингдек, 600 мингдан ошиқ киши мобилизация қилинади.
Манбаларга кўра, Наполеон урушни тез тугатишни мақсад қилган. У бевосита Россияни қўшиб олишни эмас, уни вассалга айлантиришни истарди. Асосий ният Британияни чўктириш бўлса, Россия бу ишда унга ёрдам бериши керак эди. Ҳатто Наполеон Россия ёрдамида Ҳиндистонга юришни ният қилгани айтилади.
