АҚШ Адлия вазирлиги президент Жо Байден 2017 йилда вице-президент лавозимини тарк этаётганда ўзи билан олиб кетган махфий ҳужжатларни нотўғри сақлагани учун жиноий жавобгарликка тортилмаслигини маълум қилди. Иш билан шуғулланган махсус прокурор Роберт Ҳур ҳисоботида Байден тергов билан ҳамкорлик қилаётгани ва эҳтимолий суд жараёнида ҳакамлар ҳайъатини ҳужжатларга эга бўлиш ноқонуний эканлигига ишонтириш қийин бўлиши таъкидланган.
«Биз суд жараёнида Байден ўзини, худди суҳбатимиз пайтида бўлгани каби, яхши ниятли, аммо хотираси ёмон кекса одам сифатида кўрсатиши мумкинлигини ҳисобга олдик», деб прокурорнинг сўзларини келтирди Reuters. Махсус прокурор ҳисоботида Байденнинг хотираси «сезиларли даражада чекланган», деб ёзилган. Масалан, президент ўғлининг вафот этган санасини эслай олмаган.
Ҳисобот эълон қилинганидан кўп ўтмай, Оқ уй Ҳурга президент хотирасига «ноўрин танқид» қилиш «нотўғри, асоссиз ва хато» эканини уқтирди. Оқ уйнинг таъкидлашича, гувоҳларга хос бўлган хислат – «кўп йиллар олдин бўлган воқеаларни эслай олмаслиги»ни тасвирлаш учун «ўта нохолис тил» ишлатилган. Қайд этилишича, Байден 8 ва 9 октябр кунлари, яъни ҲАМАС ва Исроил можароси бошланганидан бир кун ўтгач, терговчиларга беш соатлик иккита интервю берган. Ваҳоланки, бир кун олдин Америка етакчиси кўплаб давлатлар раҳбарлари билан телефон суҳбатлари ўтказишига тўғри келган.
Шундан сўнг, Жо Байденнинг ўзи ҳам матбуотга мурожаат қилди. Унинг таъкидлашича, терговда баъзан 40 йил олдин бўлган воқеаларга тўхталиб ўтилган, бу эса «тушкунликка солган». Бундан ташқари, ўғлининг вафоти санаси ҳақидаги саволдан кескин норози бўлган.
«Қандай қилиб у бундай саволни беришга журъат этди? Мендан бу ҳақда сўрашганда, «уларнинг нима иши бор», деб ўйладим. Унинг вафот этган санасида ҳар доим хотира тадбири ўтказамиз. Бу ҳақда менга эслатиш шарт эмас», деди Байден қисқа нутқи давомида.
Журналистлар президентдан махсус прокурорнинг «хотираси ёмон, яхши ниятли қария» деб таърифлашига изоҳ беришни сўради.
«Мен энг яхши ниятлар билан ҳаракат қиламан. Мен кекса одамман ва нима қилаётганимни биламан. Мен президент сифатида бу мамлакатни оёққа турғаздим. Менга унинг тавсиялари керак эмас. Хотирам яхши», деб жавоб берди Байден.
Прокурорларнинг Байденга қарши даъволари махфий ҳужжатлар билан боғлиқ. Жумладан, 2022 йил ноябр ойида унинг Вашингтондаги собиқ офисида ва Уилмингтон шаҳридаги уйи гаражида 2009-2017 йилларга алоқадор ўнлаб махфий ҳужжатлар топилди. Байден шу даврда АҚШ вице-президенти бўлиб ишлаган. Президент адвокатлари топилган барча ҳужжатларни дарҳол Миллий архивга топширишди. АҚШ қонунчилигига кўра, Байден уларни ўз лавозимини тарк этган пайтда архивга топшириши шарт эди.
