Ҳиндистон ГЭС қурилиши ўзининг сув таъминотига жиддий хавф солиши мумкинлигини таъкидлаяпти. Лойиҳа Ҳинд дарёсига сув оқимини қисқартиради, бу эса Ҳиндистоннинг катта қисмида сув етказиб бериш тизимига салбий таъсир кўрсатиши мумкин.
Экологлар бу ГЭС қурилиши Тибетнинг нозик экологик тизимига қайтариб бўлмайдиган зарар етказишидан хавотирда. Улар қурилиш минтақа биохилма-хиллигига, ўсимлик ва ҳайвонот дунёси барқарорлигига салбий таъсир қилиши мумкинлигини таъкидламоқда.
Хитой ҳукумати бу ГЭС мамлакат энергия таъминотини ошириш ва иқтисодий ривожланишни қўллаб-қувватлаш учун муҳим эканини таъкидлаяпти. Аммо, лойиҳанинг глобал ва минтақавий оқибатлари бўйича муҳокамалар ҳамон давом этмоқда, деб ёзмоқда BBC.
Пекин дарёнинг қуйи қисмидаги Браҳмапутра (Хитойда — Цангпо дарёси) бўйлаб дунёдаги энг йирик ГЭС қуришни режалаштирмоқда. Жанубий Осиёнинг энг йирик сув артерияларидан бири бўлган бу дарё Ярлунг Цангпо ёйиладиган дарада оқади ва унинг сувларидан янги ГЭС учун сув омбори шакллантирилади.
Хитой бу лойиҳа ҳақида илк марта 2020 йил охирида эълон қилган эди. Расмий маълумотларга кўра, янги гидроэлектрстанция Хитойдаги Янгжи дарёсида қурилган ва ҳозирги кунда дунёдаги энг қудратли ГЭС бўлган «Уч дара» станциясидан уч баравар кўпроқ электр энергияси ишлаб чиқаради.
Хитой давлат нашрлари янги ГЭСни «Хитой экологик фаровонлигини муҳофаза қилишга қаратилган хавфсиз лойиҳа» сифатида таърифлайди. Расмийлар бу ГЭС мамлакатда углерод чиқиндиларини сезиларли даражада камайтиради ва маҳаллий аҳоли турмуш шароитларини яхшилашга хизмат қилади, деб таъкидлаяпти.
Бироқ экспертлар, инсон ҳуқуқлари бўйича фаоллар ва экологлар лойиҳа салбий оқибатларга олиб келиши мумкинлигидан хавотирда. Улар қурилишнинг атроф-муҳит ва Браҳмапутра дарёси соҳасидаги аҳолига етказадиган салбий таъсирлари лойиҳа бериши мумкин бўлган фойдадан анча ортиқ бўлиши мумкинлигидан огоҳлантирмоқда.
ГЭС қурилиши маҳаллий аҳолининг катта қисмини ўз жойидан кўчиришни талаб қилади. Айтишларича, бу лойиҳа доирасида бир миллиондан ортиқ тибетлик ўз уйларини тарк этишга мажбур бўлади.
Шунингдек, мазкур минтақа ландшафти сезиларли даражада ўзгариши мумкин, бу эса ўзига хос экологик тизимлар йўқолиши ёки улар жиддий зарар кўришига олиб келади. Экологлар таъкидлашича, бу минтақа биологик хилма-хиллик ва экотизимлар бойлиги билан ажралиб туради, бу эса Тибет тоғли ҳудудининг бошқа қисмларида кўп учрамайди.
